týsdagur 10. mai 2016síða 2

Mikudagur 11. mai 2016 · Nr. 2016 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Í gjár kom skriv frá norðurlendsku brúka­r­a­umboðunum, har tey leggja dent á, at tá ið brúkarar síggja eina lýs­ing, skal teimum vera greitt, at tal­ an er um lýsing, sama í hvørjum líki og á hvørjum miðili. Orsøkin til hesa støðutakan hjá norð­urlendsku brúkaraumboðunum er, at serliga á sosialu miðlunum er nøgd­in av lýsingum seinnu árini vaks­in í stórum. Brúkaraumboðini siga, at tá ið tal­an er um pallar, sum privatfólk van­liga brúka at kunna hvør annan, skulu virki, ið vilja nýta sosialar miðl­ ar til marknaðarførslu, serliga gáa um og gera vart við, at endamálið er at selja vørur og tænastur. – Harumframt síggja vit eis­ini í siðbundnum miðlum - t. d teim­um elek­trón­isku – at tað gerst al­samt trupl­ari at gera mun á red­ak­ti­o­nell­ um tilfari og lýsingum. At nógv er broytt á lýs­ing­ar­ markn­aði­num eru siðbundnu bløð­ ini besta dømið um. Lýsingarnar eru flutt­ar úr bløðunum og út í stóra meld­ur­in av kunning, sum er á al­ net­inum og á sosialu miðlunum. Har er meldurin so stórur, at vanligi les­ arin hevur ilt við at skyna á, hvat er lýs­ing, hvat er kunning og hvat eru tíð­indi. Og hesum gera lýsarar sær dælt av. Vit hava eisini ein heilt annan hátt, sum verður nevnt at blogga. Her eru tað fólk, sum viðmerkja og um­røða til­tøk og vørur – sum um tað var av ber­um áhuga. Úti í heimi eru nógv­ir sera kendir bloggarar, sum for­vinna nógvar pengar á hendan hátt. Men vit mugu ikki gloyma, at ein blogg­ari, sum fær einhvørja vøru ella tæn­astu fyri umrøðu – hann hevur selt sítt trúvirði, og tað er tað, sum mót­tak­arin, lesarin, eigur at fáa at vita. Tað er týdningarmikið – sum brúk­ara­um­boð­ini siga, at brúkarar ikki eru fyri fjaldari lýsing. Tað er sjálvandi eisini galdandi í sið­bundu miðl­unum. Men við herdu kapp­ingini á netinum, so hava sið­ bundn­u miðlarnir fingið nýggjar av­ bjóð­ing­ar. Útflutningurin av hand­ ils­lýs­ing­um er sera stórur. Í eitt nú Nor­eg siga tey, at útlendskar fyri­tøk­ ur sum Facebook og Google eru farn­ ar av stað við 20 prosentum av mark­ nað­inum – og í Føroyum er støð­an ikki frægari. Vit fáa valla opna eina útlendska heimasíðu, utt­an at hesar føroysku lýsingarnar síggj­ast. Tað er at fegnast um, at Brúk­ara­ umboðið varpar ljós á hetta málið. Eisini fyri okkum, sum fáast við hetta í siðbundnu miðlunum. Tí lesarin skal ongantíð ivast í, hvør avsendarin av tíðindunum er. Tað er trúvirði millum miðil og lesara, sum skapar álitið. Tí eigur valið av tíðindum sjálvsagt heldur ikki at byggja á handilslig áhugamál, men vera eitt redaktiónelt val. Tað er helst tann størsta av­bjóð­ ing­in hjá føroysku netmiðlunum. Tíðindin skulu bara grund­ ast á eitt redaktionelt val Skulu kenna avsendaran Fólka­ talið í Kollafirði Bergur R. Dam Jensen Kjak síða 18 Eyst­ ur­oy aft­ urúr­sigld Lasse Klein KjakSíða 18 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Í dag og fram til fríggja­ kvøldið eru fólka­tings­lim­ir­ nir Magni Arge og Sjúrð­ur Skaale á vitjan hjá før­oy­ing­a­ fel­øg­u­num í Aalborg, Aarhus og Od­ense. Framløgur frá fólka­tings­lim­u­num verða á skránni og møg­uleiki verður eisini at seta spurningar. Teir fara at greiða frá ar­ beið­i­num á fólka­tingi og taka upp spurningar um før­ oyska grundlóg, loys­ing ella sjálvræði og utt­an­rík­is­pol­it­ isku við­ur­skift­ini hjá Før­oy­ um. Fólkatingslimirnir vóna at nógvir før­oy­ing­ar koma og leggja dent á, at til­tøk­i­ ni eru fyrst og fremst fyri at hitta og tosa við føroyingar í Danmark. Byrjað verður í Aalborg miku­kvøld­ið, síðani verður far­ið til Aarhus hóskvøldið, og síðsta til­takið verður í Odense fríggja­kvøld­ið. Øll tiltøkini byrja kl. 20, siga Tjóðveldi og Javnað­ar­ flokk­urin á Christiansborg í fel­ags fráboðan. Tað skapti øsing í Danmark mána­dagin, tá tað kom fram, at broyt­ingin í pen­sjóns­aldr­ inum hjá plitikarum ikki skal koma í gildi fyrr enn eftir næsta fólkatingval. Tað var í kjalarvørrinum av, at ein meiriluti í Fólka­ ting­i­num mánadagin boð­ aði frá, at tey høvdu gjørt pol­itiska semju um, at polit­ ik­arar skulu hava sama pen­ sjóns­aldur, sum onnur fólk í Dan­mark. Men tað er einki nýtt, at pol­iti­k­arar altíð skáka sær und­an, at slíkar avgerðir ganga út yvir teir sjálvar. Vit hava valt politikarar at taka avgerðir okkara vegna. Teir taka góðar av­ gerð­ir, og teir taka ringar av­ gerð­ir. Men tá tað snýr seg um við­ur­skiftini hjá pol­it­ik­ar­ u­num sjálvum – eitt nú løn­ ar­við­ur­skifti, so er tað bara gald­andi annan vegin. Um viðurskiftini verða bøtt – betri løn, betri pensjón o. s. fr., so er full semja mill­ um politikarar um, at hetta skal galda »fyri okkum og tey, sum koma aftaná«. Men er talan um at gera við­ur­skftini verri – eitt nú at hækka pensjónsaldurin, so er tað »bara galdandi fyri tey, sum koma aftan á næsta val«. Soleiðis gera politikarar í Dan­mark, og soleiðis gera politikarar í Føroyum. Hetta er tað, vit kunnu kalla ein politikarasjúka. Kanska turpulleikin er, at tey sjálvi áseta sína egnu løn. Trup­ulleikin er bara, at pol­it­ ikarar so mangan sam­stund­ is taka frá fólkinum, sum teir eru settir at tæna. Vit hava tvey dømi um slíkt í Føroyum. Tað fyrra var, tá fullveldissamgongan í 1998/99 hækkaði løg­tins­løn­ ir­nar og løgtings- og lands­ stýrispensjónirnar eini 100 prosent. Tá samtykti Løg­ ting­ið, at hetta er galdandi »fyri okkum og tey, sum verða vald aftaná«. Tey fyrrverandi ting­fólk, sum tá vóru í pen­sjóns­skip­ an­ini, fingu framvegis lægru pen­sjón­ina. Seinna dømið var tá und­ an­farna samgonga í fjør sam­tykti at broyta lønar og pen­sjóns­við­ur­skfitini hjá lands­stýrisfólki. Við tænastumanna­pen­ sjón­ini hjá landsstýrisfólki, har tey kundu upptjena fulla pen­sjón upp á 8 ár, fingu tey tað, sum svarar til meira enn 100.000 kr í pen­sjóns­inn­ gjaldi um mánaðin! Nú fáa tey hægri løn og 15 pro­sent í pensjónsinngjaldi. Hendan broytingin varð gjørd, tá at kalla øll lands­ stýr­is­fólk­ini høvdu fingið hesi 8 ár­ini í landsstýrinum á sína starvs­ald­urs­konto – og broyt­ingin var bara gald­andi fyri tey, sum kom í lands­ stýrið eftir løgtingsvalið, So danska fólkið kann øt­ ast – men løgið, at tey ikki kenna sínar egnu politikarar fræg­ari enn so... Hugsa altíð fyrst um sjálvan seg Tað kom sum ein bumba á vári í 2007, at Bárður Niel­sen legði frá sær sum fíggj­ar­mál­ a­ráð­harri fyri at gerast stjóri fyri ris­a­stóru verk­ætl­anini, Stóru­tjørn, hjá før­oyska mill­ i­ar­d­er­i­num í Íslandi, Jákupi á Dul. Tann verkætlanin fór í ommu sína við krepp­uni í Ís­landi, og Bárður Niel­ sen vendi aftur til politikkin. Nú er Bárður Nielsen sett­ur sum fyri­bils­stjóri á Voda­fone. Ivasamt verð­ur, um hann verður nýggj­ur stjóri – men so hevur hann val­ið ímillum held­ur at tjena einar 120.000 krón­ur sum stjóri. Tað fær hann hvørki sum ting­mað­ ur ei held­ur sum løg­mað­ur. Vinnulív ella politikk? Magni og Sjúrður vitja føroyingafeløg