týsdagur 1. september 2015síða 10

Mikudagur 2. september 2015 · Nr. 100 10 Sosialurin 19. september verður skipað fyri hátíðarløtu á Skúlatrøð – í Skúlanum við Ósánna – har ættarfólk og kenningar hjá Óla Dahl og Bernhardi Brim greiða frá og sýna fram myndir og kanska okkurt, sum ikki hevur verið frammi fyrr. Eisini verða sungnir sang­ir eftir teir, og skúlin hevur skipað eitt barnakór, sum eisini kemur at syngja tveir sangir – ein frá hvørjum. Kristinbjørg Høgnesen fer at siga frá um bókmentir teirra, og hátíðarhaldið endar við, at Klaksvíkar Dansifelag kvøður brot úr Harra Pætur og Elinborg, sum Óli Dahl, ið var ein av stigtakarunum til Klaksvíkar Dansifelag, »átti«. Framsýning við verkum, ljóð- og flimsbrotum eftir Óla Dahl og Bernhard Brim verð­ur at síggja í stov­un­um kring miðhøllina í Skúl­anum við Ósánna og á Bókasavninum vikuna eftir tiltakið. Óli Dahl er føddur 26. juni 1915 í Funningi og doyði í Klaksvík 30. oktober 1992. Bernhard Brim er føddur 7. november 1915 við Gjógv og doyði í Klaksvík 27. september 1969. Árni Dahl skrivar í Bókmentasøga I-III. Fannir, 1980-83 um Óla Dahl og Bernhard Brim: 100 ára hátíðarløta fyri Óla Dahl og Bernhard Brim Óli Dahl. Hann er føddur í Funn­ingi í 1915. Fjúrtan ára gam­al fór hann til skips og var burtur í 6 ár, hann fór so á Føroya Læraraskúla og tók prógv í 1938. Fyrstu árini var hann vikarur í ym­isk­um bygdum, lærari í Eldu­vík og Funningsfirði 1945-46, á Viðareiði 1946-53 og í Klaksvík frá 1953, til hann í 1982 legði starvið frá sær vegna aldur og við eftir­ løn. Óli hevur dúgliga tikið lut í mentanarligum starvi, hann var drúgt skifti for­ mað­ur í Klaksvíkar Sjón­ leik­ar­felag og plagdi at skipa fyri bókadagshaldi fe­ lag­sins, og hann var ein av stovn­arunum av Klaksvíkar Dansi­felag í 1954. Skrivliga virksemi hans­ ara fevnir víða, hann var í átta ár blaðstjóri á Klaks­ víkar­blaðnum Norð­lýsinum, hann hevur alt frá fyrsta út­ gávu­árinum, 1959, verið ein teirra, ið stjórnaði jóla­blað­ num »Hugnalig jól«, hann er yrkjari og barnabóka­høv­ undur. Yrkingasøvn hansara eru tvey í tali: »Landnám«, 1960, og »FjallaBrúður«, 1975. Innihaldið fevnir um árs­ tíðarlýsingar, minn­ingar­ kvæði, sálma­kendar sangir og týðingar úr granna­mál­ um. Hann hevur eisini skriv­ að stuttsøgur, ið savnaðar vórðu í savninum »Hví« 1966. Evni, ið viðgjørd verða, ikki minst í stuttsøgunum, benda á, at høvundurin eig­ur djúpar røtur í gamla bygda­sam­felag­num, og tað er á hes­um grund­vølli, hann skapar høv­uðs­verk sítt, barna­bóka­røðina við sið­ søgu­ligum innihaldi: »Við abba á flotk 1976, »Við ommu til neytar«, 1977, »Við gubba at kasta nót«, 1977, »Við mammu í torvi«, 1978, »Við Núpi á Munkagrunninum«, 1978, og »Til bjarga«, 1980. Í 1979 fekk hann fyri fyrstu fimm bøkurnar í hesi røð barnabókaheiðursløn Tórs­havnar Býráðs við hesi grund­geving: »Barnalestrarøðin hjá Óla Dahl lýsir eina farna tíð. Gjøgnum børnini í bók­ unum lýsir høvundurin ta dagligu arbeiðsgongdina í ymiskum tættum úr gamla vinnulívi okkara, og eisini greiðir hann børnunum frá orðum og hugtøkum úr gamla gerandisdegnum. Bøk­ur­nar hava siðsøguligan týdning, og umframt at greiða børnunum frá einum tíðar­skeiði í føroyskum mentunar­lívi, lýsa tær vak­ urt, hvussu arbeiðs býtið var í Føroyum tá«. Óli Dahl doyði í 1992. Útgávur 1960: Landnám (yrkingar) 1962-74: Blaðstjóri á Norðlýsinum, fleiri tíðarskeið 1966: Hví? (smásøgur) 1970: Jólamaðurin sigur børnunum frá (smásøgur) 1974-75: Vit fara upp á gólv, bd. 1-4 (savn) 1975: Fjallabrúður (yrkingar) 1976: Við abba á floti (barnabók) 1977: Við gubba at kasta nót (barnabók) 1977: Við ommu til neytar 1978: Við mammu í torvi (barnabók) 1978: Við "Núpi" á Munkagrunninum (barnabók) 1980: Til bjarga (barnabók) 1983: Til látra (barnabók) Bernhard Brim er dulnevni fyri Jákup Bernhard Sofus Joensen, ið borin varð í heim við Gjógv í 1915. »Borin í heim eina ódnarnátt á landnyrðingi norði, ei torgaðist út um nakra gátt, tí brim og stormur kvóðu um kapp Bernhard Brim, 1915-1969. við fjalladun og toruslátt«. (brot). Manndómsár síni búði hann í Klaksvík, har hann drúgt tíðarskeið rak kyk­mynda­ høllina »Atlantis Bio«. Alt frá ungum árum festi hann yrkingar á blað, og eftir hann eru trý søvn: Fyrsta savnið »Bardaga­skald­ið«, 1956, er vígt starvs­ brøð­rum hansara undir seinna heims­bar­ daga, sigl­ingar­monn­unum, og flestu yrking­ ar­nar taka evni úr tíðar­skeið­inum 1939-45. Annað savnið »Vinir mín­ir« kom í 1959, og sum navnið sigur, er dast­ið av yrk­ing­unum í hes­um savni heilsanir og minnis­yrk­ingar til menn, ið gjørd­ust vin­menn skaldsins á lívsleiðini, men her finst eisini »Kvøðan til Klaksvíkar«, sum klaks­víkingar tykjast hava valt sær til eyðkennisong. Í 1967 kom triðja og sein­asta savnið »Tað var í mai«, og sum navnið bend­ir á, rúmar tað vár- og ástar­yrkingum; ein hin hepnasta er henda: Eg elski kvinnur og eg elski bátar, byggiháttin og sniðið, tey eru bæði eitt undur, ið ilt er at skilja sundur. Eg elski kvinnur og eg elski bátar. Nýggjar í barkastokki, við skínandi bekkum og rongum – minna um kvinnur í lítlum og ongum. Eg elski kvinnur og eg elski bátar. Bátar, ið liggja og vagga á floti, og tá teir lyfta seg upp fyri aldu í vindi, líkjast teir kvinnum - í leiki og yndi. Eg elski kvinnur og eg elski bátar. Søkkladnar bátar uttan av havi, ið fong føra til hesar strendur – og kvinnur fullar uppundir hendur. Henda yrking sýnir trinn­ar eyðkendar síður av yrk­ingalagi Bar­daga­skaldsins: Yndið til kvinnuna, skemtið og hitt bersøgna orða­ lagið. Útgávur 1956 Bardagaskaldið 1959 Vinir mínir 1967 Tað var í mai Bernhard Brim doyði í 1969. Óli Dahl (1915-1992) Bernhard Brim (1915-1969) TÍÐINDI