hósdagur 30. juni 2016síða 8

FRÍGGJADAGUR 1. JULI 2016 SOSIALURIN 75 8 – Og tað sæst generelt í tí før­ oyska samfelagnum. Fyri meg – eina kvinnu á kvinnupremissum – eru ikki fyrimyndir sum so at síggja í almenna rúminum, tí allar gera tað sama – royna at eftirlíkna monn­um, sigur Bergun Kass. Yvirskipa fýra typur Fyri at skilja tær ymisku typurnar, sum Bergun tosar um, skulu vit í veruleikanum ikki tosa um kynini og teirra sterkastu eginleikar. Vit skulu heldur býta fólk upp í fýra partar og fýra litir. Tann blái: systematiskur, disi­ pliner­aður og analyserandi. Í stuttum rokniskapartypan. Tann grøni: álitandi, loyalur og skiljandi. Í stuttum tann, sum helst vil gleða onnur og lurta eftir øllum hugskotum o.s.fr. Tann guli: sjálvstøðugur, spon­ tan­ur og yvirbevísandi. Í stuttum tann kreativi. Tann reyði: málrættaður, krevj­ andi og eitt kappingar­menniskja. Í stuttum leiðaratypan. Sí meira um typurnar í myndini á síðunum her. Men hví hevur tað týdning at lýsa hesar typurnar. – Veruleikin er, at teir flestu mann­ligu leiðararnir eru antin tann bláa ella reyða typan og tað er einki galið við tí. Tað er bara okkurt galið, tá ið kvinnur sum oftast eru tær, sum eru umboðaðar í hin­um samansetingunum, og teir egin­ leikar síggjast ikki aftur á ovastu rókum, sigur Bergun Kass. Og tað er ein av orsøkunum til, at kvinnur hava trupult at fóta sær í mannfólkaheiminum. Mugu viðurkenna týdn­ ingin av ymisk­leikanum Um vit so venda spurninginum við og spyrja, hvør er tann typan – út frá hesum typutestinum – sum er best egnað til at leiða. Tá eru svør­ ini ivaleyst eins nógv og tað eru fólk. Men kortini kunnu vit hug­ leiða um týdning av, at allar typur eru umboðaðar í leiðandi toymum. – Men um tú ikki viðurkennir, at tað hevur týdning, at eisini teir typisku kvinnuligu førleikarnir eru umboðaðir, og í mínum føri tann guli liturin og reyði liturin, so kann tað enda við, at tú ikki fært opti­ merað tey ymisku starvs­fólk­ini, sigur Bergun Kass. Hon vísir á, at størsta uppgávan hjá leiðarum er, at informera, inspi­ rera og involvera fyri at motivera. – Men er tín leiðari til dømis ein rokniskaparlig typa og sær heimin út frá einum excel arkið, so eru tað mangar kvinnur, sum ikki passa inn í tann heimin, sigur Bergun Kass og viðurkennir, at hon er ein teirra. Og júst tað hevur hon upplivað fleiri ferðir. At mannligu leiðararnir hugsa einamest um botnlinjuna, meðan tann menniskjaligi faktor­ urin – sum meira eisini ávirkar botn­linj­una – ikki verður tikin við í dag­liga roknistykkið. Og verður tú sum persónur ikki tikin við, kanst tú í máttloysi út­ vikla eina persónligheit, ið kann virka tvør og grenjur. Er ein trupulleiki fyri samfelagið Mangan verður sagt frá politiskari síðu, at man ynskir at fáa javnstøðu í leiðandi sessum í landinum. Har­ ímillum í nevndum, ráðum og á almennum arbeiðsplássum. Men út frá hvørjum fortreytum ynskja vit at skapa javnstøðu? – Eg síggi ikki kvinnuligar fyri­ myndir í politiska landslagnum, sum kunnu eggja til broyting, sigur Bergun Kass. Tí vit vita jú tað, at vit menn­ iskju eru soleiðis skipað, at vit royna at passa inn har vit eru. Og eru leiðandi menninir oftast ein ávís typa, ja so royna onnur at passa inn í tað. – Vilja vit hava kvinnur at kopierað menn og soleiðis bara for­størra trupulleikan við tí eins­ tátt­aða leiðsluforminum, spyr Bergun Kass. Eftir hennara tykki er tað av størsta týdningi, at vit byrja at viður­kenna týdningin av, at allar typur eru umboðaðar á arbeiðs­ pláss­um og ikki minst í leiðandi størv­um. Og vit kvinnur – ja vit mugu vera tær kvinnur vit eru út frá okkara egnu premissum. Tað er tó ein trupulleiki í banka­ vinnuni, har Bergun hevur sínar før­leikar. Tí ein annar vansi við, at leið­andi menn ikki seta prís uppá eginleikarnar hjá kvinnum er, at kemiin ikki er í lagi millum partar­ nar- av biologiskum ávum. – Tað passar ikki saman og elvir til, at kvinnur verða forbígingnar og ongantíð drignar inn í hitan, har tær stóru avgerðirnar verða tiknar, uttan so, at tær líkjast ella eftirapa monn­unum, sigur Bergun Kass. Bergun er í dag arbeiðssøkjandi. Hon hevur søkt størv, sum hon er alt ov væl kvalifiserað til. Hon hevur eisini søkt størv, sum hóska júst til hennara royndir og upp­liv­ ingar. Men hon fær ikki fótin inn um. Og hennara royndir eru, at før­oyska samfelagið gevur úttrykk fyri, at miðalaldrandi kvinnur inn­ an mannfólkafak eru óynsktar. Hvussu er og ikki, so er givið, at munur er á kynunum. Og kanska skulu vit byrja at góðtaka, at tað er ein styrki og ikki ein veikleiki. BARBARA@SOSIALURIN.FO PERSÓNSSØGA »Er tín leiðari til dømis ein rokniskaparlig typa og sær heimin út frá einum excel arkið, so eru tað mangar kvinnur, sum ikki passa inn í tann heimin« Bergun Kass – Eg síggi ikki kvinnuligar fyrimyndir í politiska landslagnum, sum kunnu eggja til broyting, sigur Bergun Kass MYND: ÁLVUR HARALDSEN