hósdagur 14. apríl 2016síða 2

Í blaðnum... Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Grafiskt snið/layout: Pætur Eyðunsson Jensen Uppseting: Sosialurin, Tekniska deild Prent: Prentmiðstøðin Miðlahúsið: Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Vikuskifti redaktørur Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Lýsingar Frida Mellemgaard, lýsingasamskipari lysing@sosialurin.fo tel. 341826 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo 15. apríl 2016 Hví hevur leiðslan í Eik so nógv ímóti at rinda til felags húsarhaldið? – Málið er ein skandala. Tað er avdúkandi fyri TAKS, og tað er ógvuliga belastandi fyri TF Holding. Tað er eitt fornemilsi ímóti Fin­ans­iel Stabilitet, ein samansvørjing í­móti lands­kassa­num og ein svínagerð í­móti før­ oysku skatta­borg­arunum. Tað er synd fyri Eik Banka, sum hevur skalað sítt trúvirðið. So bersøgin er Jørn Astrup Hansen í tíð­ar­grein í blaðnum í dag, har hann við­ger mál­ið um skattafrádráttin upp á 90 milli­ ón­ir krónur, sum hann sigur, at Eik Banki hev­ur tiltuskað sær av órøttum. Jørn Astrup Hansen fór úr nevndini í Eik Banka 20. januar í ár júst av hesi somu or­søk. Hann sigur, at bankin ikki eigur lut í skatta­frádráttinum av tapinum upp á 514 milli­ónir krónur, sum bankin hevði, áðrenn nýggi bankin varð stovnaður 14. otkober 2010. Í blaðnum í dag varpa vit ljós á hetta mál­ið. vit hava fingið hendur á higartil ókend skjøl, sum hava týdning fyri skatta­ mál­ið hjá Eik. Skjølini tala greitt og týðiliga – og byggja undir páhaldið hjá Jørn Astrup Han­sen um, at leiðslan í Eik royndi – tilvitað ella av sera grovum ósketi – at lumpa lands­ kass­an fyri 90 milliónir krónur. Sambært Jørn Astrup Hansen, sum fyrst var stjóri í Eik Banka, tá hann varð end­ur­ stovn­að­ur og síðani nevndarlimur í banka­ num, so hevur bankin handlað í beinleiðis »ónd­ari trúgv« – altso sigur fyrrverandi nevnd­ar­lim­ur­in og stjórin, at bankin tilvitað hev­ur giv­ið skatta­mynd­ug­lei­ka­num skeiv­ar upp­lýs­ing­ar. Hesar skuldsetingar eru sera álv­ar­s­amar – og vit kunnu spyrja, um skatta­mynd­ug­ leik­ar­nir eru sína uppgávu vaksnir. Men vit spyrja eisini, um moralin hjá TF Holding. Tað eru jú tryggingartakararnir, sum eiga TF Holding. Hví er tað so umráðandi hjá TF Holding á ivasman hátt at sleppa undan at rinda hesar 90 milliónirnar til felags húsarhaldið? – Úr leysari luft kom ein rokning upp á 90 milliónir krónur til føroysku skatt­gjald­ ar­ar­nar. TF Holding skrivaði rokningina, sum er send gjøgnum Eik Banka. Hvussu Palliba og Marsanna eru komin at skylda mastodontinum á Kongabrúnni so nógv­ar pengar krevur nærri frágreiðing, skriv­ar Jørn Astrup Hasnen. Vit bíða spent eftir frágreiðingini. Serliga ring er støðan millum næmingar í Runavík 51 prosent av børnunum í 5. flokki í teimum føroysku skúlunum duga ikki at svimja. Tey hava ikki førleikan til at bjarga sær sjálvum, um tey til dømis duttu á sjógv. 51 prosent er talið fyri alt landið. Meira enn annaðhvørt barn í 5. flokki dugir ikki at svimja. Eitt ræðandi tal Tað skrivar Skúlablaðið, sum heldur tað vera uppaftur meiri skurrandi, at í Runavík duga bara 20 prosent av børnunum í 5. flokki at svimja, men í Fuglafirði duga 90 prosent av børnunum í 5. flokki at svimja. Hvussu ber tað til, spyr Skúlablaðið? Jú, tí at í Fuglafirði er ein góður svimjihylur hjá børnunum at læra at svimja og annars at svimja í, tá tey duga at svimja. Í Runavík er eingin svimjihylur. Tølini hevur Skúlablaðið eru frá Jon Hestoy, sum hevur verið formaður í Svimjisambandi Føroya í nógv ár. Og Skúlablaðið skrivar víðari: »Í námsætlanini í skúlaítrótti stendur um svimjing: Kjarnaøkið svimjing fevnir um førleikarnar at svimja, at styrkja evnini hjá næmingunum at svimja. Eisini fevnir hetta kjarnaøki um kunning um viðurskifti í sambandi við venjing og í sambandi við vandar, ið eru knýttir at svimjing, eitt nú um grundleggjandi bjargingarhættir og fyrstuhjálp. Skúlin á Argjahamri í Tórshavnar kommunu? Nei, har er eingin svimjihylur. Jú, svimjihylur – ein góður skúlasvimjihylur – er í Eysturskúlanum, og ein er í nú gamla skúla á Argjum, umframt at góður svimjihylur er í Kollafirði. Men í Skúlanum við Løgmannabreyt í Havn er eingin svimjihylur. Tí forðaði hvørvisjónin, Stóra Tjørn fyri, tí har skuldi vera alt, men aftur ein búskaparlig stórkreppa rendi ta ævintýrligu ætlanina um koll. Stutt sagt. Og líkt er til, at ei heldur stórskúlin á Fløtum í Havn fær nakran svimjihyl. Maður Margrethu drotning brúkar ikki long­ur tittulin prins­ gemalur. Hann hevur brúkt titt­ulin sum prins­ gemalur síðani 2005, men sam­bært TV2, so hevur prins­urin frá­sagt sær heit­ið sum prins­gem­al­ur, og verður framyvir nevnd­ur prinsur. Munurin er, at prinsgemalur vísir til hjúna­ fel­ag­an hjá eini drotning, meðan heitið prinsur vís­ir til ein lim av kongshúsinum, ið ikki hevur nak­að stjórnarvald. – Tað er eftir ynski frá hansara kongaligu há­tign, at hann framyvir brúkar tann minni for­mella tittulin Henrik prinsur. Henrik prinsur met­ir, at tað passar betur til hansara nýggju støðu sum pensjonist, sigur Lene Balleby, talskvinna fyri kongshúsið, við Ekstra Blaðið. TF Holding vil hava 90 mió frá okkum Nú er hann ikki prinsagemalur Heindrikur skylda Vit TF holding 90 mió kr? Les eisini blaðið á telefonini Eik Banki: Fupp ella fakta? Jørn Astrup Hansen Tíðargrein síða 16-17 Kallkynið fyrst til arbeiðis Høgni Djurhuus Jørn Astrup Hansen, fyrrverandi stjóri og nevndarlimur í Eik Banka »Hvordan Palliba og Marsanna er kommet til at skylda mastodonten på Kongabrúgvin så mange penge kræver en nærmere forklaring?« Oddagrein Eirikur Lindenskov blaðstjóri ov fáir svimjihylar Børninin duga ikki at svimja Visti tú? At Finansiel Stab­i­li­ tet loftaði Eik Banka, táhann fór á húsa­ gang í 2010?