mánadagur 26. oktober 2015síða 46

Vinnublaðið hjá miðlahúsinum November 2015 22 7 Eyðfinn Reyðberg Norska alifyritøkan Marine Harvest er einasta av fýra føroyskum ali­ fyri­tøkum, ið er partur av einum út­ lendsk­um samtaki. Marine Harvest hevur verið virkið í Føroyum sein­astu mongu árini, og núverandi parta­fel­ agið Marine Harvest Faroes, hevur havt hetta navn síðan 2004. Gamla navn­ið hjá felagnum var Norðaling. Marine Harvest er millum heims­ ins stóru alifyritøkur. Tað sæst eis­ini aftur í at felagið umframt í heim­land­ inum Noregi, er virkið í aling í Føroy­ um, Skotlandi, Írlandi, Kanada og Kili. Samlaða alinøgdin hjá Marine Harvest var 419.000 tons í 2014, og er hetta meir enn fimm ferðir alla tað før­oysku framleiðsluna í 2014. Sum dømi um stóru støddina hjá Marine Harvest kann nevnast, at um ein vanlig portión av laksi til eina máltíð vigar 140 gram, so framleiddi Marine Harvest útvið seks milljónir máltíðir av laksi um dagin í 2014. Verður hugt eftir samlaðu nøgdini hjá Marine Harvest, so fyllir føroyski parturin ógvuliga lítið, men tá talan er um avlop fyri hvørt kilo, so lá Marine Harvest Faroes á odda bæði í 2013 og 2014. Hesi bæði árini lá avlopið pr. kilo um 15 krónur hjá føroyska partinum, meðan tað bert vóru Noreg og Skotland, sum lógu omanfyri 10 krón­ur, meðan hini londini øll lógu niðan­fyri 10 krónur í avlopi pr. kilo av tikn­um laksi. Metavlop í Føroyum Marine Harvest Faroes framleiddi 11.532 tons av laksi í 2014. Hetta gav felag­num ein met umsetning uppá 527 milljónir krónur. Hetta er fyrsta árið, at umsetningurin hjá Marine Harvest Faroes fer uppum eina hálva milljard krónur. Umsetningurin lá seinastu fimm árini frammanundan um 200 milljónir krónur, har 2013 var besta árið við 266 milljónum krónum. Talan er sostatt um eina tvífalding av um­setn­inginum frá 2013 til 2014. Hetta sæst eisini aftur í virðinum á tí laksi, ið gongur eftir í ringunum við árslok 2014. Hetta virði minkaði við 100 milljónum krónum í 2014, og fór úr 155 milljónir krónur í 2013 niður á 55 milljónir krónur í 2014. Sambært roknskapinum hjá norska Marine Harvest hiðartil í ár fram­gongur, at Marine Harvest Faroes ikki hevur tikið laks fyrra hálv­ár 2015, men væntast at taka aftur í seinasta ársfjóðringi 2015. Avlopið áðrenn skatt var 156 milljónir krónur í 2014. Taka vit sein­ astu fimm árini, so hevur saml­aða av­lopið verið 358 milljónir krónur áðr­enn skatt. Av hesum eru 83 milljón­ir krón­ur goldnar í skatti, so netto­av­lopið er 275 milljónir krónur. Av hesum eru 123 milljónir krónur út­goldnar í vinningsbýti til norska móðir­felagið. Føroyska felagið stóð fyri 2,5 pro­ sent av samlaðu søluni hjá Marine Harvest í 2014, meðan parturin av av­lop­inum lá uppi á heilum 14,5 pro­ sent av samlaða avlopinum hjá sam­ tak­inum. Lágur starvsfólkakostnaður Stóra tøkan av laksi í 2014 gjørdi, at starvsfólkakostnaðurin bert var 3,4 prosent av samlaðu søluni, móti 6,2 prosent í 2013. Verður hugt eftir starvs­fólka­ kostn­að­inum hjá Marine Harvest sein­astu tíggju árini sæst, at hesin øll árini liggur undir átta prosent, og nú í 2014 heilt niðri á 3,4 prosent. Hetta ger, at Marine Harvest hevur nógv tann lægsta starvs­ fólka­kostnaðin millum føroysku ali­fyri­tøkur­nar, tá talan er um starvs­ fólka­kostn­að sæð í mun til samlaðu søluna. Orsøkin til hetta er óivað, at fel­ agið útflytir laksin meira óvirkaðan enn hini feløgini. Marine Harvest hevur 68 fólk í starvi, og hevur starvsfólkatalið verið tað sama seinastu árini. Meðallønin fyri hvørt starvsfólk var 21.700 krón­ ur um mánaðin í 2014. Sjálvfíggjandi felag Marine Harvest er nú sjálvfíggjandi. Lániskuldin var við ársbyrjan 2014 27 milljónir krónur, men øll lán eru afturgoldin í 2014, og við árslok 2014 hevði felagið harumframt 21 milljónir krónur á bók. Eginognin er 243 milljónir krónur. Tað gevur ein soliditet uppá 74 prosent. Marine Harvest kundi í veru­ leikanum havt nógv meira tøkan pen­ing á bók, tí felagið hevur í 2014 lænt móðirfelagnum heilar 151 milljónir krónur. Um hesin peningur stóð á bók í staðin, hevði tøka gjald­ føri verið 172 milljónir krónur. post@sosialurin.fo At Føroyar er eitt gott land at ala laks í, er børsskrásetta Marine Harvest Faroes eitt gott dømi um. Marine Harvest hevur alieindir í Noregi, Skotlandi, Írlandi, Kanada, Kili og Føroyum, men tann føroyski parturin er tann eindin hjá felagnum, ið klárar seg lutfallsliga best. Greining: Marine Harvest Faroes P/f Føroyar er besta alieindin hjá Marine Harvest Avmarkaðar íløgur Marine Harvest Faroes gjørdi nettoíløgur í 2014 fyri 17 milljónir krónur og hevur nú eina støðisogn uppá 66 milljónir krónur. Ímeðan Bakkafrost og Luna gera sera stórar íløgur, so hevur Marine Harvest hildið aftur í at gera íløgur í bygningar og framleiðslutól. Stóru avlopini seinastu árini eru ikki brúkt til at økja um íløgurnar, tí Marine Harvest hevur seinastu tíggju árini havt eina materiella støðisogn, ið øll árini hevur ligið um 60 milljónir krónur. Árligu íløgurnar hava á hvørjum ári ligið ímillum 12-17 milljónir krónur, og hetta er ikki broytt, nú inntøkugrundarlagið er vorðið nógv betri seinastu fimm árini. Hildið hevur verið fast við, at materiella støðisognin og starvsfólkakostnaðurin ligga á sama lága støði, sum tað hevur gjørt seinastu mongu árini. Tað skapar eitt gott kappingarføri, og felagið er ikki bundið at stórum ognum í Føroyum. Í Noregi hevur Marine Harvest eisini sína portiónsframleiðslu. Bakkafrost hevur eina trý ára íløguætlan uppá 1.500 milljónir krónur. Luna gjørdi íløgur í 2014 fyri 147 milljónir krónur, meðan Marine Harvest gjørdi íløgur fyri 17 milljónir krónur í 2014. Marine Harvest hevur bestu smoltstøðina Besta smoltstøðin í 2014 var tann hjá Marine Harvest á Hellunum. Felli hjá kappingar­ neytunum var tvær til tríggjar ferðir hægri enn hjá Marine Harvest. Besta smoltstøðin í Føroyum í løtuni er smoltstøðin hjá Marine Harvest á Hellunum. Føroyska alivinnan metir um seg sjálva í kapping bæði tá talan er um aling á sjónum, og tá talan er um smoltstøðir á landi. Besta smoltstøðin verður vald eftir, hvør hevur lægsta byrjunarfelli á sjónum, tikið verður eftir, hvussu stórur partur av útsettu smolt­unum doyr fyrstu tríggjar mánaðirnar eftir, at tað er sett á sjógv. Hjá smoltstøðini hjá Marine Harvest á Hellunum doyði bert 0,94 prosent av útsettu smoltunum fyrstu tríggjar mánaðirnar á sjónum. Til samanberingar vóru tilsvarandi tølini hjá Hiddenfjord Fútakletti 2,36 prosent og Bakkafrost Norðtoftir 3,24 prosent. Høvuðstølini hjá Marine Harvest seinastu tvey árini. Bruttovinningurin hækkaði við 65 prosent, og sølan tvífaldaðist í 2014. Eginognin er nú 243 milljónir krónur, og felagið hevur onga rentuberandi skuld. Marine Harvest Faroes P/f 2014 2013 Broyting Nettosøla 527.383 266.350 98% Framleiðslukostnaður 350.823 159.041 121% Bruttovinningur 176.560 107.309 65% Starvsfólkakostnaður 17.751 16.569 7% EBITDA 158.809 90.740 75% Avskrivingar 10.740 10.380 3% Fíggjarpostar netto 8.205 -2.415 -440% Úrslit áðrenn skatt 156.274 77.945 100% Skattur 43.930 14.883 195% Ársúrslit 112.344 63.062 78% Støðisogn 68.117 60.184 13% Ogn í umferð 260.006 201.408 29% Ogn tilsamans 328.123 261.592 25% Eginpeningur 242.502 130.115 86% Skuld 85.621 131.477 -35% Skyldur tilsamans 328.123 261.592 25% Rentuberandi skuld - 26.860 -100% Rentuberandi skuld/EBITDA - 0,3 -100% Starvsfólk 68 63 5