fríggjadagur 10. juli 2015síða 2

Í blaðnum... Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Grafiskt snið/layout: Pætur Eyðunsson Jensen Uppseting: Sosialurin, tekniska deild Prent: Prentmiðstøðin Miðlahúsið: Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Vikuskiftisredaktørar Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Lýsingar Frida Mellemgaard, lýsingasamskipari lysing@sosialurin.fo tel. 341826 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo 10. juli 2015 Tað kann væl vera, at løgtingsvalið verður leygardagin 29. august. Formansskapurin í tinginum var mikudagin liðugur at viðgera frágreiðingini hjá Gammeltoft-Hansen. Formansskapurin tekur undir við til­mæl­ inum hjá Gammeltoft-Hansen. Uppskot til sam­tyktar verður lagt fyri tingið um, at tingið skal geva Kaj Leo Holm Johannesen og Kára P. Højgaard átalu fyri teirra leiklut í CIP mál­ inum. Spurningurin er, hvørjar av­leið­ingar­nar verða fyri løgmann. Kári P. Højgaard hevur kent avleiðingarnar. Tá ið løg­maður loysti hann úr landsstýrissessinum var tað orsaka av politiskum turbolensi, og ikki tí Kári P. Højgaard hevði gjørt nakað skeivt, segði løgmaður. Fram til á ólav­søku – tingið verður neyvan kallað saman í úrtíð, hóast and­støðan sigur seg fegna vilja hava, at tað verður so - fer turbo­ lensurin at økjast. Formansskapurin legg­ur upp til, at siðvenjan í fólkatinginum við gulum kortum – ljósari og myrkari – skal verða partur av politiska gerandisdegnum í løg­ting­inum, og at tingið skal gera av, hvørjar avleiðingarnar av kortunum skulu verða. Í stýrisskipanarlógini er einki millum misálit og álit. Ting­skipanin er grundað á stýris­skipanar­ lógina og hevur tískil heldur ikki henda møguleikan. Eitt er ábyrgd lands­stýris­manna og nakað annað er politiski moral­urin og politiskt rættvísi. Hetta seinna snýr seg um at telja upp í 17. Hitt fyrra er grundað á siðvenju. Í donsku skipanini, sum Gammel­toft- Hansen grundar sítt til­mæli á, er siðvenjan myndað yvir fleiri ættarlið, og ráðharrar leggja ofta frá sær, tá ið turbolens­urin í pressuni er stórur, og áðrenn spurning­urin um misálit verður reistur í fólka­ting­inum. Eisini á hesum økinum hevur heimliga politiska skipanin víst seg at vera óbúgvin, og tað er óhugsandi fram til á ólavsøku í mikro­ovni at baka nýggja siðvenju. Tí liggur tað til høgra beinið, at løgmaður fer at geva støðuna upp í hendurnar á veljarunum, heldur enn at geva møguleikan fyri at verða hoyggjaður til av andstøðu og pørtum av sam­ gonguni. So kann nývalda tingið taka lógir, siðvenjur og tingskipan til nýggja við­gerð. Tað er sannlíkt, at løgmaður, eftir at hava hildið ólavsøkurøðuna, fer at krússa tingið av. Ventilurin er, at valið, sum skal vera í seinasta lagi 29. oktober, verður útskrivað á ólavsøku. Møguleikin fyri uppskoti um misálit dettur burtur, og harvið verður talan um valstríð og ikki um stríð í løgtinginum um løgmann. Ásetingarnar siga, at valið skal vera 4-5 vikur eftir, at tað er útskrivað. Frá á ólavsøku og fram til leygardagin 29. august eru hálv fimta vika, og tann leygardagin – tveir mánaðir und­ an evsta markinum – verður løgtingsvalið. Tað er okkara boð! Mikudagin var ein søguligur dagur við Gjógv Teir fóru á fjall í Sáttarenni, og ein av fjall­ monnunum var eingin annar enn danski forsætisráðharrin, Lars Løkke Rasmussen, skrivar Ásfinn Sigvardsen á heimasíðuni hjá gjáar­fólki, www.bygdin.fo Hann sigur, Løkke, sum tey kalla hann har norðuri, hevur mangan verið og rikið við teimum við Gjógv, men hetta er furstu ferð hann er sum forsætisráðharri. – Vit kunnu bara staðfesta, at hetta er fyrstu ferð, at nakar forsætisráðharri hevur verið á fjalli í Føroyum, sigur Ásfinn Sigvardsen. – At tað so var her hjá okkum, eru vit – rætt skal vera rætt – ikki so lítið errin av, leggur hann afturat. Hann sigur, at annars merkti fjallfólkið eis­ini, at hetta var nakað serligt, tí vaktarhald var við rættina alla tíðina. Hendan fjalldagin var húskið Løkke væl mannað. Sólrun, konan, er altíð við, og so vóru synirnir Bergur og Símun, við gentu, eis­ini við.  Ásfinn Sigvardsen vísir á, at Løkke og Sólrun eiga tveir gyllin í Sáttarenni og skera einar fimm ella seks seyðir um árið.  Løkke hevur fortalt teimum við Gjógva, at honum dámar stak væl tað feska føroyska kjøtið, men leggur minni í tað ræsta og tað turra. Ásfinn Sigvardsen skrivar á bygdin.fo, at fyrstu ferð, løkka var við Gjógv, var í  1989, og siðani tá hava túrarnir í Hoygarðin verið mangir. Hann leggur afturat, at eisini Petur Elias Petersen, ÍSF-forseti, plagar av og á at vera ein partur av fjallskipanini, og tað var hann eisini í gjár. – Okkara millum kalla vit hann ofta For­setan, og á rættini helt ein fjallmaður fyri: Hetta má vera ein søguligur dagur, tveir for­setar á fjalli í Sáttarenni, sigur Ásfinn Sigvardsen við heimasíðuna www.bygdin.fo Føroyski fólkaskúlin nærkast endanum sambært formanninum í Lærarafelagnum Herálvur Jacobsen, formaður í Lærarafelag­ num, vísir í Skúlablaðnum á, hvussu játtanin til skúlaverkið er skorin inn á bein, men hann fegnast kortini um, at nú er lagt upp fyri, at játtanin kortini skal hækka við somu upphædd, sum lønir og eftirlønir hækka. Annars hevði staðið enn verri til. – Tað er sjálvandi eingin náttúrulóg, at játtanin skal hækka. Tað er bara tað, at virk­ semið í fólkasjkúlanum økist, og økt virksemi skal fíggjast so ella so. – Tá karmarnir eru so trongir sum nú, so er áneyðugt at tálma útreiðslunum, men sam­ stundis er stórur vandi fyri at køva hvønn neista, sigur Herálvur Jacobsen. Hann sigur, at hetta sæst eisini aftur í fleiri av álitunum, sum seinnu tíðina eru gjørd, tí har eru orðingarnar varligar, og lítið víðskygdar, tí fíggjarlig fyrilit hava skert flogið.  – Niðurbrótingin av fjøltáttaða fólkaskúl­anum heldur fram. Men hetta er vilji løg­ting­s­ ins. Tað verður ikki longur tosað um fólka­skúlan sum aðaltáttin í menningini av einum fólkaræðisligum samfelag. Nei, fólka­skúlin er ein kabal, sum skal fáast at ganga upp, við sviki um neyðugt, sigur Herálvur Jacobsen í Skúlablaðnum.  Valið verður ventilurin Lars Løkke á fjalli við Gjógv Stúrir fyri framtíðini forsætisráðharrin fólkaskúlin Hvør f... vil vera normal? Barbara Holm Klumman s18 Útihýsing er ikki eitt kristið virði Theodor E. D. Olsen Síða 12-13 Oddagrein Eirikur Lindenskov blaðstjóri