hósdagur 5. mai 2016síða 2

Í blaðnum... Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Grafiskt snið/layout: Pætur Eyðunsson Jensen Uppseting: Sosialurin, Tekniska deild Prent: Prentmiðstøðin Miðlahúsið: Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Vikuskifti redaktørur Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Lýsingar Frida Mellemgaard, lýsingasamskipari lysing@sosialurin.fo tel. 341826 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo 6. mai 2016 Sjálvandi skal føroyska fólkið gera av, hvør lutur okkara skal vera í ríkisfelagsskapinum Frágreiðingin hjá danska sendimanninum, Pet­er Taksøe-Jensen, um framtíðar uttan­ rík­is­pol­itikk Danmarkar hevur fingið iva­s­ ama móttøku – í øllum førum í størru pørtu­ num av danska kongaríkinum Føroyum og Grønlandi. Tað tykist sum, at nýggja danska stjórn­in á onkran hátt hevur strammað yv­ir­harra­ poli­tikk­in mótvegis hinum tjóðunum í ríkis­ fel­ags­skapinum. Danski uttanríkisráðharrin, Kristian Jen­ sen, gjørdi í niðrandi svari til Magna Arge, fólka­tingsmann, herfyri púra greitt, at Dan­ mark ehvur bara ein uttanríkispolitikk. Og at tal­an er um ein stat, eitt ríki og eina tjóð tá vit tosa um kongaríkið Danmark. Eingin er meira galið, enn júst tað. Sjálvt svart­astu sambandsmenn munnu krympa tærn­ar av slíkari tokutalu. Tað kann vera, at læru­bøkur í donskum skúlum siga eitt. Men poli­tikk­urin í praksis sigur nakað annað. Og tað er júst tað, sum er grundarlagið und­ir ríkisfelagsskapinum, at hann alla tíð­ ina skal mennast. Og ein heilt nátúrlig menning hevur ver­ið, at Føroyar – og eisini Grønland – hava ført sín egna uttanríkispolitikk á ávísum økj­um, sum eitt nú fiskivinnusamráðingar við onn­ur lond. Danmark boykottaði eisini Føroyar sam­an við øllum ES í makrelstríðnum. Og Dan­mark loyvdi esiini Føroyum – vegna konga­ríkið Danmark – at stevna ES inn fyri WTO dómstólinum í júst sama máli. Tað má so vera ein viðurkenning av, at í ríkinum eru fleiri tjóðir við ymsum áhugamálum og yms­um uttanríkispolitikki. Og sjálvandi er tað tað. Eingin átti betur enn Lars Løkke Rasmussen at kent før­ oysku tjóðina innanírfrá. Líka mikið, hvat vit halda um tað at vera í ríki saman við Danmark, so eru tað nøk­ur ríkisrættarlig viðurskifti, sum kunnu og eiga at fáast upp á pláss. Sjálvandi skal evsti avgerðarrættur liggja í Føroyum. Skulu broytingar gerast í ríkisrættarligu við­urskiftunum, so skal tað sjálvandi verið føroyska fólkið, sum ger av – og ikki betri­ vit­andi tilvildarligir danskir politikarar. Tað eiga vit í øllum førum at fáa staðfest í nýggjari stjórn­ar­ skip­an. Hjalgrim Samuelsen settur í starv sum fyrisitingarstjóri á Føroyaprent Tveir stjórar eru nú á Føroyaprent. Frá 1. mai at rokna myndar Hjalgrim Samuelsen leiðsl­ una á Føroyaprent saman við Jon Hestoy, sum higartil hevur verið stjóri einsamallur. Sum fyrisitingarstjóri hevur Hjalgrim Sam­ u­el­sen nú høvuðsábyrgd av fíggjarmálum og fyri­sit­ing, meðan Jon Hestoy framyvir fyrst og fremst fer at varða av marknaðaføring, sølu og fram­leiðslu. Hjalgrim er 51 ára gamal og út­ búgv­in siviløkonomur (cand.merc.) og kemur úr starvi á fíggjardeildini í Eik Banka. Hann hev­ur framm­anundan leiðsluroyndir sum m. a. fyri­ taks­stjóri á Dimmalætting og sum deildarleiðari í Før­oya Sparikassa. Føroyaprent er størsta grafiska virkið í landi­ num við um 30 starvsfólkum. Virkið varð sett á stovn í 2004 sum ein samanrenning av Hest­ prent og arkprentsmiðjuni hjá Dimmalætting. Virk­ið er í dag ein framkomin prentsmiðja við tíð­ar­hóskandi útgerð innan undanprent, dig­it­ al­prent, arkprent og bókbinding. Harumframt fevn­ir virksemið eisini um skelti, bannarar, plak­atir í stórum støddum og deko til vindeygu og bil­ar. – Føroyaprent hevur verið í einari støðugari menn­ing síðani byrjan, og við at seta Hjalgrim í starv fáa vit servitan til felagið, ið kann tryggja ein framhaldandi vøkstur. Hjalgrim hev­ur verið ein partur av Føroyaprent síðani byrjan­ ina; fyrst sum ein av teimum, ið løgdu prent­ smiðj­ur­nar saman til Føroyaprent og síðani sum nevnd­ar­formaður í felagnum. Tað verður spenn­andi nú at fáa møguleikan at virka saman í ger­andisdegnum, sigur Jon Hestoy. Hjalgrim gleðir seg til broyttu uppgávuna, at vera við til at tryggja føroyingum føroyskt framleiddar prentlutir. Í 2015: 190.000 kr frá IKTYS í Havn til tey fátækastu í heiminum IKTYS er ein av 123 end­ ur­nýtslu­handl­unum hjá Neyð­hjálp Fólka­kirkj­ unnar. Í IKTYS starvast nakrar og tríati óløntar kon­ ur ein dag um vikuna, summar ein dag aðru­ hvørja viku, við at sortera, prísmerkja og hanga rein og nýstrokin klæðir út í handilin og hava opið 13.00 – 17.30 mánadag til fríggjadag, leyg­ar­ dag 11.00- 14.00. Og ein maður, sum heimanifrá tek­ur sær av prísmaskinum o. ø. Í 2015 tilsamans eydnaðist tað handlunum at bera 23,1 mill. kr. til tey ringast støddu í heimi­ num, harav var parturin hjá IKTYS í Havn í 2015 190.000,00kr. – Vit í IKTYS takka hjarta­liga øllum við­skift­ a­fólk­u­num og øllum fyritøkum, sum so ella so stuðla handl­inum, sigur Marjun Bæm, sum er kon­takt­per­ són­ur hjá IKTYS í Før­oyum. Føroyska fólkið eigur avgerðina IKTYS Les eisini blaðið á telefonini Vítt til veggja Bárður Nielsen Kjak síða 35 Astrup, Astrup über alles Meinhard Jacobsen Kjak síða 35 Oddagrein Eirikur Lindenskov blaðstjóri úr banka í prent Visti tú? At føroyska havið er 275.000 fermetrar - og at tað danska er 106.000? Pet­er Taksøe-Jensen, sendiharri, hevur skrivað frágreiðing um danskan uttanríkispolitikk Hjalgrim skal stjórna Føroyaprenti 190.000 kr til tey fátækastu í heiminum