mánadagur 9. november 2015síða 2

2 Mánadagur 9. november 2015 · Nr. 129 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Agga niclasen Kjak síða 12 Sam­ kensla ella sjá­l­v­ kærl­ieiki ítróttur síða 22 Ravnur sann­før­ andi sigur – Samgongan vil stuðla frælsari list, dygd­arlist, listaspírum og frælsu press­uni, sum átaka sær at bjóða veru­leikanum og valdinum av. Soleiðis skriva teir tríggri sam­ gongu­flokk­ar­nir í fylgi­skjali til sam­gongu­skjal­ið, sum tey kalla »Mál at fremja«. Víðari skriva teir tríggir flokk­ ar­nir: – Miðlarnir skulu hava góðar sømd­ir, og kringvarpsgjaldið skal end­ur­skoð­ast. Enn vita vit ikki, hvussu sam­ gong­an ætlar at liva upp til hesi føgru orðini. Vit kunnu bara stað­ festa, at tað sum higartil er gjørt frá landsstýrisins síðu at síggja til ikki er serliga væl í tráð við ætlaða poli­tikk­in. Borgarliga samgongan kláraði held­ur ikki at javnseta privatu miðl­ar­nar við almenna kringvarpið í kapp­ingini um lýsingarnar. Men í sein­astu fíggjarlóg varð samtyktur ein stuðul til privatar miðlar. Játt­ að­ar eru tvær milliónir krónur. Men pípan fekk brádliga annað ljóð í summar, tá mál um at hjálpa fá­tøk­um børnum varð til viðgerðar í miðlu­num og í tinginum. Tað hóv­ aði ikki Fólka­flokki­num, at Miðla­ hús­ið var aktivur partur í hesum, og endin var, at Bjarni Djurholm súltaði málið í mentanarnevndini, og tí kundi eingin miðlastuðul gjaldast út. Tí mátti lógin um út­ gjaldið bíða eftir nýggjum lands­ stýri. Men nýggja landsstýrið vil ikki tað, sum gamla landsstýrið ætlaði. Í løgtinginum liggur nú uppskot um at flyta játtanina upp á tvær milli­ ónir til privatar miðlar soleiðis, at játtanin fullkomiliga verður tik­in av og pengarnir m. a. brúktir til 45 nýggj park­er­ingspláss uttan fyri Kring­varpið og Norðurlandahúsið í Sort­u­dýki. Grátuligt ella láturligt er ilt at meta um. Um landsstýrið hevur aðrar ætl­anir, vita vit av góðum grund­ um ikki. Vit kunnu bara staðfesta, at einki landsstýri higartil hev­ur viljað lyft Føroyar fram á so nøku­ lunda sama støði, sum vit kenna úr granna­lond­um í sambandi við fjøl­ miðl­a­politikk. Um viku­skiftið hoyrdist søga í út­varpi­num um, at Mentamálaráðið hev­ur noktað stovninum innlit í mál­ið um Marknagilsdepilin – sum tyk­ist gerast enn ein stór byggigøla. Tað boðar ikki frá góðum, at Menta­mála­ráðið av øllum vil krógva upp­lýsingar fyri fjøl­miðl­ um. Tað mugu vera frægari orsøkir, enn at ein aðalstjóri heldur, at hetta ikki skal í miðlarnar. Fara bara at minna samgonguna á síni egnu orð – sum hon eigur at virða – »at hon vil stuðla frælsu pressuni« vil stuðla frælsu pressuni Í sambandi við, at landsstýrið ætl­ar at keypa gamla Sjó­ vinnu­bank­an í Gongini í Havn at hýsa millum annað Fíggj­ar­mál­a­ráðnum hevur løg­mað­ur sagt, at tað er betri hjá land­inum at eiga heldur enn at leiga. Tað er so eitt argument, sum kann brúkast til tess at spara landinum pengar, um tað nú er bíligari at eiga held­ur enn at leiga. Men samstundis sum hend­an stað­fest­ing­in hjá løg­manni hong­ur í luft­ini, so koma boð frá Al­manna­ ráð­num, at tað ikki er bí­ ligari at eiga enn at leiga – tvørturímóti er tað bí­lig­ari at leiga enn at eiga, sig­ur Edvar Heen, stjóri í Al­manna­verki­ num. Tí hevur almenni stovn­ ur­in Almannaverkið gjørt av­talu við Fróða Sigvardsen um at leiga ein bygning, sum eitt felag hjá honum fer at byggja á ídnaðarøkinum á Hálsi í Havn. Leigusáttmáli er und­ ir­skriv­að­ur, og leigugjaldi næstu 10 árini avtalað til góð­ ar 25 milliónir krónur. Hvør hevur nú rætt, løg­ mað­ur ella almannastjórin? Eiga ella leiga ella eiga...? Í gjár var 8. november, og tað er gamal løgtingsvaldagur í Før­oyum. Men í gjár hevði løg­maður eisini føðingardag. Hann fylti 43 ár. Hóast nógv munnu seta 8. nov­ember í sambandi við løg­tings­val, so eru tað 27 ár síð­an, at løgtingsval seinast varð hildið ein 8. november. Tað var í 1988, og tann dagin fylti Aksel V. Johannesen 16 ár. Tað var annars valið, sum kong­ur skrivaði út í 1946, sum var hitt fyrsta valið, sum var 8. nov­ember. Hesin valdagur helt í mong ár – líka til 1970, tá hann fall á ein sunnudag, og tað er ikki loyvt at halda løg­tings­val, sum tí varð hild­ ið 7. november. Tað var tað eis­ini í 1974 og í 1978. Men tá val varð skrivað út í ótíð í 1980, varð 8. november aftur vald­ur til valdag. Hesin siður fór av lagi aft­ur í 1990, tá val aftur var í ó­tíð. Ta ferðina vórðu teir ov sein­ir at velja 8. november, og tí bleiv valið hildið 17. nov­ em­ber. Tá Petur Mohr Dam, løg­ maður, doyði í 1968, var eis­ini 8. november. Tá var val­skeið­ ið hálvrunnið. Løgmaður fyllir gamlan valdag Øll skiln­að­ ar­børn frá 3. – 6. flokki kunnu vera við. Sam­ r ø ð u ­b ó l k ­ arnir hittast í Marg­ar­in­ fa­brikk­ini miku­dag frá kl. 15 – kl. 17, og tað er ó­keyp­is. Sein­asta freist at melda seg til er 10. januar 2016. Tað sigur Marg­ar­in­fa­ brikk­in í tíðindaskrifi. Hvat er ein sam­røðu­bólk­ ur? Tað er eitt stað: • Har børn hittast, ið hava tað til felags, at mamma og pápi eru farin hvør til sítt. • Har ein kann deila tank­ ar og kenslur, og geva hvørj­ um øðrum góð ráð. • Har ein er saman við vaksnum, ið taka ym­isk evni upp, sum eru viðkomandi fyri skiln­að­ar­børn. • Har ein kann fáa hjálp og stuðul. Rættiliga nógv børn upp­ liva, at foreldrini fara hvør til sítt, og hjá onkr­um er tor­ført at skilja, at foreldrini ikki vilja búgva saman meira. Ein hjún­ að­arskilnaður hevur við sær nógvar broytingar í ger­an­d­ is­deg­num, og nógvir tank­ar og spurn­ingar kunnu stinga seg upp: Hvar skal eg búgva? Kann eg halda fram á sama skúla? Kann eg halda fram við mín­ um frí­tíðarítrivum? Hvar skal eg halda jól, føð­ing­ar­dag og summarfrí? Og hvat geri eg, um eg sakni mammu, tá ið eg eri hjá pápa, og pápa, tá ið eg eri hjá mammu? Tað vera Salua Manai, náms­frøð­ingur, og Ingvør Weihe, námsfrøðingur, sum fara at leiða samrøðubólkin. Um hetta er nakað fyri teg, kanst tú skriva til Ing­vør: ingvorih@gmail.com ella ringja á tlf. 215775 Samrøðubólkar fyri børn Miðlar hava góðar sømd­ir og kvf-gjald endurskoðast...