týsdagur 17. november 2015síða 2

Mikudagur 18. november 2015 · Nr. 133 MIKUDAGSBLAÐIÐ Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Lág- og miðalinntøkurnar fáa nú skatta lætt an, sum sam gongu flokk- ar nir hava lovað. Tað kostar landskassanum 150 milli ón ir krónur. Tað kom fram á tíð inda fundi num hjá løgmanni og fíggjar mála ráðfrúnni í Tinganesi týs morg un in. Og tað eru ikki hissini broytingar, sum nýggja samgongan ætlar at fremja. Á inntøkusíðuni er ætlanin hjá lands stýrinum at fáa inn 286 mill i ón- ir frá ali- og fiskivinnuni – umframt tað, at 15 prosent av tilfeinginum skal seljast á uppboði. Hetta er so ein liður hjá sam- gongu flokk u num í stríðnum fyri at býta virðini javnari. Undnafarna samgonga gav hægru inntøkunum skattalætta, og nú er túrurin komin til lægru inntøkurnar. Sambært løgmanni, so er broyt- ing í kringvarpsgjaldinum eisini ein part ur av skattalættanum, tí frá at verða eitt gjald fyri húsarhaldini, so verð ur tað nú roknað upp á hvønn per són, sum er yvir 24 ár. 1. mai komandi ár verður Lands- banki Føroya aftur settur á stovn – trý ár og ein mánað eftir, at Jørgen Nicl a sen koyrdi hann í søguna. Seinastu sjey árini hevur hall verið á fíggjarlógini, og tilsamans hava hesi hall kostað landskassanum tríggj ar milliardir krónur. Tað sigur seg sjálvt, at eitt slíkt hall ikki kann standa við. Yvirskotið komandi ár verð ur 12 milliónur krónur, ætlar lands stýr ið. Aðrar eyka inntøkur ætlar lands- stýr ið at fáa frá fólki, sum koyra bil. Ben s inpríusirn hækkar 30 oyru og die s el prísurin við 25 oyrum. Har- um framt hækkar vektgjaldið upp á ak før eisini við 10 prosentum. Á tíðindafundinum varð eisini kunn gjørt, at uppskotið um fiski- vinnu ný skipan skal leggjast fyri ting ið á ólavsøku, og at uppskotið pen sjónsnýskipan skal leggjast fram næsta heyst. Løgmaður vónaði, at stóru broyt- ing arnar fóru at fáa breiða und- irtøku í tinginum. Og tað ger hann av góðum grundum, tí um ný skip- an ir nar ikki hava breiða undirtøku, so kann væntast, at alt aftur verður enda vent, tá annað stýrið situr í Ting anesi. Og tað eigur ikki at vera mein ingin, at kollveltingar skulu ger- ast í heilu. Tí hevur tað týdning, at and støðan verður við – og veruliga fær sett Kjakið komandi dagarnar fer uttan iva at snúgva seg hetta nýggja fíggjarlógaruppskotið frá landsstýrinum, har vigast skal, um lyftini hjá teimum trimum flokkunum, sum nú mynda landsins stýri, verða hildin og um tær lovaðu broytingarnar verða settar í verk. Eitt grundleggjandi lyftið var skattlættin til lægru inntøkurnar. Hann er so komin á breddan. Spenn- andi verður, hvussu flogið verður á nýskipanunum, sum gerast skulu. Avbjóðingin er enn breiða semjan um nýskipanirnar SO KOM SKATTALÆTTIN Skilja at fólk flyta av landinum TÍÐINDI SÍÐA 12-14 Hjart- að bank- ar hart til vinstru MELDURIN SÍÐA 16-17 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Landsstýrismenninir Henrik Old og Poul Michelsen fáa part av skattalættanum til lág- og miðalinntøkur. Aksel V. Johannesen boð- aði á tíðindafundin í gjár frá, at ein partur av skatt a lætta- num til lág- og mið al inn tøk ur er, at kringvarpsgjaldið verð - ur broytt. Nú verður tað kravt inn fyri hvønn per són, sum er yvir 24 ár, og pensjónistar sleppa við hálv um gjaldi. Á tíðindafundinum í Ting- a nesi spurdu fjøl miðl a fólk, hví vælbjargaðir pen sjón ist- ar eisini fáa »skatta lættan« sum nýggja kring varps gjald- ið gevur. Í landsstýrinum tildømis eru tveir fólkapensjónistar, Poul Michel sen og Henrik Old. Teir kunnu tí gleða seg til at fáa part av skatta lætta- num, og at teir framyvir bara skulu rinda hálvt kring varps- gjald. Í løgtinginum eru tveir aðr ir pensjónistar, sum eisini fáa hendan skattalættan. Teir eru Edmund Joensen og Heð- in Mortensen. Poul og Henrik fáa hálvt kringvarpsgjald Helgi Abrahamsen Tað man vera langt ímillum at føroyingar vitja í Norð ur kor- ea, men í farna mánaði var 20 ára gamli Jóhan Abra hamsen av Strondum í loyndarfulla landinum á kor eansku hálvoynni. – Tað fyrsta, eg legði merki til, tá vit komu á flogvøllin í Pyong yang var, at har vóru øði liga nógv herfólk, sigur Jóhan. - Heilt ekstremt nógv. Jóhan var saman við øðr- um í arbeiðsørindum fyri ein kristnan felagsskap, sum hann tó ikki vil siga navnið á. – Vit (11 fólk úr 6 ymiskum lond um) møttust í Beijing, har vit fingu at vita, hvussu vit skuldu bera okkum at, og hvat vit ikki máttu gera, sigur Jó han. Úr Beijing varð flogið til Pyongyang í einum norð-ur- kore anskum flogfari. – Fólk hugdu nógv eftir okk um, so tað var heilt týði- ligt, at tey vóru ikki von at síggja útlendsk ferðafólk um- borð á flogfarinum. Um vit skuldu inn á vesið, stóð alla tíðina onkur uttan fyri hurð- ina og helt vakt, sigur hann. Á hotellinum, har ferða lag- ið búði var eisini sera strangt eft ir lit. – Alt v i ð f ø r i ð varð brot ið upp, með- an vit vóru úti, og ein- a ferð, tá eg segði við ein ann an, at eg var svangur og hvat eg kundi hugsað mær at fingið at eta, gekk bara ein lítil løta, so var ein tænari har við júst tí, sum eg hevði nevnt, sig ur Jóhan. – Eg haldi, at tey vildu vísa okk um, at tey fylgdu við. – Vit sóu ongar aðrar gestir á hot ell inum, og eg haldi ikki, at nakar annar var har. Har er jú eing in sum ferðast. – Eg var øðiliga bangin, tí vit gjørdu nakað, sum vit ikki høvdu loyvi til, og tað kundi í ring asta føri kosta okkum lívið, sigur Jóhan. Tað gjørdi sterka ávirkan á Jó han, tá tey ein dagin koyrdu í 5 tímar í toki. – Vit sóu eini 25 – 30 fólk liggja deyð ymsastaðni, og fugl arnir høvdu sett á fleiri av teimum. Vit koyrdu eisini við bussi, har vit sóu øði- ligt fátækadømi, men mitt í øllum komu vit til eitt marg- læt is slott, har vit sjálvi skuldu sova. Tað var ein løgin kensla eftir bert lítlari løtu at flyta mill um so ymisk lívskor. – Fyri at koma til Norð- ur korea máttu vit flúgva, og heim aftur máttu vit koyra. Har var bara einvegis ferðsla bæði í luftini og eftir vegnum. Ein brúgv er tvørt urum ánna sum er mark millum Norðurkorea og Kina, og henda brúgvin hev ur bara eina koyribreyt, tí har er snøgt sagt ikki brúk fyri fleiri. – Tað var ein ótrúlig kensla at koma út aftur úr Norð ur- kor ea, sigur Jóhan, tí tað var eitt stórt trýst á okkum, með- an vit vóru í landinum. Hann út i lokar tó ikki, at hann kann finna upp á at fara aftur til Norð ur korea. – Hví skal eg fara til eitt land, tá ferðin kann kosta mær lívið? Tað er trúgvin hjá mær, sum er orsøk til tað, sigur hann. – Onkur má fara. Jóhan vitjaði í Norðurkorea Kaj Leo Holm Johannesen: Vesturheimurin hevur á hald andi bumbað Irak, Syr ia, Af ghan i stan, mió av ó sekum fólkum hava latið lív, og so undrast vit á, hví tal ið av sjálvmorðsatsøknum øk ist, og hví ósek menniskju verða dripin av hesum somu fel ags skapum. Um eg sum pápi hevði sæð mína familju útruddaða av bumb um frá flogførum ella her monn um úr vest ur heim i- num, hvørj ar kenslur hevði eg havt fyri hesum fólkum? Onkur politikari sigur, at um neyð ugt, so skulu vit eisini bumb að eftir civilum málum, trup uleikin er at tað er júst tað sum vit hava gjørt í eitt nú Mið eystri, so tað er einki nýtt, tað má steðgast ongantíð ov skjótt. We cannot solve our pro b- l ems with the same thinking we used when we created them. Hetta var bert eitt hjarta- suff í sorg og virðing fyri teim um sum eru deyð av yv ir- gangs at sókn um í Paris, Bei rut, Ragga, Baghdad, Keyp mann a- havn. Lisið á