hósdagur 22. oktober 2015síða 2

Í blaðnum... Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Grafiskt snið/layout: Pætur Eyðunsson Jensen Uppseting: Sosialurin, Tekniska deild Prent: Prentmiðstøðin Miðlahúsið: Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Vikuskifti redaktørur Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Lýsingar Frida Mellemgaard, lýsingasamskipari lysing@sosialurin.fo tel. 341826 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo 23. oktober 2015 Vónandi er Kristian Jensen ikki hægsti fel­ags­nevnarin í donsku stjórnini. – En nation har én udenrigspolitisk stemme! Den fin­der vi i fællesskab. Det er ikke nogen, der dik­terer den for andre. Vi finder den i fæl­les­ skab, for sådan er det, når man er én nation – et konge­rige! Tað var sum at spola aftur í amtstíðina at hoyra nýggja danska uttanríkisráðharran royna at seta Magna Arge, fólkatingsmann, upp á pláss í fólkatinginum mikudagin. Annaðhvørt er Kristian Jensen yv­ir­arr­o­ g­ant­ur, ella hevur hann ikki peiling av, hvat hann tosar um – ella umboðar hann eina av­old­aða danska hugsjón um danir sum harra­ fólk í ríkinum. Væl eru vit í sama ríki – eindarríkinum Kong­e­rig­et Danmark. Men líka mikið hvørjum læru­bók­um dansk­ir pol­it­ik­ar­ar og dansk­ir em­bæt­is­menn hava lisið í, so eru vit ikki ein fel­ags tjóð: Danir, føroyingar og grønlendingar. Tal­an er um trý fólk, um tríggjar tjóðir í einum fel­ags ríki. At tað ber til hjá føroyingum at umboða seg sjálvar úti í heimi hava vit prógvað væl og virð­i­liga. Tí tað snýr seg bara um politikk og ikki um jura. Sum systirflokkur – ella kanska móð­ir­flokk­ ur – hjá Sam­bands­flokkinum hevur Vinstri helst somu stokkkonservativu upp­fat­an av rík­is­fel­ags­skap­i­num, sum Sam­bands­flokk­ur­in hev­ur. Ser­liga eftir at flokk­ur­in fekk man­að hug­skot­ið hjá Kaj Leo Holm Jo­hanne­sen um ríkja­fel­ags­skap í jørð­ina. Sam­bands­flokk­ur­ in koyr­ir nógv upp­á, at nýggja sam­gongan vil loysa Føroyar úr rík­is­fel­ags­skap­i­num – og nýt­ir har uppskot um føroyska grundlóg sum argu­ment­. Tað gera ávís tjóðvelidsfólk eisini. Men orðið grundlóg er ikki nevnt í sam­gongu­skjal­i­num. Har verður tosað um stjórn­ar­skipan, sum skal staðfesta, at Føroya fólk hevur valdið í Føroyum, og sum skal áseta og útgreina sjálvsavgerðarrættin og fólka­ræð­ is­liga stýrislagið hjá Føroya fólki. Tað er tað, sum skal til fólkaatkvøðu, sambært sam­ gongu­skjali­num. Útsøgnin hjá uttanríkisráðharran­um danska skal helst skiljast sum ein roynd at steðga hesi ætlan. Ein ætlan, sum alt løgtingið kann og eigur at semjast um. Tí vit mugu koma úr hesi nagga­tódn­ini um, hvør ræður í Før­oy­um og hvør skal gera av, um Føroyar skulu vera innanfyri ella uttan fyri rík­isfel­ ags­skapin. Ta av­gerð­ina eiga føroyingar sjálvandi! Kenda songkvinna fyllir 70 ár – Í næstum verður Annika Hoydal aft­ur át hoyra á palli í Føroyum. Um ein mán­að, sunnudagin 22. november, verð­ur út­gávu­ kon­sert við henni í Norð­ur­landa­hús­inum. Allir føroyingar kenna Anniku Hoydal. Um ikki av navni, so gjøgnum ein av hennara mongu sangum, sum eru vorðnir fólkaogn. Ald­an verður sungin til flestu veitslur, og børn okkara verða løgd at sova við Blunda blunda lítla mín. Í november fyllir Annika 70 ár, og í tí sam­ bandi gevur hon nýggja fløgu út, sum eisini er eitt há­tíð­arhald av samstarvinum við bróð­ur­in Gunnar Hoydal, sum hevur skrivað nógv­ar av tekstunum til sangir hennara, og av fimm­ti ára longu yrkisleið hennara. Útgávan eitur Endurljós og er ein fagn­an av lív­i­num og listini, sum hon hevur skapt sam­an við Gunnari. Sang­ir­nir eru fjøl­broytt­ ir, summ­ir spild­ur­nýgg­ir og aðr­ir gaml­ir í nýggj­um hami. Út­gávu­kon­ sert verð­ur í Høll­ini í Norð­ur­ landa­hús­i­num sunnu­dagin 22. nov­em­ber kl 17.00. Á konsertini fer Annika saman við nøkr­um av Føroya fremstu tónleikarum at fram­føra tónleik av Endurljós og burturúr henn­ara langa “hitt-lista”. Annika er í topp­ form og áhoyrararnir kunnu vænta sær eina kon­sert, sum er innilig og rørandi, men eisini skem­t­i­lig. Konsertin er endabresturin av Bóka­døg­ um, sum verða 20.-22. november í Norð­ur­ landa­húsinum og niðri í býnum. Hon er einasta kvinna, sum hevur nátt hægstu politisku størv í Før­ oy­um. 18. januar í 1993 varð hon vald til Før­oya løgmann, og í 1994 varð hon vald til løg­tings­for­ mann – ella løg­tings­for­ kvinnu, sum vit helst høvdu kallað tað í dag. Marita Petersen varð fødd í Vági 21. oktober í 1940. Hon var dótt­ir Sám­al Johansen úr Vík og Onnu Elisa­beth Matras av Viðareiði. Tey vóru lærarar í Vági, har Marita vaks upp. Hon var gift Kára D. Petersen, advokati. Tey høvdu tríggar synir: Atli (1963), Uni (1965), Búi (1970). Marita Petersen varð vald á ting fyri Javn­að­ar­flokk­in í 1988 á fyrsta sinni. Hon varð aft­ur­vald í 1990. Hon gjørdist landsstýriskvinna eftir valið og í 1993 løgmaður. Eftir valið í 1994 gjørd­ist hon løg­tings­for­mað­ ur. Hon stillaði ikki upp­aft­ur í 1998, tá hon gavst í politikki. Marita Petersen doyði 26. august í 2001, 60 ára gomul. Ráðharrin við harrafólkamentan Marita Petersen hevði verið 75 ár undangongukvinna Serligar treytin fyri Heðin Les eisini blaðið á telefonini Simon Kvamm nógvar røtur í Norðragøtu Siðsøga síða 34-35 Ov nógv pláss til Narcissus Klumman síða 19 Visti tú? At Akstovan hevur skrá­sett 5.806 eigar­ a­skifti fyrstu níggju mán­að­irnar í ár? John William Joensen, blaðstjóri á klaksvíkblaðnum Norðlýsinum, og sum er farin at troyttast av borgarstjóranum í Havn »...kanska vit áttu at byrjað við at sett inn í lógina, at borgarstjórin ikki kundi sitið meira enn tvær setur á rað« Oddagrein Eirikur Lindenskov blaðstjóri Endurljós Annika Hoydal 70 ár og fløguaktuell