mánadagur 30. mai 2016síða 38

VIKA 22 • 30. MAI 2016 14 ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ TEMA Norðoyggjar Norðoyastevnan 2016 Náttúruperla hevur fingið náttúrulund Viðareiði er helst tann bygdin í Føroyum, sum er broytt mest í útsjónd í nýggjari tíð og upp á lutfalsliga stutta tíð. Bygdin og útsýnið úr bygdini hevur altíð verið vakurt, og broytingin hevur bara gjørt umhvørvið kring bygdina enn vakrari Vilmund Jacobsen Tá tú í bili nærkast Viðareiði og sært oman yvir bygdina, sært tú sam­stund­ is tríggjar stórar hyljar, sum eru bygdir á tí, sum áður var vátlendi og sum gjøgn­um mong ár hevur merkt hetta økið í bygdini, rópt Spónhylur. Viðingar siga, at hetta økið hevur ikki verið til nógva nyttu, tí tað hevur verið so vátt. Vátlendið hevur ikki latið seg drenað burtur, soleiðis sum lendið liggur, og tað er komið fyri, siga viðingar, at eitt nú neyt, sum hava gingið her, eru vorðin føst í vát­lend­ inum. Nú er alt hetta økið umskapað til eina stóra og sera vakra náttúrulund við stórum hyljum, gøtum, smáum brúm og torgi. Tað er ein áhugabólkur, sum stend­ur aftan fyri hesa verkætlan, og Viða­reiðis kommuna hevur fingið í lag sátt­mála við Búnaðarstovuna um leigu av hesum øki í 30 ár við møgu­ leika fyri leingjan. Nakrir festarar sótu á hesi jørðini, ið ikki var serliga vælegnað til land­ búnað. Nú byggifelagið Articon hevur bygt Viðareiðistunnilin og hevur havt nógvar maskinur í økinum, hevur verið høgligt at fingið hetta arbeiði gjørt. Trø og runnar Hans Jákup Kallsberg, borgarstjóri í Viðareiðis kommunu, fegnast um tað stóra arbeiðið, sum er gjørt og vísir á, at kommunan er sloppin rímiliga væl fíggjarliga, tí verkætlanin hevur verið so væl stuðlað, bæði av Articon, Bakka­frosti og sjálvbodnum. – Umframt hesar tríggjar hyljarnar, hevur økið eisini fingið heyggjar, sum skulu bróta vind og torg. Borgarstjórin vísir á, at herfyri gróðursetti bygdarfólkið eini 2000 trø og runnar á bakkunum kring torgið, og ætlanin er at gróðurtseta nøkur tús­ und aftrat. – Hetta verður í fyrsta lagi eitt trivnaðar-og náttúruøki til alt fólkið, og tað verður upp til hugflogið, hvussu økið annars verður bygt upp og skipað, sum tíðin gongur. Hann sigur, at karmarnir, sum nú eru skaptir, rúma nógvum ymiskum møgu­leikum at skapa eitt umhvørvi, sum veruliga kann gerast ein perla fyri Viðareiði – við stórari atdráttrar- megi. Hans Jákup Kallsberg sigur, at tá stovnandi fundurin av Áhugafelagnum Lund við Spónhyl var hin 19. mai í fjør – ella fyri einum góðum ári síðan – vórðu 110 limir teknaðir. – Her eru gjørdar byrgingar, har eystasti hylurin er tann, sum liggur hægstur og vestasti er tann, sum liggur lægstur. Eg haldi, at fólk eru ógvu­liga glað fyri hesa verkætlan, og undir­tøkan millum fólkið er stór. Borgarstjórin veit at siga, at hug­ skotið aftan fyri hesa verkætlan er ikki komið burtur úr ongum, men hevur røtur aftur til 2008, tá verkætlanin líka sum varð teknað. – Nú Viðareiðistunnilin verður bygd­ur, og nógvar stórar maskinur og bilar hava verið í økinum, bar til at fremja hesa ætlan í verki, og tað eri eg sum borgarstjóri – vegna alt fólkið, sum her býr – ógvuliga glaður fyri. Hans Jákup Kallsberg leggur tó dent á, at lundin við Spónhyl er ikki ein kommunal verkætlan. – Vit hava stuðlað verkætlanini fíggjar­liga, men uttan vælvild frá fleiri pørtum hevði tað neyvan latið seg gera at fremja hesa ætlan í verki fyri ein líkinda kostnað, sigur hann. Gongur væl Tað gongur annars væl í Viðareiðis kommunu, og við ársenda 2015 hevði kommunan onga nettoskuld. – Vit hava lækkað skattin, og vit hava hækkað barnafrádráttin, men hóast skattalækkingina hava vit kortini havt stóra framgongd í per­ sóns­skatta­inntøkunum. Hans Jákup Kallsberg vísir á, at í 2014 hevði kommunan eitt skatta­ prosent á 22,5 og ein barnafrádrátt á 4.500 krónur fyri hvørt barnið. Vøkst­ urin í persónsskattainntøkunum hetta árið var 10,1 prosent. – Í 2015 høvdu vit eitt skatta­ prosent á 22,0 og ein barnafrádrátt á 5.500 krónur. Hetta árið var vøksturin í persónsskattainntøkunum 12,11 pro­sent. Borgarstjórin vísir eisini á gongdina higartil í ár, sum hóast stóran vøkstur í 2014 og 2015 er enn betri enn undan­farin ár. – Í ár hava vit eitt skattaprosent á 21,5 og ein barnadrádrátt á 6.500 krónur. Vøksturin í persóns­skatta­inn­ tøkunum higartil í ár samanborið við somu tíð í fjør er heili 14,2 prosent. Hans Jákup Kallsberg vísir á, at trupult er at siga ítøkiliga, hvør orsøkin til skattavøksturin er, nú kommunan hevur lækkað skattaprosentið. – Men, eg trúgvi, at stutta frá­ greið­ingin er, at flestu borgarar í arbeiðs­førum aldri í kommununi hava nóg mikið at takast við, leggur borgar­ stjórin aftrat. Hin 1. apríl í ár búðu 352 fólk í Viða­reiðis kommunu, og hetta er fimm íbúgvar fleiri – svarandi til 1,4 pro­sent – í mun til somu tíð í fjør. vilmund@sosialurin.fo Við hesum trimum hyljunum og nýggja umhvørvinum kring hyljarnar hevur Viðareiði fingið eina rættiliga náttúrulund og náttúruperlu. Umhvørvið kring bygdina er nógv broytt upp á lutfalsliga stutta tíð Mynd: Vilmund Jacobsen – Hin 1. januar 2015 hevði Viðareiðis kommuna onga nettoskuld, og hóast skattaprosentið er lækkað, eru persónsskattainntøkurnar nógv øktar, sigur Hans Jákup Kallsberg, borgarstjóri Mynd: Vilmund Jacobsen