týsdagur 21. juli 2015síða 4

Mikudagur 22. juli 2015 · Nr. 83 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Árni Gregersen Hvussu lógin um vinnuligan fiskiskap fer at síggja út, tá ið ein nýskipan av fiski­ vinnuni verður gjørd veit ongin, men verða broyt­ing­ arnar grundleggjandi, so skal vinnan hava eitt rímuligt skotbrá. Tað fekk formannin í Føroya Reiðarafelag í gjár at siga við Sosialin, at hann heldur ikki, at nóg long tíð er til 1.januar 2018 til at vinnan fær stundir at tillaga seg. Tað vísir seg nú, at hann stendur ikki einsamallur við hesi áskoðan. Í fiskimálaráðnum hava løgfrøðingarnir í longri tíð tosað um, hvat er eitt rímu­ ligt tíðarskeið hjá vinnuni at tillaga seg møguligum grund­ leggjandi broytingum í lóg­ini. Í galdandi lóg stendur, at, er ikki ein nýggj lóg komin í gildi í 2018, so kann lands­ stýrismaðurin leingja tíðar­ skeiðið, núgaldandi lóg virk­ ar, við fimm árum. Tað vil siga, at ein kann brúka tey fimm árini til at siga, at grundleggjandi broyt­ ingar skulu í minsta lagi hava eina skiftistíð uppá fimm ár. Ongin semja Politiskt er ongin semja um, hvussu fiskivinnan skal skip­ ast av nýggjum. Nakrar samráðignar hava verið innanhýsis í sam­gong­ uni og tað hava eisini veirð nakrir fundir við andstøð­una. Onki ítøkiligt er kortini komið burturúr. Eftir fyrstu fundirnar í samgonguni kom tó fram, at flokkarnir vóru samdir um ein leist, men tað gekk ikki long tíð fyrr enn fleiri sam­ gongutingmenn meldaðu út, at tað vóru fleiri punkt, semja ikki var um. Andstøðan hevur eftir øllum at døma heldur ikki verið til samráðingar, men á fundum, har samgongan vildi hava at vita, hvussu andstøðan heldur at fiski­ vinnan skal skipast. Umboð fyri andstøðuna hava fýlst á, at tey ikki hava fingið at vita frá samgonguni, hvørjar ætlanir hon hevur – og hvat hon vil hava and­ støðuna at ganga við til. Stríðsmál Fleiri stríðsmál eru millum flokkar og millum tingfólk. Uppboðssølan hevur alla­ tíðina verið eitt stríð millum andstøðu og samgongu. Hin sonevnda “makrel­ samgongan” við Sambands­ flokkinum og núverandi and­støðuni, royndi seg við at selja uppsjóvarfiskin á upp­ boðssølu. Eftir teirra metingum gekk tað so mikið væl, at andstøðan heldur, at ein partur av nýskipanini skal vera uppboðssøla. Eitt sindur av skilnaði er tó um, hvat skal seljast á uppboði. Er tað bert upp­ sjóvarfiskur – ella er talan um at selja rættindini til at sleppa at fiska í heila tikið, sum skulu seljast. Eitt annað mál, sum stríð er um, er um útlendingar skulu sleppa at eiga partar í fiskivinnuni – ella um hetta skal heilt forbjóðast. Tað er landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Jacob Vestergaard, sum hevur stað­ ið fyri teimum sam­ráðingum, sum hava verið innanhýsis í samgonguni. Upprunaliga helt hann seg hava fingið ein felags­ leist, sum hann kundi arb­ eiða víðari við, men við oman­fyri nevndu útmeld­ ingum frá samgongulimum, var hann noyddur at fá at vita fram løgmanni, sum er samgonguleiðari, um sam­ gonguflokkarnir tóku undir við hesum leisti. Tað endaliga svarið er enn ikki komið frá samgongu­ leiðaranum. Nær kemur lógin? Politiska skipanin og vinn­ an hava í nógv ár vita, at núgaldandi lóg um vinnu­ ligan fiskiskap fer formliga úr gildi 1.januar 2018. Tí kemur hetta als ikki óvart á nakran. Men onki er kortini sum bendir á, at nýggj lóg verður samtykt í hesum valskeiði. Tingið kemur saman í næstu viku á ólavsøku, men so nógv politiskt rumbul av øðrum slagi hevur verið í summar, at ivasamt er um nakað yvirskot er til at viðgera fiskivinnuna. Og verður fiskivinnan slept undan valinum, so verð­ur hon heilt vist ein stórur partur av komandi valstríðnum. Men nýskipanin er nú bæði vorðin politisk og løg­ frøðilig. At tað stendur í galdandi lóg, at hon kann leingjast fimm ár, hevur fingið fleiri løgfrøðignar at siga, at hetta er tann skiftistíð, sum vinn­ an heldur seg eiga at tillaga seg í. Grundleggjandi broyt­ing­ ar hava við sær, at vinnan kanska skal skipast á annan hátt. – So er tað neyðugt, at vinnan fær eitt skotbrá, so hon hevur tíð at fóta sær undir nýggju umstøðunum, sigur landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Jacob Vest­ergaard. – Tað ber ikki til bara at broyta alt frá degi til dags, tá ið tað snýr seg um okkara høvuðsvinnu, leggur hann afturat. Sjálvandi kunnu broyt­ ingar gerast í núgaldandi lóg, men broytast fortreytirnar grundleggjandi, so skal tíð til. Við fimm ára ásetingini í galdandi lóg halda fleiri løgfrøðingar, at tingið hevur fastsett hvussu long skiftis­ tíðin skal vera. Hinvegin halda aðrir, at so er ikki, tí øll hava vita í fleiri ár, at galdandi lóg fer úr gildi 1.januar 2018. arni@sosialurin.fo Skiftistíðin verður helst heili fimm ár Formaðurin í Føroya Reiðarafelag heldur ikki, at grundleggjandi broytingar kunnu gerast í lógini um vinnuligan fiskiskap til 1.janaur 2018 – summir løgfrøðingar eru samdir við honum politikkur Jacob Vestergaard, landsstýrismaður við fiskivinnumálum, helt semja var millum samgonguflokkarnar um ein leist. Løgmaður skal vita um semja er millum samgonguflokkarnar, men tað endaliga svarið er ikki komið enn. Fiskivinnan skal hava tíð at tillaga seg grundleggjandi broytingum