týsdagur 13. oktober 2015síða 2

Mikudagur 14. oktober 2015 · Nr. 118 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Sunnukvøldið verður greitt, um tað verð­ur stríðsval í Sam­bands­flokk­i­ num, ella um flokkurin finnur fram til eitt­ans valevni, sum øll val­fel­øg­ ini hjá flokkinum kunnu taka undir við. Málið er sum skilst framvegis, at flokk­urin vil semjast um eitt val­ evni – og tí verður tað nú arbeitt við at finna fram til, hvør tað verður. Bárður Nielsen og Magnus Ras­ mus­sen hava báðir boðað frá, at teir fegn­ir taka við avbjóðingini, sum teir fáa møguleikin. Tað skilst eis­ ini, at Magni Laksafoss eisini bjóar seg fram, men tað hevur hann ikki vátt­að alment. Tað lá í kortunum, at avloysarin fór at verða Bárður Nielsen, næst­ for­mað­ur floksins. Hann er hin ein­asti úr tingmanningini undir seinastu samgongu, sum varð aft­ ur­vald­ur – umframt Kaj Leo Holm Jo­hanne­sen og Bjørn Kalsø, sum vóru lands­stýrismenn. Men tá Magnus Rasmussen bjóð­aði seg fram skiltist, at fleiri val­fel­øg og tingmenn stuðlaðu hon­um. Men so einfalt tykist tað kort­ini ikki at vera, og tí fara vit at gita, at Bárður Nielsen framvegis er besta boðið upp á nýggjan formann í Sam­bandsflokkinum. Tað er kanska ikki tað ring­ asta útgangspuktið hjá nýggja for­mann­i­num at arvað ein flokk, sum hevur ve­r­ið fyri so stórari afturgongd, sum Sam­bands­flokk­ ur­in hev­ur verið. Flokkurin hevur verið stjórn­ar­ber­andi í fleiri ár. Kaj Leo Holm Jo­hannesen hevur ikki roynt ann­að enn at stjórna einum flokki í samgongu. Flokkurin hevur øll ár­ini hjá Kaj Leo Johannesen sit­ið í samgongu – og í sjey ár sat for­mað­ur Sambandsfloksins eisini sum Føroya løgmaður. Uppgávan hjá nýggja for­mann­i­ num verður tí ikki at byrja fyri eini afturgongd, men heldur at stinga út kós av nýggjum – ella at rætta kósina og føra konstruktivan and­ støð­u­pol­i­tikk. Í Da­nmark sæst í hesum døgum, hvussu gagnilgt eitt samstarv kann verða millum stjórnarflokkin og Vinstra og Javnaðarflokkin í and­støðu. Báðir partar fáa gagn av hesum samstarvi, tí hó­ast Javnaðarflokkurin situr í and­støðu, so fær hann ávirkan við at sam­ starva við stjórnarflokkin. So greitt duga føroyskir pol­it­ik­ arar ikki at samstarva millum and­ støðu og samgongu. Men her kann nýggi formaður Sam­bands­floksins veruliga royna seg. Aksel V. Johannesen hevur brúk fyri eini kontruktivum and­ støðu­flokki við tí skroypiliga meir­i­luta, sum samgongan hevur. Tí kann Sambandsflokkurin fáa stóra ávikan – um enn talan ikki er um samgongusamstarv, so um konstrukt samstarv millum and­ støðu og samgongu. Formaðurin kann fáa lykla­ støðu í føroyskum politikki eitt gott útgangsstøði LÆR TEG MÓÐURMÁLS-ALFABETIÐ Áá Ee Íí Nn Bb Ff Jj Oo Cc Gg Kk Óó Dd Hh Ll Pp C, q, w og x í alfabetið Málfelagið síða 14-15 Henrik Old skal Stuðlast Jógvan Skorheim Kjak Síða 21 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Jákup sýnir fram í Smiðuni í Lítluvík Fríggjadagin letur upp máln­ inga­fram­sýn­ing í Smiðjuni í Lítlu­vík. Jákup Lervig sýnir fram akryl máln­ingar. Mynda­til­ far­ið er fjølbroytt, og fevnir um nat­ur­alistiskar, naivar og ab­strakt­ar málningar. Jákup hevur seinnu árini brúkt stóran part av frítíðini upp á hettar ítriv, og hevur lut­tikið í undirvísingini hjá Kvøld­skúl­anum nú í fleiri ár. Ják­up hevur áður fleiri ferðir ver­ið við á Ólav­søku­fram­ sýn­ing­ini, á framsýningum í Smiðj­uni í Lítluvík og hjá Li­ons Club í Müllers Pakk­ hús­ið. Framsýningin letur upp fríggj­a­dagin 16. Oktober kl. 14, og er opin til og við týs­ dag­in 20. Oktober. Opið er all­ar dagar kl. 14-19, tó er opið leyg­ar­dagin kl. 10-19. Nú hon hevur tikið sæti á tingi, er Helena Dam á Neysta­bø farin í farloyvi úr starvi­num sum stjóri á Før­ oya Hand­ils­skúla. Løgtingsfólk kunnu bara hava hálv­tíð­ar starv um­ framt løg­tings­starv­ið – um tal­an er um alment starv. Sambært Boga Bech Jen­sen, rektara á Markn­a­ gils­depl­i­num, sum Føroya Hand­ils­skúli er partur av, so er Stein­bjørn Hardlei sett­ur sum fyribils stjóri á Før­oya Hand­ils­skúla frá 16. okt­o­ber at rokna. Starvið er tíð­ar­av­ mark­að fram til 1. januar 2017. Steinbjørn Hardlei er út­ búgv­in cand. oecon í virk­is­ bú­skapi við serligum denti á strategi, starvsfólka- og broyt­ing­ar­leiðslu. Hann hev­ ur har­um­framt tikið al­tjóða leið­ar­a­út­búgv­ing inn­an broyt­ing­ar­leiðslu við denti á virkis­sál­ar­frøði og fyr­i­skip­ an. Helena frá sum skúlastjóri Í sambandi við greinina um ráð­frýr í her í blaðnum síðsta miku­dag, har vit høvdu eina talvu við bedingini av orð­ i­num, hevur Marius Staks­ berg gjørt okkum varug við, at fleiri var í. Bendingin var grundað á bend­ingina av frú í Før­oysk­ ari orða­bók (Móð­ur­máls­ orða­bók­i­ni) á Sprot­a­num. Men tann bendingin er tí­ verri ikki heilt røtt. Í 1998-útgávuni (papp­írs­ út­gáv­uni) var bara óbundin bend­ing, og sambært henni bend­ist frú sum bygd og kúgv. Í netútgávunum standa bend­ing­ar við (næst­an) øll orð, og tær eru gjørd­ar mek­ an­iskt út frá bend­ing­ar­ mynstr­u­num, í hesum føri bygd og kúgv. Men tá kunnu villur koma fyri, og tí er neyð­ugt at eftirkanna bend­ ing­ar­nar. Í hesum føri eru tær so ikki ef­ti­r­kann­að­ar nóg gjølla. Beinleiðis villur eru í bundn­um hvønn- og hvørj­ um­falli eintali ráðfrúna og ráð­frúni, umframt at ráð­ frú­ini vantar í hvørjumfalli. Tað eigur at vera ávikavist ráð­frúnna/ráðfrúina og ráð­ frúnni­/ráðfrúini. Ein rættari bend­ing­ar­ talva hevði verið sum talvan vís­ir, sigur Marius Staksberg, skriv­ari í Málráðnum. ! óbundið búndið hvørfall ráðfrú ráðfrúin hvønnfall ráðfrú ráðfrúnna/ráðfrúina hvørjumfall ráðfrú ráðfrúnni/ráðfrúini eintal hvørsfall ráðfrúar ráðfrúarinnar hvørfall ráðfrýr/ráðfrúir ráðfrýrnar/ráðfrúirnar hvønnfall ráðfrýr/ráðfrúir ráðfrýrnar/ráðfrúirnar hvørjumfall ráðfrúum ráðfrúnum/ráðfrúunum fleirtal hvørsfall ráðfrúa ráðfrúanna Um at benda ráðfrú