mikudagur 29. juni 2016síða 10

Mikudagur 29. juni 2016 · Nr. 74 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Brandur Mortensen Nolsøe – Vit skulu í staðin bjóða út­ búgvingarmøguleikar, sum eru serliga viðkomandi fyri tað føroyska samfelagið, men sum eisini taka støði í hin­um smásamfeløgunum í út­norðri. Soleiðis siga Lau Øfjord Blaxekjær og Gestur Hovgaard, útbúgvingar­leið­ arar á ávíkasvíst West Nordic Studies og Master-læru, sum eru nýggjastu útbúgvingar­ til­boðini, Fróðskaparsetrið bjóðar á Master-stigi. Tølini bera brá av, at út­ búgv­ingarnar draga bæði før­oy­ingar og útlendingar til Føroya. Umsóknarfreistin er fríggja­dagin 1. juli. Áhugin fyri Føroyum er vaksandi – Felagsnevnarin hjá báðum útbúgvingunum er, at tær kunnu brúkast í fleiri saman­ hangum. Tað siga Lau Øfjord Blaxekjær og Gestur Hovgaard, leiðarar á søgu- og sam­felags­deildini á Fróð­ skapar­setr­inum. Teir hava í hvør sínum lagi tikið stig til nýggjar útbúgvingar, sum eftir øllum at døma skilja seg frá tí siðbundna bygnað­inum. Báðir siga teir frá vaks­andi undirtøku hjá teim­um lesandi. – Talan er bæði um føroy­ ingar, sum velja at koma heim eftir eitt uppihald í Dan­mark ella Bretlandi, og um útlendingar, sum eru áhugir at koma til Føroya at styrkja sínar førleikar og at velja sær sergrein við støði í út­norðri og smátjóðum. Sambært Lau Øfjord Blaxekjær og Gesti Hovgaard er Fróðskaparsetrið í ferð við at tillaga seg til viðurskiftini, ið eru serliga viðkomandi fyri Føroyar og hinar smá­ tjóðir­nar. – Kappingina við donsk og bretsk universitet um studentar­nar tapa vit, um okk­ara útbúgvingar líkjast teim­um í størru lond­unum, staðfesta teir báðir og vísa á, at eins og í øðrum smá­ tjóð­um, skal eis­ini gransk­ ing­in í Før­oy­um fáa ágóðan av útbúgvingar­til­boðunum, so­leiðis at búskap­urin eisini styrknar. – Eitt nú er ein stór­ur partur av búskap­inum hjá Malta ein bein­leiðis av­ leiðing av granskingar­um­ hvørv­inum har. Av tí at tey hava altjóða stovn­in fyri hav­gransking, kem­ur javnur streymur av fundar­luttak­ arum, verkætlanar­leiðarum og øðrum til landið, og hetta er við til at skapa framburð. Báðir eru teir á einum máli um, at hetta ber eisini til í Føroyum. Lau Øfjord Blaxekjær greiðir frá, at nógv røkist fyri, at Føroyar eru áhuga­verdar hjá granskarum úti í heimi. Til dømis fáa Føroyar viðurkenning fyri at vera framsøknar. – Tá eg eri uttanlands og greiði frá um West Nordic Studies, síggi eg javnan, at altjóða granskarar eru áhug­ að­ir at koma til okkara at granska, tí hildið verður, at her er nógv spennandi áveg­ is. Tað vekir eitt nú ans, at vit hava sum endamál, at øll okk­ara orka skal koma frá var­andi keldum. Tó er greitt, at vilja vit hava granskarar hendan vegin, krevst, at fleiri íløgur vera gjørdar í granskingina. – Vit hava spent út­búgv­ ingar­bogan sera høgt uttan at hugsa um granskingina. Mennir tú ikki granskingina, fellur alt hitt niðurfyri, slær Gestur Hovgaard fast. Hóast stór­ar avbjóðingar eru fyri framm­an, vísir hann á, at menn­ingin er longu byrjað. Útnorður og burðardygg leiðsla Millum annað er nýggja tvør­tjóðarliga útbúgvingin hjá Setrinum, ið ber fulla heit­ið West Nordic Studies, Governance and Sustainable Manage­ment, ein gongd leið at útbúgva Phd-kandidatar. – Av tí at Føroyar í summ­ um førum eru ov lítlar til sjálvar at fíggja gransking­ ina, er tvørtjóðar­liga sam­ starv okk­ara í út­norðri ein góð loysn, sigur Lau Øfjord Blaxekjær, útbúgv­ingar­ leiðari. Hann ætlar, at fyrsti PhD-kandidaturin skal finn­ ast komandi ár. West Nordic Studies er tvørfakligt samstarv mill­um Fróðskaparsetrið, universitet­ini í Reykjavík og Akureyri, í Nuuk og í Nordland á vesturstrondini í Noregi. Talan er bæði um føroyska og norðurlendska verkætlan, sum skal styrkja norðurlendska samstarvið. Øll undirvísingin er á enskum. Føroyingar hava sjálvsagt fingið bjóðað pláss á útbúgvingini, men meirlutin av umsøkjarunum er úr øllum heraðshornum, og hetta frøist Lau Øfjord Blaxekjær um. Hann metir harumframt, at hetta er ábending um, hvat framtíðin hevur at bjóða hjá londunum í útnorðri. Útbúgvingin er millum annað er ein nýggjur møguleiki at læra aðrar mentanir at kenna. Eitt nú taka teir útvið 25 studentarnir eitt felagsfak í Akureyri ta fyrstu lestrar­ hálvuna. Seinni er millum annað møguleiki fyri at vera eina lestrarhálvu í Grøn­ landi. Hetta seinna er ein forkunnugur styrkur, heldur Lau Øfjord Blaxekjær. – Í Grønlandi er um­hvørv­ ið minni fjølbroytt enn í Íslandi. Hinvegin sleppa næm­ingar­nir at uppliva tær stóru avbjóðingarnar í grøn­ lendska samfelagnum. Master-læra – Masterútbúgvingar á nú­ tímans universiteti eru van­liga skipaðar eftir hóp­ fram­leiðslu­uppskriftini. Hesin sið­bundni hátturin ger, at vandi er fyri, at tú út­ búgvir eina rúgvu av fólki við teimum somu før­leik­ unum. Tann loysnin hósk­ ar ikki universitet­unum í teim­um smærri tjóð­unum, metir Gestur Hovgaard, út­ búgvingar­leið­ari á Master- læru. Hann greiðir frá, at hug­skotið við Master-læru er at taka støði í tí einstaka les­andi, heldur enn í út­búgv­ ingini. Hóast Master-læra tek­ur upp nógv lesandi við breið­ um førleikum, er vísindaliga grundarlagið hitt sama fyri øll. Útbúgvingin tekur støði í teimum trimum greinunum, sum longu finnast á bachelor stigi á Setrinum: søgu, sosial­ vís­indi og planlegging, og politikki og umsiting. Gestur Hovgaard heldur tað vera gleðiligt at síggja, at ein partur av teimum, sum hava søkt um pláss á út­búgv­ ingini, eru ung, ið hava valt Føroyar fram um útlandið. – Av teimum 17, sum byrj­ aðu á útbúgvingini í fjør, komu fleiri uttanífrá. Her er talan um eina tilvitaða av­ NÝGGJAR ÚTBÚGVINGAR DRAGA ÚTISETAR OG ÚTLENDINGAR HEIM Meðan tey donsku universitetini kappast um tey lesandi bæði innanhýsis og við Evropa, mugu Føroyar gera seg galdandi undir egnum treytum FRÓÐSKAPARSETRIÐ