mánadagur 2. november 2015síða 2

2 Mánadagur 2. november 2015 · Nr. 126 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo síða 12-13 Hava kannað gastric bypass Ítróttur Síða 27 H71 múrur ikki til at bróta Talan er uttan iva um ynski­dreym­ar, tá andstøðuflokkar eru farnir at tosa um nýval, tí sam­gongan hevur fingið so lítið á skafti. Í gjár vóru tveir mánaðir, síð­ani løg­tingsvalið – og í dag eru sjey vik­ur síðani, at sam­gonguskjalið varð und­ ir­skrivað. Tí er tos um nýval vegna vant­andi nýskipanir tómt tos. Men borið saman við seinastu sam­gongu, so gekk skjótari og bragd­ ligari fyri seg, tá hon fór til verka. Eftir hálvum øðrum mánaði hevði sam­gongan kollvelt skatta­skip­an­ ini, lívg­að teimum hægst løntu við skatta­lætta, sum varð fíggj­að­ur av teim­um lægri løntu, hvørs pensjón varð skattað við inn­gjaldi soleiðis, at peng­ar vórðu til skatta­lættan til tey ríku. Vit skulu ikki siga sam­gong­una ringa fyri ikki at gera sum Jørg­en og Jen­is og Kaj Leo og Kári – at trýsta eina skatta­nýskipan ígjøgn­um í óð­ um verkum. Somu­leið­is tá tal­an er um fiski­vinnu­ný­skipan. Tí slík­ar skip­an­ir skulu ikki trýst­ast í­gjøgn­ um ting­ið upp á fá­ar vik­ur. Hes­um hava vit lært av frá sein­astu sam­ gongu. Hinvegin átti nýggja sam­gong­an longu nú havt funnið has­ar tíggju milliónirnar, sum hon í mai mán­aði ætlaði sum hjálp til harð­ast raktu barnafamiljurnar. Við ikki at gera tað, so skapar sam­gongan sær sjálv­ um ein trú­virð­is­trup­ul­leika. Tá tað var so lætt at finna peng­ar­ nar í summar, so er tað heldur eingin tru­p­ulleikin nú – serliga nú tær 10 mill­i­ónirnar eru vorðnar til góðar 2 milli­ónir, tí so langt er liðið á árið. Tó so. Samgongan hevur longu gjørt onkra umraðfesting: Hon hev­ ur tik­ið pengarnar, sum løg­tingið í fjør ætlaði at brúka sum stuð­ul til priv­atar fjølmiðlar – til betri enda­ mál. Samgongan heldur tað vera meira á­troðk­andi fyri fólka­ræðið, at 45 nýggj park­er­ings­pláss verða gjørd utt­an fyri Norð­ur­landa­hús­ið, enn at fólka­ræð­ið verð­ur stimbrað við at stuðla priv­at­um miðl­um – sum í fleiri ár hava ligið undir trýsti frá Kringvarpinum, sum við al­menn­ um pengum hevur kroyst lýs­ing­ ar­markn­að­in – seinast við at lækka prís­in 80%. Skulu privatu miðlarnir partú einki hava – so høvdu tær tvær mill­i­ón­ir­nar farið betur til svongu børn­ini. Norð­ur­landa­hús­ið man koma gjøgn­um árið uttan at hasi park­er­ings­plássini abs­o­lutt skulu gerast í ár. Kaj Leo og Jenis og Jørgen og Kári lupu á leistum fyri at hjálpa teim­um ríku við 100 tals milliónum í skatt­ a­lætta. Tað ger einki, um Aksel og Høgni og Poul leypa á leistum fyri at hjálpa harð­ast raktu børnunum við tveim­um milliónum! tvær milliónir til børnini Fríggjadagin skrivaðu Før­ oya Arbeiðsgevarafelag og Før­oysk Miðlafólk undir nýggj­an tvey ára sáttmála. Føroya Ar­beiðs­geva­ra­ fel­ag og Føroysk Miðlafólk vóru fríggja­dagin samd um nýggj­an sáttmála. Partarnir vóru samdir um eina løn­ar­ hækk­ing á 1,98% hin 1. nov­ em­b­er 2015 og 2,25% hin 1. november 2016. Hetta er sama hækking sum í hinum semjunum, ið eru gjørdar millum fak­fel­øg á privata ar­beiðs­markn­að­i­ num og Før­oya Ar­beiðs­gev­ ara­fel­ag. Partarnir undirskrivaðu eis­ini avtalu um frá­boð­an­ar­ freist í sambandi við verkfall. Føroya Arbeiðs­gev­ara­fel­ ag hev­ur nú gjørt avtalu um frá­boð­an­ar­freist við øll fak­ feløg felagið hevur sáttmála við. Blaðfólk fáa lønarhækking Hóast nýggja landsstýrið hev­ur í hyggju at taka av stuð­ul­in, sum í fjør varð játt­ að­ur til privatar miðlar, so vil Norð­ur­landa­ráðið tað øðr­vísi. Í síðstu viku samtykti ráð­ið at »Norð­ur­landa­ráð­ið vil stuðula og styrka norð­ur­ lendsk­an journ­a­l­i­stikk«. Í tíðindaskriva siga tey, at »pol­it­ikerne ønsker også at iv­ærk­sætte tiltag for at styrke en fri presse i Norden, sær­lig i de tyndt befolkede om­råder som Island, Fær­øer­ ne og Grønland, hvor journ­a­ li­stikken er specielt udfordret af den tekniske ud­vikling, en svækket øko­n­omi og deraf følende ned­skær­ing­er og konkurser.« Løgtingið samtykti fyri fyrstu ferð í fjør, at stuðla priv­atum miðlum fyri at bøta um ójøvnu kappingina við almenna kringvarpið. Lóg­in um at býta pengarnar kom ongantíð í tingið, og tí standa tær tvær mill­i­ón­ ir­nar enn á konto. Tað eru hesar tvær milliónir, sum nýggja landsstýrið ætl­ar at taka innaftur í stóra­pott – til millum at gera park­er­ings­ pláss uttan fyri Norð­ur­landa­ hús­ið fyri. Norðurlandaráðið vil stuðla privatum miðlum í Føroyum Enn er ógreitt, hvørja lagnu uppskotið hjá Sonju Jógv­ans­dóttir, Kristiannu Winther Poulsen, Bjørt Samuelsen og Honnu Jen­ sen um at broyta hjúna­ bands­lóg­ina fær. Tað var Sonja Jógv­ans­ dótt­ir, ið sama dag, sum lands­stýrið varð valt 15. september, boðaði frá, at hon fór at leggja málið fram. Tað manglaði bara at trýsta á enter, segði hon. Men helst hevur hon verið ov brá. Tí enn er uppskotið ikki kom­ið í tingið, hóast hon fekk hinar tríggjar ting­kvinn­ur­nar aftur at sær at leggja mál­ ið fram. – Vit hava nu um vik­u­ skift­ið fingið at boða frá løg­tings­skriv­stov­uni um onkr­ar tillagingar, so vænti eg, at málið verður klárt at fáa í tíngið, sigur Sonja Jógv­ans­dóttir. Hon vísir á, at málið ikki er so einfalt, og at tað bæði skal ígjøgnum donsku og før­oysku lógarumsitingina fyri at fáa tað samtykt, og tí eru nógvir endar at fáa upp á pláss. Sonja Jógvansdóttir sig­ ur eisini, at tað er ikki so umráðandi, um málið kem­ ur í tingið, áðrenn freistin er úti í ár, tí tað kemur í øll­ um førum ikki í gildi fyrr enn einaferð næsta ár. Men Sonja Jógvans­dótt­ ir vænt­ar, at tá hesin dag­ ur­in er farin fæst at vita, hvørja lagnu málið fær – og um tað verður borði í tingið áðr­enn tíðarfreistin gongur út mik­u­dagin. Hjúnabandslóg ikki komin í tingið enn Takið ikki parkeringspláss fram um harðast raktu børnini Ingolf S. Olsen, nevndarl­im­ur í felagnum Før­oysk Fjøl­miðl­ a­fólk og Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum hava júst skrivað undir nýggjan sáttmála