týsdagur 2. juni 2015síða 4

Mikudagur 3. juni 2015 · Nr. 62 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Árni Gregersen Tað, sum skuldi verið meira ella minni summarfrí frá politiskum arbeiði, er end­að við einum valstríði hjá før­ oysku politisku flokk­un­um. Fólkatingsvalið ger, at tey viðurskiftir, sum annars fáa varpað politiskt ljós á seg, nú í staðin eru troðkað burtur av einum øðrum valstríði. Síðani valið var skrivað út, eru til dømis ongir grein 52-spurningar settir lands­ stýrisfólkunum. Seinastu spurnignarnir av hesum slag vóru sett­ir 26. mei av Janus Rein, Fólka­ flokk­urin. Spurn­ing­arnir vóru til landsstýrismannin við mentamálum, Bjørn Kalsø um møguliga luttøku í evropeisku sangkappingini, Grand Prix. Hann hevur eisini sett landsstýrismanninum við vinnumálum, Johan Dahl, spurninginum hvussu nógv tað hevði givið í umtalu um Føroyar gerast ein partur av sangkappingini. Vanligt er at tíðin til jóan­ søku verður brúkt til at seta grein 52-spurningar, men í ár tykist tað sum danska fólkatingsvalið forðar fyri hesi siðvenju. Tingskipanin sigur, at mill­um jóansøku og ólavsøku ber ikki til at seta grein 52-spurn­ingar. Gera seg til reiðar Tað stendur fast, at løg­tings­ val verður í seinasta lagi 29. oktober í ár. Flokkarnir hava gjørt seg til reiðar til eitt hart valstríð, men teir vistu eisini væl, at skrivaði løgmaður ikki val út áðrenn hendan dag, so fingu vit eitt fólkatingsval áðrenn løg­ tingsvalið. Hóast tað, so var bert hend­inga flokkur til reiðar við einum lista av valevnum, tá ið valið endiliga var sett at vera 18.juni. Men nú er full ferð á flokk­unum. Listarnir eur klár­ir og umframt at allir flokk­ar vð umboðan í Løg­ ting­inum silla upp, so so hevur Zakarias Wang eisini gjørt ein uttanflokkalista. Valskráirnar verða eis­ ini kunngjørdar í hesum døg­um, men tað sum helst ikki hædd er tikin fyri er, at sum støðan er í Danmark júst nú, so kunnu føroysku fólka­tingsumboðini gerast avgerandi, tá ið valúrslitið fyriliggur. Føroysku umboðini hava áður verið í tí støðuni og hava gjørt sær dælt av henni. Best kenda dømi er frá valinum í 1998, tá ið Jóannes Eidesgaard í veruleikanum var 90. maðurin á tingi og kundi avgera um Poul Nyrup Rasmussen slapp at halda fram sum forsætisráðharri. Óvist er um hetta fer at henda aftur hesaferð. Alt bendir á, at bæði tey grønlendsku umboðini fara at stuðla Helle Thorn­ ing og hennar síðu í Fólka­ tings­salinum, meðan tað í Føroyum er mest sannlíkt at umboðini bæði fara hvønn í sín part. Í Danmark eru veljara­ kann­ingar hvønn dag nú valið er útskrivað, meðan vit í Føroyum bert hava eina rími­liga nýggj kanning, sum er gjørd í vár. Eftir henni, so fáa Sam­ bandsflokkurin og Javnaðar­ flokkurin hvørt sítt umboð uttan serliga harða kapping. Vert er tó at hava í huga, at hetta er ein kanning, sum var gjørt langt undan, at val­ stríðið av álvara byrjaði. Í Danmark er støðan so spennandi í løtuni, at donsku miðlarnir eru farnir at hyggja norðureftir og gera metingar um, hvussu tað fer at ganga við valinum í Føroyum og Grønlandi og gera metingar av, hvørja ávirkan valúrslitið í Grønlandi og Føroyum fer at hava á danskan politikk. Nýggjur flokkur á tingi bjargar Helle Thorning Eitt meðaltal úr teimum veljara­kanningunum, sum eru gjørdar teir fimm fyrstu dagar av val­stríðnum, letur enn Lars Løkke fáa 89 um­ boð í Fólkatingi og Helle Thorning 86. Tað er Søren Risbjerg Thomsen, professari, sum vanliga gera hear meðal­útrokningarnar og fyri fyrst ferð vísa hans­ara útrokn­ing­ar, at Alterna­tiv­et – flokk­urin hjá fyrr­ver­andi menta­ mála­ráðharranum Uffe Elbæk – vinnur upp um tinggáttina. Kanningarn, sum eru gjørdar fim teir fyrstu dag­arnar í valstríð­num siga í meðal, at Alterna­ tiv­et fær fimmumboð á ting. Júst hendan umboð­ anin ger, at reyða síð­an vinnur nógv fram. Ein­ stakar aðrar kann­ingar vísa, at reyða síðan er farin fram um bláu síð­ una í fólka­tings­salin­um. Kappingin er kortini ógvuliga jøvn og í dag er tað ongin, sum fæst við danskan politikk, sum av álvara torir at gita, hvønn veg úrslitið fer 18. juni. Valstríð Valstríð undan hesum valinum, er gjørt eitt sind­ur øðrvísi enn vit hava sæð fyrr. Miðlarnir í Danmark fylgja politisku leiðar­ unum kring landið – og ein journalistur er fast knýttur at einum topp­ politikara. Valstríðið er eisini skipað soleiðis, at fyri hvønn dag verða tvey- trý nýggj evnir tikin fram, sum so verða við­ gjørd til fulnar. Mánadagin var tað eitt útspæl frá Vinstra um, at hugt eigur at verða aftur eftir tí parti av skúlaskipini, har ætl­ anin var at øll skuldi ganga í sama skúla. Altso eisini børn, sum høvdu brek av onkrum slag. Nú heldur flokkurin, at hetta helst ger meiora skaða enn gagn og at hugt eigur at verða eftir hesum av nýggjum. Eitt annað mál mána­ dagin var burturkast og klima, sum tey radikalu settu á dagsskránna. Í gjár vildu kon­serva­ tivu hava, at útlendingar sum sita í donskum fongsl­um, skulu hava vána­ligari viðurskifti enn danskir fangar. Hetta fyri at halda eysturevropeum burtur frá, at gera brotsverk í Dan­mark Soleiðis hevur hvør dagur sína dagsskrá og fylgir ein við í donsku miðl­unum, so sæst at tað eru júst hesi evnir, sum ganga aftur í øllum val­dekninginum, Ein kann ivast í, hvør tað er sum setir dags­ skránna. Eru tað spinn­lækn­ar­ nir hjá politisku flokk­ unum ella eru tað miðl­ arnir? Í hvussu so er kann staðfestast, at valstríð í Danmark hesaferð er nógv mær tilrættalagt enn tað vit hava sæð fyrr. Ongin politikarari sleppur við bert at sleingja okkurt út. Alt verð­ur eftirkannað fyri at vita um hald er í tí, sum politkkarrnir hava sagt. Flokkarnir hava allir valmaskinur aftanfyri seg, sum syrgja fyri, at hvør flokkur sær setir dagsskránna. Um hetta broytir valds­býtið fáa vit at síggja 18. juni. Veljarakanningrnar koma hvønn dag undan valinum og tað er reyði parturin í Fólkatingssalinum, sum vinnur fram POLITIKKUR Føroysk umboð kunnu avgera vald í Danmark Valstríðið hevur broytt summarpolitikkin í Føroyum – og fólkatingsumboðini kunnu fáa veruligt vald Jóannes Eidesgaard var avgerandi fyri, at Nyrop Rasmussen slapp athalda fram eftir valið í 1998 Uffe Elbæk kann tryggja, at Helle Thorning verður sitandi Janus Rein er tann seinasti, sum hevur sett grein 52-spurningar