týsdagur 2. juni 2015síða 62

22 nr. 5 I 1. juni 2015 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum Vilmund Jacobsen T að gongur ikki væl at manna línu­ skipini, tó at hetta árið helst man fara at roynast sum eitt av teimum frægu síðan 2008. Skipini mangla javnan fólk og loysa ikki full­ mannað. Arbeiðsloysi á landi er lítið, og eftirspurningur er eftir røskum arbeiðs­monnum. At línumenn ofta eisini eru handaligir og duga væl at arbeiða ger, at fleiri fáa tilboð frá arbeiðs­takarum á landi um arbeiði. Ikki minst byggivinnuni vantar fólk, og tí fáa menn tilboð um ymiskt forskallings-og byggi­arbeiði, umframt at nakrir hava stóra koyri­kortið og fáa møguleikan at koyra lastbil ella onkra maskinu. Sosialurin hevur skift orð við stýrimann, sum siglir við línuskipi og loysir av sum skipari. Hann sigur, at hjá teimum gongur ikki væl at manna skipið til hvønn túrin, og tað er ikki so sjáldan, at loyst verður uttan fult manningar­tal. Í aðrar mátar missa teir, sum eru við skipinum, inntøku, tí tað kann taka tíð at leita eftir fólki. – Vit hava nakrar útlendingar umborð. Tað riggar væl, men tá hesir fara heim at halda frí, serliga um jólini og um summarið, eru teir gjarna burtur í nakrar vikur. Tá kann tað vera rættiliga trupult at manna skipið. Sosialurin hevur eisini skift orð við línu­ skipa­reiðara, sum eigur og rekur meira enn tað eina línuskipið. Hann sigur tað sama. Teir hava eisini nakrar útlendingar umborð, og høvdu teir ikki havt tað, er spurningurin, um teir yvir­ høvur høvdu loyst skipini. – Skulu vit hava fólk úr ES, skulu vit sum reiðarí fyrst vera tað, sum rópt verður »forhondsgóðkendir«. Ein slík góðkenning er ikki trupult at fáa, men tá tú ert vorðin for­ honds­góðkendur, er tað ikki bara sum at siga tað hjá einum einstøkum reiðaríi at fara út í ES at leita eftir fólki. Reiðarin vísir á, at treytirnar eru øðrvísi, tá manning kemur úr norðurlondum, tí norðurlond eru at rokna sum ein arbeiðsmarknaður. Generellur trupulleiki Línuskipini eru ymiskt fyri, og soleiðis eru eisini manningarhýrurnar eitt sindur ymiskar frá skipi til skip. Nøkur línuskip eru á ísfiskaveiði, og nøkur eru farin at frysta. Hetta ger, at veiði­møgu­ leikarnir eisini gerast ymiskir. Fyrst í hesum árinu fóru trý frystilínuskip yvir á Flemish Kap at fiska av føroysku toska­ kvotuni har yvir, og stutt eftir loysti eisini eitt ísfiska­línuskip. Tó at long sigling er á hesar leiðir, og tey fyrstu skipini rendu seg í hervilig lágtrýst á veg yvir á Flemish Kap, fingu øll skipini, sum fóru á hesa longu leið, hampiligar túrar. Reiðarin vísir á, at tað er trupult framman­ undan at siga júst, hvørji línuskip eru ringast fyri við fólki, og hetta hongur ikki neyð­turviliga saman við ymisku veiði­møgu­ leikunum, ið skipini hava. – Nøkur skip hava havt støðugari manning enn onnur, men knappliga verða eisini hesi skipini rakt av manningartroti. Tí er trupult at siga, hvør hevur tað betri - ella verri – enn annar í so máta. Eg vil siga, at manningar­ trupulleikin umborð á línuskipum meira er generellur, og hetta er ikki ein lítil trupulleiki. Línuskipareiðarin heldur, at ein stórur trupul­leiki hjá línuflotanum er, at tað eru ov fáir línumenn eftir í Føroyum. – Tá so arbeiðsloysi er lítið, og brúk er fyri røskum monnum uppi á landi, ið duga til hendurnar, stendur verulig á hjá línuflotanum at halda upp á fólkið. Okkurt má gerast Nú samráðingar hava verið millum Fiski­ manna­felagið og Reiðarafelagið, hevur hesin spurningur eftir hvat skilst eisini verið um­ røddur. – Hvat kann gerast fyri at gera tað meira attraktivt hjá monnum at sigla við línuskipi, og hvør leið kann gangast? Bæði reiðarar og fiskimenn ásanna, at støðan er ikki haldbar, tí við verandi gongd kann tað gerast trupult at varðveita línu­skipa­ flotan, sum hóast alt hevur nógv sjófólk knýtt at sær. – Hetta er so sanniliga eisini ein spurning­ ur um at varðveita føroysk arbeiðspláss á sjó­num og føroyska ekspertisu innan línu­ fiski­skap. Línuskipareiðarin heldur, at ein gongd leið kanska kundi verið, at menn fingu høvi at mynstra fyri meira enn ein túr í senn, soleiðis at trupulleikin við manningartali ikki gerst átrokandi túr fyri túr, ið er tyngjandi fyri skipabólkin. – At minstalønin nú hækkar upp í 1000 krónur fyri hvønn mynstraðan dag á sjónum, kann so eisini verið við til at gera um­ støðurnar hjá línumonnum nakað betri. Neyðugt verður, heldur reiðarin, at bólkurin línuskip á ein ella annan hátt fær onkra serskipan, sum kann gera umstøðurnar hjá manning og reiðaríi tryggari og betri - ikki minst, nú kappingin við størvini á landi er vorðin so stór. Hann heldur, at ein gongd leið kundi verið at tryggjað línumonnum eina minimums mánaðar­løn, og hann vónar, at tað fer at gera mun, nú inntøkutrygdin verður styrkt. – Veðrið hevur verið ógvuliga ólagaligt í vetur, og hetta hevur gjørt, at nógvir mistir dagar hava verið við ongari inntøku - ei held­ ur inntøkutrygd - hjá línumonnum. Øll hava brúk fyri eini støðugari inntøku og ein­um tryggum grundarlag, og spurningurin er, hvussu ein slík skipan best kann tryggjast okk­ara línumonnum. 20-30 mans Línuskipareiðarin heldur, at ein gongd leið, tá ræður um útlendska manning til føroysk línuskip, kundi verið, at reiðaríni leitaðu í felag eftir fólki í útlandinum. – Eg trúgvi, at føroyski línuflotin hevur brúk fyri umleið 20-30 útlendingum aftrat, um skipini skulu sigla við fullum mann­ ingar­tali alt árið – eisini í tí tíðini, tá teir út­lendingar, sum nú eru partur av føroyska línu­skipa­flotanum, eru í egnum landi og halda frí, sigur reiðarin. vilmund@sosialurin.fo – Eg trúgvi, at føroyski línuflotin hevur brúk fyri umleið 20-30 útlendingum aftrat, um skipini skulu sigla við fullum manningartali alt árið – eisini í tí tíðini, tá teir útlendingar, sum nú eru partur av føroyska línuskipaflotanum, eru í egnum landi og halda frí, sigur línuskipareiðari Línuskipaflotanum vantar 20-30 mans Tað gongur ikki væl at manna føroysku línuskipini, og mangan loysa skip – uttan, at manningartalið er fult Myndin er tivildarliga vald