mánadagur 22. februar 2016síða 2

Mánadagur 22. februar 2016 · Nr. 22 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ítróttarklumma síða 23 Fót­ bólts­høll eitt krav Tíðindi síða 11 Vánalig veiða í bestu fiskitíð Í gjár var altjóða móðurmálsdagur, ein dagur, sum síðani aldarskiftið hev­ur verið hildin við tí endamáli at fremja málsligt og mentanarligt fjøl­broytni og fleirmæli. 21. februar varð ásettur sum al­ tjóða móðurmálsdagur til minnis um eina hending í 1952, tá nøkur les­andi í núverandi Bangladesh – sum tá var partur av Pakistan – vórðu skotin til deyðis í sambandi við eina mót­mælisgongu, har tey kravdu rættin at nýta sítt egna mál »bangla«. Í Føroyum verður móð­ur­máls­ dag­ur hildin 25. mars, sum er føð­ ing­ar­dagurin hjá V. U. Hamm­ers­ haimb – ið hevur fingið heiðurin sum »fað­ir skrift­málsins«. At málið er eitt strekt amboð, eru so nógv dømi um. Tí skal týdingurin av móðurmálinum als ikki undirmetast. Fríðrikur Petersen, próstur, yrkti í 1878 um móðurmálið: Hvat kann røra hjartastreingir? Hvat kann reystar gera dreingir? Tað er móðurmál. Hvat kann teg í sorgum troysta? Hvat kann tendra gleðineista? Tað er móðurmál. Og nógv onnur við honum hava víst á, hvussu sterkt amboð málið er til at varðveita og menna allan mentanararv. Tað at virða og stuðla und­ir vernd av móðurmálum kann tí – umframt at økja um málsliga fjøl­broytni – leggja lunnar undir størri ans fyri máli og mentan víða um heim og skapa størri samhuga og tol­semi millum fólkasløgini. Tað er gjørt eitt megnar arbeiði í Før­oyum at hjúkla um og menna mál­ið. Tað síggja vit so væl í bløð­ unum, sum nú eru talgild á int­er­ net­inum, har vit sleppa aftur til 1852 í føroyskum bløðum. Ein tæn­ asta, sum varð tikin í nýtslu á móð­ ur­máls­degnum í fjør. Men tað er einki at ivast í, at tað eru vit, sum brúka málið, ið størstu á­virk­an­ina á, hvussu mál­ið menn­ist. Og so sjálvsagt eisini vit, sum fjølmiðla føroyskt mál. Tað er tí ein serliga skylda hjá okk­um í miðlunum at fara væl um mál­ið, men sjálvsagt eisini hjá ein­um­ hvørj­um okkara, ið nýtir málið. Tó at menningin hevur ver­ið stór og góð, so er hóttanin utt­an­eft­ ir størri. Fyrr var tað serliga danskt mál, sum ávirkaði føroyska málið. Men nú er tað í nógv størri mun enskt mál, sum trokar á, serliga hjá teimum ungu. Tað er tí kærkomið, at vit ein dag um árið seta móðurmálið í hásæti – fyri at gera okkum meira tilvitað um menning málsins. ein dagur fyri móðurmálið BERIN fór í heyst undir nýtt átak at skipa fyri Café kvøld­ um fyri ung, ið hava mist ein av sínum kæru. Eisini er kvøld­ið ætlað ungum, ið hava ein vin, ið hevur mist. Til­takið er fyri aldursbólkin 16-28 ár, og endamálið er, at tey ungu fáa høvi til at hitt­ ast og práta við onnur ung í líkn­andi støðu. Kvøldið verð­ur fyri­skipað av ungum, sjálv­bodn­um, sum greiða frá sín­um royndum. Tvey Café kvøld vóru í heyst. Til fyrra Café kvøldið greiddu Maria og Rannvá frá sín­um royndum við at missa og at bera sorg, samstundis við at megna avbjóðingarnar í mið­nám. Seinna Café kvøldið greiddu Døgg og Sára frá um at missa sítt foreldur sum barn og um, hvussu sorgin broyt­ist gjøgnum árini. Kvøld­ini eydnaðust sera væl, og uml. 40 ung ymsa staðni frá úr Før­oyum, luttóku. Nøk­ur luttóku einsamøll, onn­ur saman við einum vini. Komandi Café kvøld verð­ ur hóskvøldið 25. februar klokk­an 18:30-20:30 í Perluni. Elisa­bet Maria og Elinborg eru tætt­ar systrar og hava mist páp­an fyri 5 árum síð­ ani. Tær fara at siga frá, um hvussu lívið broyttist. Nøkur evnir sum tær fara at koma inn á eru: • Øll syrgja ymiskt • At hjálpa hvør øðrum • Ábyrgd • og ótti Elisabet Maria og Elin­ borg eru uppvaksnar í ein­um heimi, har tað hevur ver­ið ein sjálvsagdur partur at at nýta síni skapandi evni inn­ an tónleik, málningalist og at yrkja. Í sorgini hava list­ar­ligu gáv­ur­nar eisini havt ein týð­ andi leiklut fyri tær. Til Café kvøld­ið fer Elinborg at spæla nak­að av sínum tónleiki og Elis­a­bet Maria at framsýna nøk­ur av sínum listaverkum. Aftaná er tíð til hugnaprát við kaffi/the og onkrum góð­ um aft­ur­við. Høvi er eisini seta spurn­ing­ar ella at deila av egn­um royndum. Endamálið við tiltakinum er, at ung fáa høvi at hittast og práta við onnur ung í líkn­ andi støðu. Tiltakið verð­ur í Perluni, Tórsgøta 3. Tað er fyriskipað av ungum sjálv­ bodn­um og er ætlað ald­urs­ bólki­num 16- 28 ár. Frá Beranum siga tey, at kvøldið er ó­keypis og áhugaði eru væl­komin at melda innan 23. febr­u­ar. Cafekvøld fyri ung, sum hava mist ein av sínum kæru Fyrr var tað danskt sum á­virk­aði málið, nú er tað enskt Í sambandi við at tað eru 135 ár liðin síðani Janus Djur­huus varð borðin í heim, verður skipað fyri yms­um tiltøkum. Fyrsta tiltakið verður: Mikudagin 24. februar klokk­an 20 í H. N. Jacobsens Bók­a­handli: Hanus Kamban heldur fyri­lestur um Janus Djur­ huus. Eisini fer Stanley Sam­u­ el­sen at spæla nakrar sang­ ir við tekstum eftir Janus Djur­huus. Tiltakið er ókeypis Men eisini næstu dag­ar­ nar er ymiskt á skránni: Hósdagin 25. februar klokk­an 20 verður konsert í Reinsa­ríinum. Kórið Tarira, Enekk og Stan­ley Samuelsen hava kon­sert við yrkingum hjá Jan­usi Djurhuus og løgum av ym­iskum tónasmiðum Fríggjadag 26. februar klokk­an 16 – 18 verður fern­ i­ser­ing í Smiðjuni í Lítluvík. Framsýningin verð­ ur fram til 1. mars við listabólkinum »New­york­ er­ne« við list við íblástri frá Jan­us Djurhuus. Stanley spæl­ir nakrar sangir. Listaverkini vera hongd upp av Kára Svensson. Ljóðinstallation av Stan­ley Samuelsen, Magni Dalsgaard og Kgl. sjón­lei­k­ ar­u­num Finn Storgaard og Lotte Horne. Leygardag 27. februar klokk­an verður 11:30 Mat­ iné í Havnar Kirkju við Stan­ley Samuelsen og Jón Fest­ir­stein, violin. Løg til m. a. yrkingar hjá Janusi. Minnast Janus á 135 ára degi Fýra mentamenn: Janus Djurhuus, Jørgen-Frantz Jac­ ob­sen, William Heinesen og Hans Andreas Djurhuus