týsdagur 3. mai 2016síða 2

Mikudagur 4. mai 2016 · Nr. 51 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Sunnudagin var 1. mai, altjóða ar­ beið­ara­dag­ur­in, og var hesin dagur fagn­að­ur ymsastaðni í landinum – eins og kring heimin. Fríggjadagin var eisini ein ser­ lig­ur dagur í Føroyum, tá Løgtingið sam­tykti ríkislógartilmælið um, at tvey fólk av sama kyni kunnu gift­ ast borgarliga. Júst hetta málið var or­søk­in til, at Sonja Jógvansdóttir, beint sum sam­gong­an varð skipað, tók seg úr Javn­að­arflokkinum. Hon hevur verið mikið fagn­að fyri at hava megn­að at fáa Løg­ ting­ið at sam­tykkja mál­ið um at sam­kynd kunnu gift­ast. Og rætt er tað, at mál­ið helst kom skjótari ígjøgnum pol­itisku skipanina við tað, at hesa fýra løg­tings­kvinn­u­r­ nar løgdu tað fram, held­ur enn um lands­stýrið gjørdi tað. Tá atkvøðugreiðslan varð av, spurdi útvarpið Sonju Jógv­ans­dótt­ ir, um hon nú fór upp aftur í Javn­ að­ar­flokk­inum, nú flokkurin all­ur og sam­gongan høvdu samtykt upp­ skot­ið. Men so verður ikki, segði Sonja. – Tá eg eri farin, so eri eg farin og komi ikki aftur, segði hon. Sonja man – eins og Annika Ol­ sen – fara at læra, at einki er stat­ iskt í pol­i­tikki – og mangan verður bit­ið í súra eplið. Men Sonja Jógvansdóttir er í somu støðu, sum fleiri onn­ur fak­ fel­agsfólk, sum hava verið vald á ting, hava verið í. Tey støðast ikki í flokki. Tað sóu vit við Verka­manna­ fylk­ing­ini, sum varð stovn­að vegna beinleiðis misnøgd við Javn­að­ar­ flokk­in, sum tá hevði 10 fólk á tingi. Úrs­litið varð, at Javnaðarflokkurin varð hálv­er­aður – og trý fólk vórðu vald fyri Verkamannafylkingina. Tað var ein katastrofa fyri Javn­ að­ar­flokkin – men tað var tað eis­ ini fyri arbeiðararøsluna, tí tey trý fólk­ini í Verkamannafylkingini sótu so illa um sátt, at fylkingin syndr­að­ist og upploystist. Enn hava hvørki Javnað­ar­flokk­ ur­in ella Sonja Jógvansdóttir sagt, hvat tað er, sum skilir partarnar. Tí ber heldur ikki til at taka dagar í­mil­lum, hvør hevur rætt og hvør hev­ur órætt. Men tað er løgið, at tað eru fólk­ ini, sum verða vald í fak­fel­ags­anda, sum hava ringast við at standa sam­an øksl móti øksl, tá tey eru komin á ting og fram at vald­i­num í Føroyum. Eingin hevur vald einsamallur í poli­tikki. Sonja Jógvansdóttir og Javn­að­ar­flokkurin skylda veljara­ num eina forkláring: Er Sonja happað úr Javn­að­ar­ flokk­i­num, ella er talan um eitt stríð um ein landsstýrisess? Veljarin hevur betur uppiborið – verka­maðurin og verkakvinnan, sum trúgva uppá, at tey kunnu hava ávirkan á, hvussu samfelagsvirðini verða býtt. Hví hava fakfelagsfólk so ilt við at standa saman í politikki? ilt við at standa saman Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Nú eigur Asta í víðagitnu kioskini á Vagl­i­ num í Havn, at fáa riddarakrossin. Tað heldur havnarmaðurin Árni Helms­ dal, sum á Facebook vísir á, at nú eru tað ikki bara embætisfók og politikarar, sum fáa riddarakrossin, men eisini nógv vanlig fólk, sum eru sermerkt, eitt nú handilsfólk, ítróttarfólk, listarfólk og sjónleikarar. Og hann heldur, at nú skulu vit prika til makthavararnar og skjóta upp fyri teimum, at Asta í kioskini átti at fingið krossin. – Hon er mentað og hevur verið til so stóra gleði fyri alt Føroya fólk í 68 ár. Hon er handilsfólk og hevur verið ein almennur persónur øll hesi ár við fyrimyndarligum trúfesti. Og sum 86 ára gomul er hon enn í kioskini hvønn dag, skrivar hann. Hann heldur, at tað hevði verið meining í at givið Astu Riddarakrossin. Hann vísir á, at øll kenna Astu, men øll kenna ikki øll tey, sum hava fingið riddarakrossin. Hann heldur, at eitt annað gott høvi kundi verið, at havt eitt hátíðarhald uttanfyri kioskina, tá ið Margretha, drotning, kemur higar í summar og so kundi Asta fingið krossin tá. Gerið Astu til riddara Mánamorgunin 2. mai 2016 doyði Kjartan Hoydal 74 ára gam­al og eftir í fleiri ár at hava verið plágaður av herv­i­lig­ari sjúku. Hann var í nógv ár millum teir fremstu og hægst skatt­ aðu serfrøðingarnar í sam­bandi við fiskivinnu og fiski­vinnu­polit­ ikk – bæði í Føroyum og í al­tjóða høpi. Foreldrini vóru Maria Lo­u­ isa, fødd Falk-Rønne, og Karst­en Hoydal. Tey fingu fýra børn – Egil, tvíburarnar Gunn­ar og Kjartan og Anniku. Kjartan leyk students­prógv í Sorø og las síðani lív­frøði við serligum atliti til fisk­arí og fiskivinnu á lærda háskúlanum í Keyp­manna­havn. Áðrenn hann í 1971 flutti aftur til Føroya, arbeiddi Kjart­an í tvey ár hjá Danmarks Fisk­e­ri­und­er­søgelser, og eftir at vera flutt­ur heim var hann í ellivu ár og fram til 1982 á Fiski­rann­ sóknarstovuni. Longu 1982-1983 var hann í starvi hjá ICES. Onkuntíð undirvísti hann í Hoydølum, og hann var hend­inga góður lærari. Í 1986 umskipaði lands­stýr­ið hjá Atla Dam umsitingina av fiski­vinn­ uni. Lýst varð eftir fiski­vinnu­stjóra, og Kjartan Hoy­dal varð settur í starvið, sum hann røkti fram til 1996. Tá fór Kjartan at starvast utt­an­fyri landoddarnar. Fyrst var hann aðalskrivari í NORA – North Atlantic Cooperation – í fimm ár og fram til 2001, og síð­ani var hann í stívliga tíggju ár – fram til í juni 2011 – í starvi hjá NEAFC, sum hevur høv­uðs­skrivstovu í London, hag­a­r Kjartan flutti at búgva. Fyri fýra árum síðani var Kjart­ an Hoydal gestur í fýra Meg minn­ ist sendingum hjá Jógv­ani Arge í útvarpinum. Tá greiddi hann frá sínum sera fjøl­broytta og ógvuliga virkna arbeiðslívi og eis­ini frá barnaárunum og un­g­dóms­áru­ num. Hann var føddur í Dan­mark 12. september 1941. Eftir kríggið búði familjan í Klaks­vík eitt skifti, tá ið páp­in ar­ beiddi hjá Kjølbro, og síð­ani fluttu tey til Havnar, tá ið pápin fekk starv á fiskivinnustovuni ­í Tinganesi. Tá búsettist familjan uppi á Hálsi í Havn. Eitt skifti miðskeiðis í fimm­ ti árunum vóru tey í Latínamerika, har pápin í ST høpi arbeiddi í Ekvator. Í lestrarárunum var Kjart­ an uppi í politiska úti­seta­lívi­ num. Hann varð ongantíð vald­ur í politisk álitisstørv, men bæði í Keypmannahavn og eft­ir at hann var fluttur aft­ur til Føroya, duldi hann ong­antíð, at hann var vinstra­ hallur loysingarmaður, og hann luttók nógv í sam­fel­ags­kjakinum við væl skrivaðum og grund­ aðum sjónarmiðum um sítt fak og so nógv annað. Sam­an við fleiri løgfrøðingum var hann miðskeiðis í níti áru­num við til at skriva álitið um nýggja stýrisskipan. At Kjartan var bersøgin um síni politisku sjónarmið forð­aði ikki fyri, at hann var hátt virdur sum em­bæt­is­mað­ur, og hann ar­beiddi sum dyn­am­isk­ur fiski­vinnu­stjóri saman við lands­stýris­monn­um í fiski­mál­um úr fleiri flokk­um. Tíðliga í tíðini tosaði og skriv­aði Kjartan um burðar­dygga menning og um stovns­røkt. Tað vóru neyvan popu­ler­astu sjónarmiðini at bera fram millum reiðarar og fiski­menn, men kortini dugdi Kjart­an væl at beganga seg mill­um hesar, og hann luttók ofta í útvarpssendingum, orða­skift­um og pallborðum um júst hesi evni. Kjartan var tvær ferðir gift­ur. Í fyrru giftu við Gunvør D. Hoydal eru børnini Annika, Høgni, Katrin og Marita. Í seinnu giftu við Ingun í Skrivarastovu er dótturin Tóra. 10 ára royndir við hita­ pumpum Hákun Hansen Kjak síða 12 Einki eftirlit við slátri Tíðindi Síða 11 Kjartan Hoydal er farin