mánadagur 20. juni 2016síða 30

VIKA 25 • 20. JUNI 2016 6 MIÐLAHÚSIÐ ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ – Burtur úr sagaðum basaltplátum er hvør einstakur steinur neyvt tilevnaður eftir tekningum og mátum. Beinu linjurnar eru skornar við sag, men annars er alt tilevnað og høgt við hond - við hamara og meitli, siga brøðurnir, Heini og Høgni Tausen Vilmund Jacobsen S nøgga, flotta og væl úr hondum greidda bygningsverkið, sum uppi­haldstrappan í Vágsbotni er, hevur verið nógv í fokus, síðan trapp­ an fyri eini tíð síðan varð alment tikin í nýtslu. Í góðveðrinum, sum verið hevur seinastu vikurnar, hevur nógv fólk um dagarnar verið at sæð á trappuni, og her hevur onkra løtu eisini sangur og tón­leikur ljóma. Fyrsta brúðarvígslan hevur verið her, og tá Ísland leikti sín fyrsta EM- dyst móti Portugál seinasta mána­ kvøld, var hópur av fólki á trappuni og sóu dystin á stórskíggja. Øll eru glað fyri uppihaldstrappuna, sum tekur seg væl út í hugnaliga um­ hvørvinum, ið er knýtt at Vágsbotni. Ella sagt við øðrum orðum; trappan er líka sum eitt bindilið millum Vaglið og Vágsbotn í høvuðsstaðnum. Umleið 1000 steinar Uppihaldstrappan er eitt av størstu bygningsverkum úr føroyskum basalti nakrantíð. Umleið 400 tons av liðugt til­ evnaðum gróti eru brúkt, og skorið og tilevnað er burtur úr umleið 900 tonsum av ráum basalti. Vikublaðið hevur spurt teir, sum eiga og reka Føroya Grótvirki í Skopun, brøðurnar, Høgna og Heina Tausen, um onkrar smálutir í hesi stóru verk­ ætlan. – Tað eru umleið 1.000 steinar í trappuni. Allir eru skornir og tilevnaðir eftir tekningum, og eingin steinur heilt eins. Størsti einstaki steinurin í sjálvari trappuni vigar umleið 3.500 kilo, siga teir. Svart krút til spreinging Men, hvussu hevur hetta arbeiði í Skop­un so í veruleikanum gingið fyri seg? – Fyrst hevur verið borað og sprongt í grótbrotinum í Høvdarhaga í Skopun. Hetta er eitt grótbrot, sum Føroya Grótvirki leigar frá Búnaðar­ stovuni. Fyrstu tíðina boraðu vit sjálvir og fingu hjálp til sjálva spreingingina, men seinni hevur Articon so gjørt hetta arbeiðið fyri okkum. Høgni og Heini Tausen siga, at fyri at fáa so stórar steinar sum gjør­ligt, hevur svart krút verið brúkt í spreingi­ arbeiðnum. – Svart krút gevur eina »bleytari« spreinging. Kunsturin við tílíkum ar­ beiði er at fáa so stórar steinar sum møguligt – og samstundis at fáa so fáar rivur sum møguligt. Steinur á 250 tons Brøðurnir vísa á, at ein rímiliga stórur steinur vigar umleið 250 tons. – Hesin verður síðan sprongdur sundur til steinar, ið hóskandi viga eini 20-28 tons hvør. Krani ella krana­ bilur hevur verið leigaður suður til at lyfta steinarnar á bilar, og her hava vit oftast brúkt stóra kranan hjá Skipa­ smiðjuni MEST ella tann hjá Løvu­ betong. Høgni og Heini Tausen siga, at hesir steinar eru skornir til 15 senti­ metra tjúkkar »plátur« á eini 3-4 tons hvør. – Burtur úr hesum »plátum« er síðan hvør einstakur steinur neyvt tilevnaður eftir tekningum og mátum frá ZETA Architects. Beinu linjurnar eru skornar við sag, og annars er alt tilevnað og høgt við hond – við ham­ ara og meitli. Til gleði og gagns Brøðurnir siga, at tað er Høj Flutningur av Strondum, sum hevur staðið fyri flutningi av grótinum til Havnar, og tað eru Andrias Berg og hansara menn, sum hava staðið fyri at laða trappurnar. Nú basaltið er sprongt, sagað og høgt í Skopun, og alt er komið upp á pláss í Havn, eru brøðurnir og eig­ ararnir av Føroya Grótvirki sera væl nøgdir við endaliga úrslitið. – Jú, vit halda, at uppihaldstrappan riggar fantastiska væl, og tað gleðir okkum, at fjøldin av fólki hevur tikið so væl ímóti trappuni, sum longu nú sær út til at hava óendaliga nógvar møguleikar – til gleði og gagns fyri allar føroyingar, siga Høgni og Heini Tausen. Tey, sum kundu hugsað sær at spurt seg fyri hjá Føroya Grótvirki, kunnu hyggja á heimasíðuna www. fgv.fo – og á facebook-síðuna við heit­in­um Føroya Grótvirki. 400 tons av trappu úr 900 tonsum av basalti – Beinu linjurnar eru skornar við sag, og annars er alt tilevnað og høgt við hond – við hamara og meitli, siga Høgni og Heini Tausen Mynd: Vilmund Jacobsen