týsdagur 8. desember 2015síða 8

Mikudagur 9. desember 2015 · Nr. 142 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Partur av fænum frá Sjúkrakassagrunni Føroya verður nú brúktur til eina nýggja masterútbúgving innan heilsuøkið á Fróðskaparsetrinum SJÚKRAKASSAPENGARNIR TIL FRÓÐSKAPARSETRIÐ Danjal av Rana Tá Heilstrygd var stovn­að og gomlu sjúkra­kassa­grunn­ arnir avtiknir, var spurn­ ingurin, hvat avlopið av fæ­ num skuldi nýtast til. Í mai 2012 samtykti løg­tingið, at seta á stovn Sjúkra­kassa­ grunn Føroya, sum skuldi veita stuðul til átøk og verk­ ætlanir, sum kunnu menna heilsuøkið í Føroyum. Í 2013 var so sjúkra­kassa­ grunn­urin settur á stovn og í 2014 lat Sjúkra­kassa­grunn­ ur­in Granskingarráðnum fæ­i­ð at umsita. Talan var um 22,8 milliónir krónur, sum Granskingarráðið skal út­ luta, eftir leiðreglum, sum Sjúkra­kassagrunnurin hevur gjørt. Nevndin í sjúkrakassa­ grunn­inum gjørdi av, at fæið skuldi lýtast út á trý høv­uðsøki. Fyrsta høvuðsøki er stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk, umframt kanningarverkætlanir, sum kunnu menna heilsuøkið. Hetta økið fekk fýra milli­ ón­ir og fyrr í ár vóru fyrstu játtanirnar givnar av hesi kontu. Annað útbjóð­ingar­ um­far verður seinni í ár. Annað høvuðsøkið er stuð­ul til menning og gransk­ ing á fimm ávísum heilsu­ økj­um. Økini eru heilsa sum sosialt fyribrigdi, heilsa sum medisinskt fyribrigdi, hjarta­sjúkur, krabbamein og sálar­frøðilig heilsa. Hetta høvuðsøkið fekk tilsamans 11,8 milliónir kr. Triðja høvuðsøkið er stuð­ul til at menna gransk­ ing á ella í samstarvi mill­um Fróðskaparsetrið og Sjúkra­ húsverkið og møguliga aðr­ ar viðkomandi føroyskar stovnar á trimum raðfestum heilsuøkjum. Økini eru ígongd­setan av einari ella fleiri masterútbúgvingum á Fróð­skaparsetrinum í heilsu­vísindum og sosialum arbeiði, stuðul til eina ella fleiri ph.d. verkætlanir í heilsuvísindum, fólkaheilsu ella sosialari heilsu og stuðul til virksemi hjá leiðandi vís­ inda­starvsfólkum í heilsu­ vís­ind­um, fólkaheilsu ella sosial­ari heilsu. Til hetta høvuðs­økið eru 7 milliónir kr. tøkar. Tað eru hesar seinastu 7 milliónirnar, sum eru horna­ stei­n­urin undir sam­starvs­ avtal­uni sum Fróð­skap­ar­ setrið, Landssjúkra­húsið og Deildin fyri Ar­beiðs- og al­mannaheilsu undir­skriv­ aðu í Heilsu- og Inn­lend­is­ málaráðnum í gjár. Játtanin, sum nú er lat­in hesum samstarvinum mill­ um Fróðskaparsetrið, Lands­ sjúkrahúsið og Deildina fyri Arbeiðs- og almannaheilsu, skal nýtast til stovnssetan av eini masterútbúgving inn­an heilsuøkið, til stuðul til ph.d.-verkætlanir í heilsu­ vís­indum, fólkaheilsu ella sosialari heilsu og til setan av vísindastarvsfólki í somu greinum. Slóðbrótandi samstarv – Hetta er eitt slóðbrótandi samstarv innan heilsu­ gransk­ing, segði Sirið Sten­ berg, landsstýriskvinna í heilsu­málum í røðu síni. Hon vísti á, at gransk­ingar­ umhvørvi í Føroyum er lítið og viðbrekið enn, hóast talið á granskarum gerst alsamt størri, og tí fegnast hon um, at nakað av játtan nú verður eyðmerkt til víðari gransking á heilsuøkinum. Størsti parturin av játt­ an­ini fer tó til at seta á stovn nýggju masterútbúgvingina innan heilsuøkið, sum Fróð­ skaparsetur Føroya skal bjóða teimum lesandi. – Hetta er ein gyltur møgu­leiki hjá okkum at lyfta før­leik­ar­nar, vit hava í Før­oy­um. Vón­andi fer hetta at geva land­in­um eitt betri grundar­lag til viðgerðir og rað­fest­ingar, og fer tað at koma øll­um heilsu­verkinum og borg­ar­ um landsins til góða, segði landsstýriskvinnan. Eitt vísindafólk skal set­ ast og knýtast at hesi út­ búgv­ingini. Annika Sølvará, stjóri í Granskingar­ráðnum, segði, at nýggja útbúgvingin er ásett at byrja 1. septembur 2016. Hon verður skipað sum ein hálvtíðarútbúgving, tað vil siga, at hon fer at taka fýra ár. – Hetta fer heilt víst at geva okkum nýggja vitan inn­an fyribyrging og viðgerð av sjúkum, og vónandi fer hetta eisini at menna sosiala økið á mangan hátt, segði Annika Sølvará. Sigurð í Jákups­stovu, rekt­ari á Fróð­skapar­setri­ num, hugleiddi um sym­ bolska týdningin av, at tað var peningur úr sjúkra­kass­ un­um, sum nú varð nýttur til gransking. – Fæið í sjúkrakassa­ grunn­inum er jú nakað, sum vit øll hava rindað inn í, og tí er tað upp á sítt pláss, at peningurin nú verður nýttur til at menna alt føroyska sam­felagið, segði hann. – Nýggja útbúgvingin gev­ur okkum møguleikan at útbúgva fakfólk til føroyska heilsukervið í enn størri mun enn áður, og tað fegnast við sjálvandi um, segði Sigurð í Jákupsstovu í røðu síni. ÚTBÚGVING Nógv fólk var komið á tíðindafundin í Heilsumálaráðnum, tá samstarvsavtalan varð undirskrivað Sigurð í Jákupsstovu, rektari á Fróðskaparsetrinum, Pál Weihe, stjóri á deildini fyri arbeiðs- og almannaheilsu, Annika Sølvará, stjóri í Granskingarráðnum, og Johnny í Grótinum, sjúkrahússtjóri Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í heilsumálum, helt røðu, tá sáttmálin varð undirskrivaður