mánadagur 26. oktober 2015síða 32

Vinnublaðið hjá miðlahúsinum November 2015 8 7 Árni Gregersen Tað er ein trupulleiki hjá Faroe Marine Products á Hagaleiti uttanfyri Leir­vík, at trot hevur verið á rávøru til fram­leiðsluna. Tí verður aftur í ár farið til Noregs at keypa toskarhøvd og ryggir, sum so kunnu góðskast og seljast á nigeriska marknaðinum. Orsøkin er minkandi og óstøðugi fiskiskapurin á føroysku sjó­leið­ unum, sum ger, at tað er bæði torførari og dýrari at fáa hendur á rávøru. – Tí sendu vit Høgaklett til Noregs í fjør eftir rávøru. Hetta var gjørt í samstarvi við Varðan í Gøtu. Tann túrin fingu vit eini 300 tons av norskum høvd­ um heim við, sigur Eirikur á Húsa­mørk, stjóri. Faroe Marine Products turk­ar toskarhøvd og ryggir og út­flytir lidnu vøruna, fyrst og fremst til Nigeria. Har verður vøran brúkt til matna til fólk. Vanligt er, at fiskurin verður brúktur til at kóka súpan av. Nýggjasta framleiðslan er djóra­ fóður, sum fyri tað mesta verður selt til Týsklands. – Hetta er ein marknaður, sum er rættuliga tungur at sleppa inn á, sigur Eirikur á Húsamørk. Í løtuni er tað soleiðis, at umleið 10 prosent av framleiðsluni í Leirvík fer á týska marknaðin, sum djórafóður. Nýggjar framleiðslur Virkið í Leirvík arbeiðir alla tíðina við at finna nýggjar marknaðir, men eisini við at menna nýggjar vørur, sum marknaðurin eftirspyr. Nú er ætlanin at fara at frramleiða lýsi aftur. Somu fólk, sum nú eiga og stjórna Faroe Marine Products framleidddu lýsi á einari verksmiðju í Gøtu fyri fleiri árum síðani, men sjálvur framleiðsluparturin til lýsi er til taks enn og nú verður hann so aftur tikin í brúk. Aðrar royndir verða eisini gjørdar. Í eina tíð er arbeitt við at gera proteinpulvur og taratablettir. Hetta er ikki komið á marknaðin enn, men verður testað í løtuni. Eirikur á Húsamørk sigur, at á Eiði verður eisini arbeitt við fleiri av hesum framleiðslunum, til dømis at gera lýsi. Hetta heldur hann er gott, tí tað gevur kapping á marknaðinum. Alt til lands Stjórin og íverksetarin í Leirvík hevur mangan víst á, at tað er umráðandi, at allur fiskur og alt fiskatilfeingið verð­ur fingið til lands. Hetta er sjálvandi tí hann og hans­ara virkið hava brúk fyri rá­ vør­uni, men tað er eisini tí at hann fast­heldur, at hetta hevði givið sam­ felagnum stór virðir. – Tá ið íslendsk skip fingu álagt at taka allan fisk og alt av fiskinum til lands, tá komu fleiri nýggj virkir í gongd í Íslandi. Tað haldi eg eisini vit høvdu fingið her, sigur hann. Fyri at nøkta rávørutørvin, so hevur Faroe Marine Products i sein­ ast­uni eisini roynt at arbeiða við svart­kjafti. Svartkjafturin kann brúkast til matna, men hann kann eis­ ini brúkast til at gera protein­ pulvur og annað úr. Umleið 60 fólk arbeiða á virk­inum í Leirvík. Gjøgnum árini hevur virkið útflutt fyri millum 60 og 128 milljónir krón­ur um árið. Marknaðurin í Nigeria er vaksandi, men sølan av før­ oysku fiskavørunum er nógv tengd at amerikanska dollara­ num og lutfallið millum amerikanska dollaran og nigerisku nariani. Dollarin er vaksin í virði, so keypiorkan er minni, men mett verður at lutfallið fer at broytast aftur til tað betra. arnig@sosialurin.fo Høvdavirkið Aftur til Noregs at keypa toskarhøvd Faroe Marine Products í Leirvík fer aftur at senda skip til Noregs eftir høvdum og ryggjum til framleiðsluna í Leirvik Hetta er ein marknaður, sum er rættuliga tungur at sleppa inn á At siga, at 10-manna­ farið Klaksvíkingur vann FM, tí summir av rógvar­unum tóku proteinir, fram­leiddar á Høvdavirkinum í Leirvík, er helst at taka munnin ov fullan. Men at tað hevði ávirkan er onki at ivast í. Svein-Rógvi Nielsen var ein av teimum, sum var við Klaksvíkingi í summar. – Hálvan mai fór eg undir at taka protein­ pulvur, sum var framleitt í Leirvík og persónliga má eg siga, at tað hevði ómtaliga stóra ávirkan á meg persónliga, sigur hann. Svein-Rógvi Nielsen er royndur ítróttarmaður og venjari og hevur egna venjingarmiðstæð. Hann sigur, at hann, hvørja ferð hann vandi, blandaði sær ein proteindrykk, sum hann drakk 10-15 minuttir eftir at hann var liðugur at venja. – Eg havi ongantíð fyrr kent, at kroppurin er komin so væl fyri seg eftir harða venjing, sum nú eftir at eg fór at taka hetta proteinið. Kroppurin restitueraði nógv skjótari enn hann vanliga ger, sigur Svein-Rógvi Nielsen. Ítróttarfólk vita, at tá ið vant verður hart, so ræður um at fylla depotini aftur skjótt – serliga við proteinum. – Í hesum, sum eg havi roynt, er so at siga onki feitt í. Tað vísti seg eisini, at eg misti eini fýra kilo meira í ár í sambandi við rógvingina, enn eg vanliga geri, sigur hann. Hann sigur, at umframt tað at kroppurin skjótari kom fyri seg, so bøtti proteinið eisini um onnur viðurskifti. – Eg eri plágaður av eksem, men tá ið eg taki proteinpulvur, so fer tað burtur. Tað er heilt fantastisk, sigur Svein-Rógvi Nielsen. Betrast meira Enn er framleiðslan í Leirvík ikki komin á marknaðin. Eitt sindur er eftir á mál. – Vit hava roynt hettar við góðum úrslitum, men vit mugu gera produktið betri, sigur Eirikur á Húsamørk, stjóri. Serliga er tað smakkurin, sum má gerast betur. Pulvurið smakkar ov nógv av fiski enn. – Ja, fyri at siga tað sum tað er, so smakkar tað sum at eta vátan turran fisk, sigur Svein- Rógvi Nielsen. Fyri at koma út á altjóða marknaðin, so er neyðgut at arbeiða meira við framleiðsluni. – Men vit síggja hetta avgjørt, sum ein møguleika, sum vit eiga at troyta, sigur Eirikur á Húsamørk. Framleiðslan av proteinum til ítróttarfólk er ein av nýggju framleiðslunum hjá FMR í Leirvík Protein frá FMR hjálpti klaksvíkingi til sigurs