týsdagur 4. august 2015síða 2

Mikudagur 5. august 2015 · Nr. 88 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Løgtingið bjargaði í gjár løg­manni undan misáliti. Hóast uppskotið um misálit fekk flestar atkøður, 14 atkvøður fyri, 9 ímóti og 10 blankar, so fall uppskotið, tí misálit krevur í minsta lagi 17 atkvøður. Meðan andstøðuumboð grund­ góvu fyri, hví málið er reist – fyri at løg­ting­ið skal kunna taka støðu til eina pol­itiska avleiðing, so grund­ góvu samgongufólk fyri tí øvugta. Men tað skerst ikki burt, at løg­ mað­ur hevur frátikið møgu­leik­an hjá løg­ting­i­num at taka støðu, tá hann skriv­aði út valið. At skriva út val 58 dagar fyri sein­astu freist at halda val er ikki at taka pol­it­isk­ar avleiðing av, at ein kanningarstjóri hevur staðfest, at løg­maður tilvitað hevur sagt ósatt fyri tinginum. Vit kunnu kjakast um tað til tað ó­endaliga, men við at fella uppskot um misálit, so blástemplar løgtingið, at tað er í lagi at ein løgmaður ella ein lands­stýrismaður sigur ósatt fyri løg­ting­i­num. Og ja, tað er eyðmýkjandi fyri ein løg­mann at verða feldur, tí at hann í fleiri førum hevur sagt ósatt fyri tinginum. Løgmaður kundi eisini sjálvur valt at lagt frá sær, samstundis sum hann skrivaði út valið. So hevði av­ leiðingin verið tann, at hann fór frá sum løg­maður og kortini var sit­andi til valið. Men fyri løgmann og fyri sam­gonguna hevur tað eftir øllum at døma størri týdning at vinna stríð­ið. Tí verða allar snildir nýttar, so sum uttanumtos. Jenis av Rana sigur, at løgtingið hev­ur tikið politiska avleiðing við at sam­tykkja løgfrøðisligu átaluna. Einki kann vera meira skeivt, enn ein slík­ur pástandur. Tá verður tað eitt stríð um orð, har orð verða toygd út um mark. Hans Gammeltoft Hansen segði tað so greitt, at hendan nú so famøsa nøsin er tann løgfrøðisligi part­ur­in. Tí er tað ikki rætt. Man samgongan hevur valt at standa saman um løgmann. Og tað er ein erlig sak í sjálvum sær. Men reiðiligari er at kalla ein spaka fyri ein spaka og viðganga, at tey góð­ taka um­beringina hjá løgmanni og á­seta markið fyri at siga ósatt fyri løg­ting­inum har. Altso, at »lygnin« hjá løg­manni er undir tí markinum, sum løgtingið kann góðtaka. Men tað verður ikki skilagott at stig­benda eina »lygn«. Men tað er tað, sum løgtingið vil, og so er at standa við tað. Hevði misálitið ikki verið reist, so høvdu løgmaður og samgongan slopp­ið undan hesi eyðmýking. Men tað hevði ikki verið rættari. Nú síggja vit, hvør stirðil er í ting­fólk­um. Og stirðilin er, at tað fram­eftir er í lagi at siga ósatt fyri løg­ting­i­num – bara »lygnin« ikki er ó­sann­ari enn »lygnin« Kaj Leo Holm Jo­hannsen. Bara tað ikki er meira ósatt enn hjá løgmanni – so er í lagi sannleikin kann stigbendast Bað um bind fyri eyguni Helgi Abrahamsen kjak síða 10 Krøv um lívs­ langa læru Súsanna Olsen kjak Síða 10 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! November er nógv mest nýtta tíð at halda løgtingsval í Føroyum. Í 45 ár, frá 1945 til 1990 vórðu løgtingsval altíð hild­ in í november. Sum oft­ast 8. november, men eis­ini 7., 6. og 17. november – sum var tað seinasta nov­em­ber­løg­tings­ val­ið – í 1990. Í Føroyum plagdu løg­ tings­valini at vera so reglulig, at tey fullu upp á dagin. Nak­að sum tey í Danmark til døm­is ikki kenna til, hóast grund­lógin er tann sama. Har hev­ur eitt fólkatingsvalskeið ong­antíð hildið í fýra ár á tamb síðan grundlógin fyrstu ferð varð samtykt í 1849. Seinasta summarvalið í Før­oyum var í 1994, tá sam­ gong­an hjá Maritu Petersen skrædn­aði, tá Lasse Klein fór úr samgonguni og úr Sjálv­stýr­inum. Samgongan misti meiriluta, og val varð út­skriv­að at verða 7. juli. Regl­u­liga valið átti at verið 17. nov­em­ber í 1994. Listin niðanfyri vísir, nær tey 35 løgtingsvalini, sum hav­a verið síðani floksbýtið á tingi í 1906, hava verið hildin: 2015 1. september 2011 29. oktober 2008 19. januar 2004 20. januar 2002 30. apríl 1998 30. apríl 1994 7. juli 1990 17. november 1988 8. november 1984 8. november 1980 8. november 1978 7. november 1974 7. november 1970 7. november 1966 8. november 1962 8. november 1958 8. november 1954 8. november 1950 8. november 1946 8. november 1945 6. november 1943 24. august 1940 30. januar 1936 28. januar 1932 19. januar 1928 23. januar 1924 22. januar 1920 10. november 1918 24. apríl 1916 28. februar 1914 2. februar 1912 2. februar 1910 12. februar 1908 2. februar 1906 18. juli Fyrsta septem­ber­ valið í Føroyum Bjørn á Heygum verður jokarin hjá Jógvan Skorheim Jógvan Skorheim hevur sagt, at Nýggja Sjálvstýri hev­ur funn­ið eitt sera spenn­andi val­evni í høvuðs­stað­num. Tað er komið fram, eftir at so at siga øll valevnini, sum flokk­ur­in hevði seinast, eru rýmd úr flokkinum. Nú ljóðar, at tað er Bjørn á Heyg­um, advokatur, sum er jok­ar­in hjá Jógvani Skorheim. Vit hava spurt Bjørn á Heyg­um, um tað passar, at hann verð­ur val­evni fyri Nýggja Sjálvstýri. – Tað er einki avgjørt um tað, sig­ur Bjørn á Heygum í stutt­ari viðmerking. Spurdur um hann kann vátta, at hann verður valevni hjá Sjálv­stýr­is­flokkinum, so svar­ar hann, at tað kann hann ikki. Og spurdur um hann kann av­sanna, at hann verður val­ evni, so vil hann heldur ikki tað. Sigur bara, at einki er av­ gjørt. Men tá Sjálv­stýr­is­flokk­ur­ in bjóð­aði til floksfund í Løks­ høll tann 13. juni í ár, tá var Bjørn á Heygum á floksfundi. Tá vit á fundinum spurdu, hvat hann gjørdi har, svar­ aði hann bara, at tað var av á­huga fyri politikkinum hjá Sjálv­stýr­is­flokk­i­num. Hann vildi tá av­gjørt einki siga um, at hann møg­u­liga fór at gera politiskt come-back gjøgnum Nýggja Sjálv­stýri. Hóast talan framvegis er um gitingar, so tora vit at siga, at talan nú er um kval­i­fi­s­er­að­ ar gitingar, at Bjørn á Heyg­ um verður jokarin, sum skal tryggja gamla sjálvstýrinum – sum nú eitur Nýtt Sjálvstýri, framtíð í føroyskum politikki. Bjørn á Heygum varð vald­ ur á ting fyri Sam­bands­flokk­ i­n 7. juli í 1994. Hann var fyrst valdi ting­mað­ur í Før­oyu­m tá, tí hann fekk flestar at­kvøður í størsta flokki. Hann fekk tá 646 persónligar atkvøður í Suð­ur­streymoyar valdømi. Hann stillaði ikki uppaftur á valinum í 1998. Bjørn á Heygum og Lasse Klein, floksskrivari hjá Sjálvstýrisflokkinum á floksfundi 13. juni í ár Sosialurin dagin eftir valið 7. juli í 1994