mánadagur 26. oktober 2015síða 48
‹ fyrra síða allar 104 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Vinnublaðið hjá miðlahúsinum
November 2015
24
7
Eyðfinn Reyðberg
Um onkur fyri 10 árum síðani, ella fyri
bert fimm árum síðani, hevði sagt at
Bakkafrost fór at 50 faldast í virði
eftir bert fáum árum, og at úrslitið
áðrenn skatt fór at nærkast einari
heilari milljard krónum, so hevði
viðkomandi verið hildin ikki at vera
rættsigtaður.
Tó hetta er júst tað, ið er hent. Tá
fyritøkan Bakkafrost, sum vit kenna
hana í dag, sá dagsins ljós sum ein
samanrenning av fleiri alifyritøkum,
og har Føroya Banki sum fíggingar
stovur spældi ein týdningarmiklan
leiklut, bæði sum fíggingarstovnur
og eigari, var virði av fyritøkuni sett til
knappar 200 milljónir krónur. Hetta
var í 2006.
Greið mál vóru sett fyri Bakkafrost,
og arbeitt varð miðvíst við at menna
fyritøkuna, og longu í 2010 var klárt
at taka næsta stigið, sum var ein
børsskráseting av Bakkafrost á børs
inum í Oslo í Noregi.
Virði á Bakkafrost var tá 1,3 milljard
krónur, ella sjey ferðir hægri enn
bert fýra ár frammanundan. Føroya
Banki P/f, sum við børsskráseting-
ina var størsti eigarin við 33,66
prosent, seldi síni partabrøv, og
fekk ein vinning uppá 381 milljónir
krónur.
Í dag fimm ár seinni, er virðið á
Bakkafrost farið uppum 10 milljardir
krónur, og fyritøkan stendur nógv
sterkari í dag, enn hon áður hevur
gjørt.
Sølan trífaldað
Nettosølan hjá Bakkafrost var 2,7
milljardir krónur í 2014. Hetta var
átta prosent meira enn í 2013, so
stóri vøksturin í umsetninginum hesi
seinastu árini, er nú á einum meira
vanligum støði.
Nettosølan í 2010 var 820
milljónir krónur. Talan er sostatt um
meira enn eina trífalding av umsetn
inginum eftir bert fýra árum frá 2010
til 2014.
Fara vit longur aftur í tíð, so er
nettosølan hækkað úr 230 milljón
um krónum í 2007 upp í 2,7 milljardir
krónur í 2014, har sølan er hækkað
hvørt tað einasta ár. Tað vil siga at
sølan er 12 ferðir hægri í dag enn hon
var í 2007.
Metstór avlop
At talan er um eina heilt óvanliga
vinnu, har útsvingini søguliga hava
verið sera sera stór, er tíðuligt.
Merkisvert er eisini, at vinningurin er
høgur.
Taka vit 2014, so var avlopið 899
milljónir krónur. Tá umsetningurin
var 2,7 milljardir krónur, vil tað siga, at
avlopið var heili 33,5 prosent av um
setninginum. Hvørja ferð Bakkafrost
selur fyri tríggjar krónur, so liggur ein
króna eftir í vinningi, væl at siga eftir
at allar útreiðslur eru goldnar.
Verður hugt eftir avlopsstignum
sæst, at tað hesi seinastu fimm árini
hevur ligið millum 17 og 37 prosent
av nettoumsetninginum. Hetta gevur
Bakkafrost eitt høgt trygdarevni, tá
prísurin á seldu vøruni kann falla
nógv, áðrenn felagið verður sett í
váða fyri at fáa hall á roknskapinum.
Hesi seinastu fimm árini frá 2010
til 2014 hevur Bakkafrost havt eitt av
lop uppá 2,6 milljardir krónur áðrenn
skatt. Av hesum hevur Bakkafrost
goldið 540 milljónir krónur í parta
felagsskatti, meðan 851 milljónir
krónur eru goldnar í vinningsbýti til
eigararnar av Bakkafrost.
700 starvsfólk
Talið á starvsfólki hjá Bakkafrost er
støðugt hækkað, og er nú komið
uppá 700 fólk. Kostnaðurin til
starvsfólk var í 2014 264 milljónir
krónur, so talan er um eina meðalløn
uppá 31.000 krónur um mánaðin.
Tað er merkisvert, at talan er um
eina vinnugrein, har starvsfólka
kostnaðurin er ógvuliga lágur í mun
til virðið á seldu vøruni. Starvsfólka
kostnaðurin er soleiðis bert 10
prosent av nettosøluni. Í 2010 var
starvsfólkakostnaðurin
gott
14
prosent av nettosøluni, men er síðan
fallin til seinastu tvey árini at hava
ligið undir 10 prosent.
900 milljónir í avlopi í 2014 av vanligum rakstri við 700 starvsfólkum, tað
er føroyskt eindømi, og so nógv tað besta rakstrarúrslitið hjá nøkrum
føroyskum felag nakrantíð, og framtíðin sær ikki minni bjørt út.
Alivinna: Bakkafrost P/f
Avbera góða
gongdin er meir
enn ein dreymur
Virðisøkja meira laks
Málið hjá Bakkafrost er at helmingurin at tikna laksinum skal virðisøkjast. Í 2014 var talið
komið uppá 45 prosent, sølan var útvið eina milljard og hon avlop.
Eitt av málunum hjá Bakkafrost er at virðisøkja laksin so nógv sum gjørligt á virkjunum
hjá felagnum. Hetta hevur bæði týdning fyri samlaða umsetningin hjá felagnum, umframt at
fleiri fólk fáa arbeiði í Føroyum.
Langtíðarætlanin hjá Bakkafrost er at 40-50 prosent av tikna laksinum skal virkast á
Bakkafrost. Hetta mál varð uppfylt í 2014, har talan var um at 45 prosent vóru virðisøkt á
virkjunum á Glyvrum og í Fuglafirði.
VAP-geirin, sum hendan virkiseindin verður kallað, framleiddi í 2014 fyri 913 milljónir
krónur. Avlopið fyri hvørt kilo av virkaðum laksi var 3,30 krónur eftir avskrivingar, og
samlaða avlopið var 70 milljónir krónur.
Tá innkeypið av laksi hjá hesi framleiðsluni verður gjørt til dagsprís, vísir úrslitið hjá
Bakkafrost fyri 2014, at talan er um ein meirvinning við at framleiða laksaportiónir uppá
70 milljónir krónur. Afturat hesum kemur øll tey fólk, ið hava sítt arbeiði í samband við
hesa framleiðslu, og sum ikki høvdu havt hetta arbeiði, var fiskurin bert fluttur óvirkaður av
landinum.
Talan er í høvuðsheitum um framleiðslu av laksaportiónum til tann evropæiska
marknaðin, men sum nakað spennandi og nýtt byrjaði Bakkafrost eisini framleiðslu av
laksaportiónum til marknaðin í USA í 2014.
Alheims nýtslan av sjógæti hækkar alsamt
Tað er einki at óttast fyri at ikki slepst av við sjógæti. Alheims nýtslan er hækkað við 30
prosentum seinastu 15 árini.
At virka og framleiða sjógæti er ein góð vinnugrein at vera í. Soleiðis vísa greiningar,
at alheims nýtslan av sjógæti er hækkað við 30 prosentum fyri hvørt fólk hesi seinastu 15
árini.
Taka vit nýtsluna av atlantslaksi fyri hvønn íbúgva í ES, so er nøgdin hækkað úr einum
hálvum kilo um árið fyri 20 árum síðani til tvey kilo í dag. Talan er sostatt eina nýtslu av
atlantslaksi, ið er fýra ferðir so nógv í dag, sum fyri 20 árum síðani.
Eisini nýtslan av atlantslaksi í USA,
Russlandi og Japan er hækkað nógv
og støðugt hesi seinastu 20 árini, so
talan er um góð útlit hjá laksavinnuni.
Føroyska framleiðslan av laksi
liggur um 4-5 prosent av samlaða
útboðnum av atlantslaksi. Kili er
so nógv tann størsti framleiðarin,
og stendur Kili einsamalt fyri
størra helminginum av samlaðu
framleiðsluni av atlantslaksi.
Høvuðstølini hjá Bakkafrost seinastu tvey árini. Bruttovinningurin
hækkaði við 26 prosent, hóast sølan bert fór átta prosent
upp. Eginognin er nú omanfyri tvær milljardir krónur, og netto
rentuberandi skuldin er 233 milljónir krónur.
Bakkafrost P/f
2014
2013
Broyting
Nettosøla
2.683.319
2.491.081
8%
Framleiðslukostnaður
1.429.117
1.494.019
-4%
Bruttovinningur
1.254.202
997.062
26%
Starvsfólkakostnaður
263.897
232.871
13%
EBITDA
990.305
764.191
30%
Avskrivingar
97.169
86.659
12%
Fíggjarpostar netto
6.055
49.819
-88%
Úrslit áðrenn skatt
899.191
727.351
24%
Skattur
252.086
138.133
82%
Ársúrslit
647.105
589.218
10%
Støðisogn
1.462.633
1.328.179
10%
Ogn í umferð
2.000.300
1.784.047
12%
Ogn tilsamans
3.462.933
3.112.226
11%
Eginpeningur
2.063.653
1.665.277
24%
Skuld
1.399.280
1.446.949
-3%
Skyldur tilsamans
3.462.933
3.112.226
11%
Rentuberandi skuld
722.321
860.040
-16%
Rentuberandi skuld/EBITDA
0,7
1,1
-35%
Starvsfólk
700
640
60