mánadagur 14. september 2015síða 2

2 Mánadagur 14. september 2015 · Nr. 105 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo John Rødgaard Kjak síða 8 Kan en lagmand lyve og bedrage? Zakarias Wang Kjaks síða 8 69 ár síðani 14. september Sjey – og í morgin átta – lítil kongaríki ymsastaðni í høv­uðs­stað­ num mynda landsins stýri. Nógv kundi verið spart við at savna alla um­sitingina undir einari lon. BankNordik miðsavnar í dag alt virk­semi í høv­uðs­stað­num á ein­um stað – í einum sup­er­bygn­ingi, sum er bygdur at hýsa øllum virk­sem­ inum hjá bankanum – bæði van­liga banka­virk­sem­ið, trygg­ing­ar­virk­ sem­ið og mekl­a­ravirksemið. Endamálið er at fáa meira burt­ ur úr til­feing­i­num, sum bankin hev­ur, verður sagt. Privatar fyritøkur hava tað við at gera ra­ti­on­al­i­ser­ing­ar og spar­ ing­ar. Tað merkir, at broytingar verða gjørdar soleiðis, at tað sama ar­beiði kann gerast, men smidligari og bíligari. Hóast tað riggar í priv­at­ um fyritøkum, so riggar tað illa hjá tí al­menna. Landsstýrið – sum situr í dag – er skip­að í sjey smá konga­ ríki: Fíggj­ar­mál­a­ráðið á Argj­um, Al­mannamálaráðið og Heilsu­ mál­a­ráð­ið á sjúkra­hús­økinum, Mentamála­ráðið á Hoy­víks­vegnum, Fiski­mála­ráðið yvir við Strond, Vinnu­málaráðið í Tinganesi, har Løg­mans­skrivstovan eisini er sum kransa­køku­fig­ur­ur. Nógv verður tosað um at menna fyri­sit­ing­ina. Eitt nú gongur ikki altíð so væl at gera lóg­ar­uppskot, tí fyri­sit­ingin ikki er nóg sterk, løg­ frøð­in veik og sundurbýtt í fleiri að­al­ráð. Fyri sløk­um mansaldri síð­ ani húsaðist øll fyri­sit­ing­in í Tinga­ nesi – tað bar eisini til. Men hví skulu vit hava øll hesi aðal­ráðini spjadd um allan býin? Um landið gjørdi sum Bank­ Nord­ik og bygdi ein tíð­arhóskandi bygn­ing, sum kundi hýst allari fyr­ i­sit­ingini, øllum aðalráðunum – og kanska løgtinginum við, so hevði uttan iva nógv verið spart, og til­ feing­ið – sum er starvsfólkið – kom­ ið nógvar ferðir betur til sín rætt. Vit høvdu havt faklig um­hvørvi – tvørtur um aðalráð og fyri­sit­ing­ ar­lig­ar greinir. Tað er einki at ivast í, at nógv kundi verið spart, og at nógv fólk kundu gjørt nógv meira til nyttu við, at ráðini vóru í sama húsi. Og bygningurin nýtist ikki at liggja í miðbýnum ella á Tinganesi. Ov mik­ið av plássi er – eisini um tað skuldi verið innan fyri Stóragarð. Tað ber til at gera broytingar – og broyt­ignar til tað betra. Politikkur er at vilja – og at vilja broytingar. Kanska nýggi løgmaður fær nakað at at hugsa um, hvussu hann bæði kann spara og menna í senn. øll aðalráð í einum húsi r. Tá misálitisuppskotið varð reist á løgmann beint eftir ólav­søku, vóru tað bara níggju tingfólk, sum stuðla løg­manni við at atkvøða í­móti uppskotinum. Teir 9 stuðlarnir hjá løg­ manni vóru: Jógvan á Lakjuni Gerhard Lognberg Edva Jacobsen Jóna M. Mortensen Helgi Abrahamsen Alfred Olsen Rósa Samuelsen Jenis av Rana Bill Justinussen Av hesum 9 fólku­num vóru bara 6 úr Sam­bands­ flokk­inum. Tríggir sam­ bands­ting­menn atkvøddu blankt. Teir vóru: Reimund Langgaard Bárður Nielsen Eivin Jacobsen Av teimum 9, sum tá um­ boð­að­u Sambandsflokkin á tingi er Bárður Nielsen tann einasti, sum varð aft­ur­vald­ ur. Løgmaður gjørdi løg­tings­ val­ið til eitt val um fólks­ins dóm á seg sjálvan og sam­ gong­uni. Løgmaður fekk fólksins dóm – og tað fingu stuðlar hans­ara eisini. Tí veljarin vrak­aði tey øll somul. Sambandsflokk­ur­in og Fólk­a­flokk­urin vórðu um­ boð­að­ir við tilsamans 24 fólk­ um á tingi og í landsstýri. 9 í part í løgtinginum og 3 í part í lands­stýrinum. Á valinum varð hesin bólk­urin reduseraður niður í helvt – tilsamans 12 fólk. Nú Ann­ika Olsen hevur vent Fólka­flokkinum bakið, eru bara 11 eftir. Fólk­ið dømir, og fólksins dóm­ur er rætt­ur, plaga pol­it­ ik­ar­ar­nir at siga. Allir stuðlarnir hjá Kaj Leo fullu á valinum Apropos fólksins dóm, so er tað fyrstu ferð í Føroya søgu, at allir flokkarnir í lands­stýr­inum verða skift­ ir út eftir eitt val. Síðani heimastýrislógin kom í gildi í 1948 hava vit havt 19 løgtingsval. Sam­ gong­ur hava verið skip­að­ar mill­um sum oftast tríggj­ar flokk­ar. Tvær ferð­ir, í 1950 og í 1991, eru tvey­flokka­ sam­gong­ur skip­að­ar – og fýra ferðir, í 1985, 1994, 2002 og í 2011, fýra­flokk­a­sam­ gong­ur. Eftir hesum at døma áttu vit at væntað okk­um stór­ar broyt­ing­ar. Sagt verð­ur al­tíð, at »samgongan bygg­ir á ta undanfarnu sam­gong­una«. Men hesini orðini kann Aks­el V. Jo­hann­e­sen gera til skamm­ar í dag, tí hend­ an sam­gong­an byggir ikki á tey fólkini, sum fyrra sam­ gong­an bygdi á. Spurningurin er so, hvussu gamla andstøðan megn­ar at liva upp til tað stóra álit, sum velj­ar­in gav henni við at varpa Fólka­ flokk­in, Sambandsflokkin og Mið­flokkin úr Tinganesi. Fyrstu ferð at and­ støðan tekur yvir Nógvar kreftir kundu verið betri brúktar á einum stað Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður, setir Akseli V. Johannesen sum landsstýrismann frá 20. juli 2009. Í morgin verður tað Aksel V. Johannesen, sum fer at seta sjey nýggja landsstýrsfólk í starv