mánadagur 8. februar 2016síða 38

VIKA 6 • 8. FEBRUAR 2016 14 ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ TEMA Føroysk framleiðsla Vilmund Jacobsen M atvøruvirkið Krás í Hósvík fór í endanum av seinasta ári undir eina nýggja tænastu, sum tey rópa Stórkeyp. – Tænastan byggir á, at viðskifta­ fólk í Á-handlum og Samkeyp-handl­ um kring landið nú kunnu bíleggja sær vørur í størri nøgdum til eitt nú føðingardagar, barnadóp, konfirma­ tiónir, veitslur, grillveitslur ella hvat tað nú kann vera. Tað sigur Alberg Gaardlykke, leið­ ari á Krás. Bílegg – og heinta Bíleggingarseðil til Stórkeyp liggur við diskarnar í Á-handlum og Samkeyp- handlum, sum hava hesa tænastu, sum Krás nú veitir. – Einasta treyt fyri bílegging er, at talan er um fýra kilo ella meira av kjøtvørum. Hinvegin er eingin av­ mark­ing, hvussu stórar nøgdirnar kunnu verða. Viðskiftafólk, sum skulu gera eitt størri keyp, fylla út bí­legg­ingarseðilin og lata hann inn í við­kom­andi handli. Síðan kunnu tey heinta og gjalda fyri bíløgdu vørurnar í handlinum dagin eftir. Alberg Gaardlykke vísir á, at tæn­ astan higartil hevur verið brúkt av fólki, sum skulu halda ein føðingardag ella sum skulu gera ein størri døgurða til eitt hvørt høvi. – Vørurnar, sum verða bílagdar, eru vanliga malið oksakjøt, kjøtfars, gullash, steikir, útbeinað lambstjógv - alt eftir, hvat høvi er, sum vøran skal brúkast til. Hann sigur, at Stórkeyp er eitt til­ boð og ein tænasta til øll, eisini til arbeiðspláss, sum skulu skipa fyri veitslu ella sum ætla sær at grilla. – Er talan um búffar, kunnu teir skerast eftir ynsktari vekt, sigur leiðarin á Krás. Bíligari keyp Alberg Gaardlykke sigur, at hugskotið aftan fyri Stórkeyp er, at viðskiftafólk skulu kunna keypa størri nøgdir av ymiskum kjøtvørum nakað bíligari enn annars. – Tað, at vøran verður bíløgd í størri nøgdum, ger, at framleiðsluprísurin eisini verður nakað lægri, eitt nú tí, at her verður minni pakking enn annars. Hetta er soleiðis ein tænasta, sum bæði kemur okkum á Krás – og ikki minst viðskiftafólkunum kring landið – til góðar. Leiðarin á Krás sigur, at tá við­ skiftafólk fylla út bíleggingarseðilin, skriva tey á, hvørjar vørur, tey ynskja sær, hvussu nógv av hvørjum, og eisini verður skrivað hvør viðkomandi er sum bíleggur. – Vit koyra út til handlarnar hvønn dag, og tá bíleggingar eru um Stórkeyp, taka vit vørurnar við okkum til handlarnar og viðskiftafólkini, sigur Alberg Gaardlykke. Krás bjóðar Stórkeyp – eitt sindur bíligari – Vørurnar, sum verða bílagdar um okkara nýggju tænastu, eru vanliga malið oksakjøt, kjøtfars, gullash, steikir, útbeinað lambstjógv – alt eftir, hvat høvi er, sum vøran skal brúkast til, sigur leiðarin á Krás, Alberg Gaardlykke Við nýggju tøknini hjá Global Dry Ice heldur fiskur, ið verður sendur av landinum, sær upp til fýra dagar og kann náa runt knøttin við flogfari. Global Dry Ice, sum hevur turrís­ framleiðslu á Eiði, hevur skaffað sær nýggja turrís pakkimaskinu sum pressar turrís saman í smáar rundar pukkar og pakkar ísin inn í plast. Carbon dioxide, Kolsyra, ella sum vit kalla tað turrísur, er fastur formur av kolsyru ( CO2 ). Turrísurin er uml. -79 gr.C við 1 bar trysti, og kølievnið er mun­andi størri enn vatn ísur (um 75% meira). Eitt samstarv millum Rannsókna­ stofu Fiskiíðnaðarins og ISAGA var gjørt fyri at meta um tað var møgu­ ligt, at brúka kolsyrukava, bæði sum kølimiðil og sum kolsyruluft í 10 kg fiska­kassum, og vita hvat árin tað hevur á torskafløk. Úrslitið vísti, at vøksturin av micro organismum, var nógv seinni í koldioxid pakkaðum fløkum, og tað førdi til longri haldbari. Orsøkin kem­ur ivaleyst av tí nógv skjótari køling­ini, og longri kølivirknaðinum av carbon dioxid kavanum, enn tað er í tí vanligur ísinum. Eisini kann ein partur av orsøkini vera tann høga konsentratiónin av kolsyrugassi í kassunum (yvir 90%) í umleið ein tíma. Palettirnar viga 200 gram Tað endaliga úrslitið var longri hald­ bari í kolsyru pakkaðum fløkum, enn fløkum sum eru køld við vatnísi ella við ongum kølievnum í kassunum. Tað er greitt at árinið av turrísinum á fersk fiskafløk eru bæði stór og góð. Kølingin er nógv skjótari og longri, og tað seinkar vøksturin av micro organ­ ismum. Tann høga kon­sentra­tiónin av kol­syrugassi fyrsta tíman aftan á pakkingina, hevur helst verið við til at minka um bakteriu vøksturin. Mikro­ bio­logiski vøksturin verður tí seinri og haldbari longri. Hendan kanningin er gjørd við turrkava. Vit hava turrís, sum palettir og pukkar. Munurin er at turrísurin heldur nógv longur enn turrkavin. Tað vil siga, at sama frystivirði tekur nógv minni pláss í kassunum. Palettirnar eru brúktar í Tysklandi saman við gel ísi, hetta gevur eitt haldbari á upp til 4 dagar, so teirra produkt kann náa runt knøttin við flogfari. Pukkanir eru samanpressaðar palettir, sum viga 200 gram, hesar selja vit berar ella innballaðar í plast. Loftvegis flutningur av fiskavørum Hans Petur Poulsen og Finn Mortensen frá Global Dry Ice Nýggja turrís pakkimaskinan hjá Clobal Dry Ice á Eiði – Hugskotið aftan fyri Stórkeyp er, at viðskiftafólk skulu kunna keypa størri nøgdir av ymiskum kjøtvørum - nakað bíligari enn annars, sigur Alberg Gaardlykke, leiðari á Krás í Hósvík