hósdagur 4. februar 2016síða 40

FRÍGGJADAGUR 5. FEBRUAR 2016 SOSIALURIN 15 40 H oyrdi ella sá ella las eg, minnist ikki, at longu fyri nógvum hundrað árum síðani varð barn føtt hvørt sekund. Hvørt sekund verður barn føtt, fleiri børn, og nú nógv børn. Undarligur tanki ein myrkan og ljótan vetrardag. Hvussu langt aftur í tíðina skulu vit fyri at kunna siga við vissu, at hvørt einasta sekund varð minst eitt barn føtt? Á føðideildini í Edens garði var ikki nógv at gera. Har var langt millum súreplasnapsirnar. Kanska tí, teir gjørdu so hervi­ligar timburmenn í trægarðinum. Har vóru heldur ikki so nógv at gera børn. Fyrst var bara ein. Og so kom ein steik, rivjasteik. Eden er afturlatin, føðideildin stongd í Guds garði. Fyri­reik­ andi arbeiðs­bólkur s e ttu r at fyri­reika føðifyri­ reiking uttan fyri stongda portrið. Nú eru nógv at gera børn. Og tað gera tey so. Gera børn upp í tøðleypar. Men vandi er í all­ari vælferð í sam­fe­løgum, tey kalla væl­ferðar­ sam­feløg, tí nøkur fara væl. Ein jarðarmóðir og ein kvinnuligur sjúkra­røktarfrøðingur ávara móti mynda­takandi telefonum á føði­deildini. Fonin er við allastaðni. Uttan hana einki lív, heldur ikki nýtt lív. Tær báðar siga, at einki er so um­ ráðandi hjá einum nýføðingi, skal lívið, hann er noyddur út í, byrja rætt og væl, skal neyðardýrið fáa ein góðan start so to say, so er einki so umráðandi sum at hava tvey eygu at hyggja í, helst eyguni hjá mammuni, tá hann ella hon fyrstu ferð letur eyguni upp og sær dagsins ljós, hóast einki dagsljós er. Tá eiga eyguni hjá mammuni at vera har hjá barninum at hyggja í og hugsa sum so, ókey, hatta er so mamma. Eg valdi hana ikki. Tað gjørdi pápi, men hann er ikki her. Tær ávara móti fonunum á føði­ deild­ini, tí tá hatta lítla vísir, at nú skulu eyguni latast upp, fer mamman at leita eftir fonini. Hon má sjálvandi hava ein mynd av søguligu løtuni at tveita í bukkuna. Meðan hon leitar, hyggur nýføðingurin út í tóman heim. Har eru eingi eygu at hyggja í. Vána byrjan. Fonin er millum øll. Uppdatering: her hyggur hon fyrstu ferð, og her blundar hon so aftur, ella hann ella tað. Og hópurin av leikes í blæu. Nýføðingar eru annars bara tøl, longd og vekt. Tað hevur sjálvandi ovur­honds stóran týdning hjá øll­ um at vita, hvussu nógvar senti­ metrar og gramm tað lítla er (pund ella kilo virka ov lítið), 4000 er nógv meira enn 8 ella 4, 53 nógv meira enn 0,53. Einki verður upp­lýst um IQ hjá foreldrunum ella BMI. Tíbetur, tí einki krevst fyri at fáa sær børn, annað enn at duga at mogga. Tað duga øll, tí tað krevur bara tann eina førleikan. Undarligt, steðga vit á og hugsa um júst hetta. Øll møguliga prógv verða kravd og royndir og ávísir førleikar til alt, koyra bil, skjóta harur, drepa grind, vera pedagogur ella lærari hjá børnum, ættleiða børn. Einki verður kravt av teimum, sum gera børn. Teimum nýtist ikki so frægt sum at duga at lesa ella skriva. Ja, nógv børn verða fødd, men tí­ betur/tíverri doyggja færri yvir­høv­ur, so burðaravlopið er stórt. Hóast mangur burðurin er tungur burðar og gerst ein byrða, u gevur y. Burðar­avlopið ger, at fólkatalið bara veksur og veksur. Fleiri og fleiri líða neyð í øllum heiminum, tí ov lítið er til, ov lítið er eftir, tá nøkur hava fingið eftir kristnu grundregluni um at geva keisaranum tað, sum keisarin sigur seg eiga. Eingin veit, hvussu nógv børn eru komin afturat, meðan hetta tvætlið er skrivað og prentað, men tey eru heilt nógv. Og tit, sum vilja hava hjúnabands­ lógina broytta. Hava tit nakrantíð hugsað um, hvi vit siga at fara aftur til Ádam og Evu og ikki aftur til Ádam og Ádam? Aftur til Evu og Evu Jákup Sverri Kass Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ viðurslønina 2012 Høgni Djurhuus MYND: HEINESEN MYNDIR Yrki: Forstjóri / CEO Bústaður: Hoyvík Hvat ætlaði tú at blíva, tá tú bleivst vaksin? Prestur Hvat ynskir tú at hava avrikað um eitt ár? At finna betur javnvág ímillum familju og arbeiði Enda setningin: Allir føroyingar kunnu verða samdir um.... at vit, tá ið alt kemur til alt, búgva í einum deiligum landi Hvør er tín fyrimynd og hví? Eg havi ótrúliga ringt við at nevna eina heilt serliga fyrimynd. Tað er heldur ein »Greatest hits« potpourri av foreldrum, familju, samfelagshetjum, popstjørnum og nøkrum heilt fáum føroyskum og útlendskum politikarum. Hvat er eitt eydnuríkt lív? Fyri meg er eitt eydnuríkt lív; eitt lív har man er í javnvág. Man kann halda seg í javnvág við ikki at hugsa ov nógv um ting, sum eru farin. Man skal lata ting fara sum man ikki kann broyta og man noyðist ikki at hava eina meining um alt. Hvat er seinasta gávan tú gav konuni? Eitt armband sum eg keypti henni í Sørvági Hvat er seinasta góða ráðið, ið tú fekk? Ikki hyggja aftureftir Um tú kundi sungið ein sang í X-factor, hvønn hevði tú valt? Stupid Man hjá Thomas Helmig Tann støðuga ringa samvitskan snýr seg um, at eg.... ikki havi ringa samvitsku um nakað. Meini at man skal gera nakað við tað sum man kann gera nakað við; og hevur man ringa samvitsku um nakað, so má man gera nakað við tað ella læra at siga orsakað. Hvør er seinasta stuttliga uppliving hjá tær? Ein fantastiskur túrur saman við seks vinmonnum til Krakow at hyggja eftir hondbólti í síðstu viku! BAKSÍÐAN