týsdagur 21. juli 2015síða 2

Mikudagur 22. juli 2015 · Nr. 83 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341899, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Terji Nielsen Grindaboðini og dramatikkurin í Kals­oyarfirði mánadagin vístu enn eina­ferð, at føroyskir myndug­leik­ ar ikki eru brynjaðir til kunn­ingar­ kríggið, sum er týðandi partur av at­gerðunum hjá Sea Shepherd. Meðan leiðarin fyri Sea Shepherd, Paul Watson, oysti við­ merk­ingar og kunnandi upp­lýs­ ingar út á sínum Facebook vanga, og harvið frá byrjan segði sína útgávu av hendingunum og royndi at tulka tær til sín fyri­mun, var tøgn frá føroyskum myndug­leik­ um, og politileiðslan var enn eina­ ferð frá­verandi fyri miðlum og al­ menn­ingi. Føroyskir fjølmiðlar hava van­ liga eitt gott samstarv við løg­regl­ una, og ikki minst vakt­hav­andi løg­reglu­fólkini, sum dag eftir dag greiða fjøl­miðlunum frá størri og smærri hend­ingum, gera eitt sera gott kunn­andi arbeiði mótvegis miðl­um og almenningi. Men í sam­ bandi við grindaátøkini hjá Sea Shepherd, har serliga politileiðslan skal úttala seg, dumpar løgreglan. Tað er trupult at fáa fatur á leiðandi løgreglufólki, tað gongur long tíð at fáa upplýsingar, og tá ið hálvkvødd tíðindaskriv verða send út, verður viðmerkt, at løg­reglan hevur ikki fleiri við­merk­ing­ar. Hetta er frusterandi fyri miðl­ arnir og almenningin, sum royna at fylgja við í hendingunum, og aftur­haldnið hjá løgregluni gevur vælsmurdu Sea Shepherd propa­ ganda­maskinuni eina fyrimun á miðla­pallinum, sum tey ikki áttu at fingið. Í fjørsummar var støðan øðrvísi, tí táverandi politiinspektørurin, Peter Thaysen, hevði ein nógv meira opnan dialog við pressu og al­menn­ing. Hann var altíð til at fáa fatur á, tað bar til at ringja til hann beinleiðis, og hann svaraði øllum spurningum, sum hann fekk svarað. Tá stóðu myndugleikarnir mun­andi sterkari í myndini, enn hjálparleysa framferðin á miðla­ økinum í løtuni ger. Heldur ikki landsstýrið tykist taka propagandakríggið í álvara. Her­fyri slapp ein søga um, at ferða­ fólk í Føroyum kundu verða rend í fongsul í tvey ár, um tey ikki siga frá grind, at ferðast víðahvar kring heim­in í næstan tveir dagar, áðrenn eitt ósann­førandi svar kom frá lands­stýr­inum. Nýggja grindalógin gevur myndug­leikunum betri møguleikar at steðga grindaátøkum, men bæði løgregluleiðsla og almennir myndug­leikar áttu at minst til, at kunn­ing til miðlar og almenning er av alstórum týdningi – og á tí økinum eru Paul Watson og hans­ ara fólk í gongd við at smyrja løg­ reglu og myndugleikar av! Watson og hansara fólk smyrja løgreglu og myndugleikar av Yvirlit yvir mest nýttu for­ nøvn, sum foreldur geva ný­føddu børnunum, vísir, at stór broyting er í val­ inum av navni. Hatta skrivar Hagstova Føroya. Serliga eru broyt­ingar­ nar stórar hjá mann­fólk­ inum. Tað eru heilt onnur nøvn, sum nú liggja ovast hjá dreingjunum tey síðstu fimm árini, enn tey mest van­ligu og siðbundnu hjá monnum yvirhøvum. Nú verða dreingirnir oftast kallaðir Rókur, Jónas, Aron, Boas, Mattias, Brandur, Benjamin, Lukas, Elias, Filip, Nóa og Silas, fram um tey meira sið­ bundnu nøvnini sum Jákup, Jógvan, Martin, Ólavur og Magnus. Eisini nøvn sum Jónatan, Ári og Liam koma fram um Andrias, Dánjal og Jákup. Og Ólavur endar niðan fyri nr. 100 á listanum, undir lið­ ini á Óðin. Best umtóktu gentu­ nøvn­ini eru sum yvirlitið vísir Eva, Lea, Sára, Rebekka, Emma og Naomi. Men longu á 7. plássi koma tvey meira siðbundin nøvn sum Hanna og Maria. Síð­ ani Bára, Ida, Ró, Ronja, Lilja, Rósa og Vár. Brá er eins vanligt og Jóhanna, Rannvá, Lív, og Olivia. Og Drós eins vanligt og Miriam, Silja, Bjørg, Fríða, Elisabet og Sofía. Nýútbúnir lærarar, sum skulu til arbeiðis eftir summar­feriuna, eru spentir at vita, hvussu gerandis­dag­ urin háttar sær, men tey áttu at fingið meira skip­aðan stuðul á nýggja arbeiðs­pláss­ inum. Tað heldur Andrea á Rípuni, nevndarlimur í Føroya Lærarafelag Hon skrivar í grein á heimasíðuni hjá Skúla­ blað­num, at ein nýklaktur lærari hevur ikki einans tær »vanligu« avbjóðingarnar at hugsa um. Hann skal eis­ini finna stevið, finna gerandis­ dagin og finna sína leið sum lærari.  – Hetta kann gerast bæði trupult og strævið, tí um­ framt hesar avbjóðingar, so skal tann nýútlærdi eisini finna útav teimum dagligu rútm­unum, sum eru á einum skúla. Tá alt hetta er nevnt, so eru vit ikki komin til alt tað praktiska. Andrea Rípuni sigur, at nógvir lærara á skúlunum kring landið eru sera hjálp­ samir, tá nýggj starvsfólk byrja, og tað er fínt. Men ný­ út­búnir lærarar hava eina ser­liga avbjóðing og hava ser­liga nógvar spurningar, men halda seg kanska aftur, tí teir halda seg órógva, tá teir spyrja ov ofta. – Vit áttu at havt eina skipan við akkersfólki til ný­útlærd. Eitt starvsfólk, ið fekk tímar at hjálpa og svara spurningum frá nýút­ búnum, soleiðis, at nýggj tora at spyrja og práta, uttan at tey fáa kensluna av, at tey órógva. Tann »gamli« lær­ar­in veit, hvørja uppgávu hann hevur fingið litið upp í hend­ ur­nar og hevur eitt vakið eyga við tí nýútlærda, heldur Andrea á Rípuni. Rókur, Eva og Lea best umtókt Nýggir lærarar stuðlast betur Hjálparleys kunning Ótálmað drekking skal steðgast Síða 10-11 Tað var eitt sjokk fyri okkum øll Herbert í Lon síða 12-14 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo