mánadagur 22. august 2016síða 4

Mánadagur 22. august 2016 · Nr. 95 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 FISKIVINNUNÝSKIPAN Árni Gregersen Fólkaflokkurin stendur einsa­mall­ ur eftir og verjir galddandi lóg um vinnuligan fiskiskap. Tað tykist standa fast eftir at Løgtingið hevur samtykt fiski­dag­ ar­nar fyri komandi fiskiár, sum byrjar 1.september – og eftir hólm­ gong­una í Klaksvík millum fyrr­ver­ andi landsstýrismannin við fiski­ vinnu­málum, Jacob Vester­gaard og Høgna hoydal, landsstýris­mann við fiskivinnu­málum. Útmeldingarnar frá flokkinum eru torførar at misskilja. Flokkurin sigur, at hann møguliga kann ganga við til onkrar tilklagingar, men at hann heldur, at skipanin, sum vit hava í dag virkar væl – og at tað eisini er ein umsitingarskipan, sum verjir fiskastovnarnar. Jacob Vestergaard hevur sagt, at fiskidagaskipanin í veruleikanum er ein skipan, sum eisini tryggjar stovnarnar. Tí er ikki neyðugt við einari nýggjari skipan. Undir hólmgonguni i Klaks­vík í farnu viku, var fyrrverandi lands­ stýrismaðurin ógvuliga hvass­orð­ aður og fanst at so at siga øllum tí, sum núver­andi landsstýrismaðurin í arbeiðs­setn­ingunum hjá nýskip­ an­ar­bólkinum, hevur sett út í kortið. Fiskidagarnir Løgtingið samtykti í seianstu viku fiskidagarnar fyri komandi fiskiár. Allir flokkar tóku undir við semjuni, uttan Fólkaflokkurin. Í semjuni er tað soleiðis, at talið av fiskidøgum verður skert við 15 prosentrum, men so kunnu nakrir av hesum døgum koma útaftur at virka gjøgnum ein sonevndan buffara. Fiskidagarnir verða skerdir munandi minni enn Havstovan mælti til, m en allir politisku flokk­ arnir vita, at her er talan um tað seinasta heila fiskiárið, áðrenn lógin um vinnuligan fiskiskap verð­ ur broytt. Grundgevingarnar hjá and­ støðu­flokkunum fyri at taka undir við semingsuppskotinum var, at flokkarnir á tann hátt avmarkaðu niðurskurðin, sum landsstýrið ann­ ars hevði lagt upp til. Nú er talan um politik, so alt verður ikki sagt, sum hendir. Andstøðuflokkarnir hava klárt givið eitt signal um, at teir ikki longur eru stýrdir av Fólka­flokk­ inum, tá ið tað snýr seg um fiski­ vinnupolitikk. Undirtøkan er eisini eingreið ábending um, at tá ið eitt uppskot kem­ur fram um nýggja lóg um vinnu­ligan fiskiskap, so eru and­ støðu­flokkarnir sinnaðir at sam­ ráð­ast um skipanina. Ongin fær alt Atfinningarnar í samband við arb­eiðs­setn­ingin, sum nýskipa­ na­r­nevnd­in hevur fingið, ganga í stór­an mun uppá, at arbeiðs­setn­ ing­urin er trongur og at nevndin í nógv­ar mátar er bundin at hon­um. Men allir politiskir flokkar vita eis­ini, at hóast landssstýrismaðurin spælir út við sínum ætlanum um fiskiskipanina, so er tað ikki so­ leiðis, at ein flokkur fær alt sítt ígjøg­num. Tí eru andstøðuflokkarnir sinn­ aðir at samráðast um nýggju lóg­ ina. Teir vita væl, at heldur ikki inn­anhýsis í samgonguni er full semja um, hvussu fiskivinnan skal skip­ast í framtíðini. Hetta gevur stóran møguleika at ávirka, hvussu tað fer at síggja út í vinnuni eftir 1.januar 2018. Í seinastuni er týðuligt komið til sjóndar, at flestu flokkar og stór­ir partar av vinnuni eru samdir um, at skipanin má broytst. Semja er ikki um, hvussu alt skal broytast, men tey flestu halda, at skipanin hevur yvirlivað seg sjálva og hon má gerast av nýggjum. Politiskt hevur samgognan í samgonguskjalionum boðað frá, at virðini í samfelagnum skulu býtast øðrvísi enn tey nú eru. Tað vil siga, at samgongan heldur, at onnur eisini at eiga at sleppa framat tí partinum av fiskivinnuni, sum gevur eitt sindur av avlopi. Við øðrum orðum er tað ikki nóg mikið at siga, at tað ber tila t koma inn í botnfiskavinnuna, tí onkur línuskip liggja og kunnu keypast. Hinvegin eru tað mong sum vísa á, at tað sjálvandi kostar at sleppa inn í eina vinnu, sum gongur væl og kastar nógvan pening av sær. Í slíkum førum eru loyvini dýr­ ari. Spurningurin er so, um pol­ it­iska skipanin fer at gera eina tvungna fordeiling av loyvunum. Júst tann spurningurin er tor­ førur at svara, tí neyvan megn­ar samgongan einsamøll at gjøg­ numføra eina slíka skipan – og tað er meira enn ivasamt um andstøðan fer at taka undir við henni – í hvussu so er, hvussu langt hon vil fara. Politiska støðan Júst nú stendur Fólkaflokkurin einsa­mallur uttanfyri og hevur á ongan hátt víst tekin til, at flokk­ urin er sinnaður at flyta seg í sam­ ráðingum. Tað fær hinar andstøðu­flokk­ar­ nar at flyta seg, tí teir vita, at hend­ an samgongan verður ikki sit­andi “for ever”. Sambandsflokurin er noyddur at tryggja sær, at hann fær loyst seg úr tí hafti, sum hann í seianstu samgongu var bundin við at Fólkaflokkinum. Flokkurin við nýggjari leiðslu má tryggja sær, at Fólkaflokkurin ikki er einasti møguligi samstarvs­ partnarin eftir eitt løgtingsval. Og søguliga sæð, so snýr tað seg um at nærkast Javnaðarflokk­inum, sum er gamli samstarvsflokk­urin hjá Sambandsflokkinum. Orðaskiftið um fiskidagarnar í seianstu viku var hvast og tað sama var hólmgongan í Klaksvík, men onki er at ivast í, at tá ið ein nýggj lóg skal gerast um vinnuligan fiskiskap, verður orðaskiftið enn hvassari. Sum tað sær út júst nú, so hevur Fólkaflokkurin valt at halda fast við gomlu skipanina við ávísum broytingum. Hinir flokkarnir vilja samráð­ ast. Tað vil siga, at Høgni Hoydal, lands­stýrismaður, fær ikki alt sítt ígjøgnum. Sum í øðrum sam­ráð­ ingum verður helst funnin semja, sum onkursvegna verður eitt skip­ an, sum fer at liggja millumt að hjá landsstýrismanninum og tað sum andstøðan og partar av sam­ gonguni vilja ganga við til. Uppboðssølan er orðið, sum hig­artil hevur skilt flokkarnar og sum vinnan er nógv ímóti. Tí er spurningurin, hvussu stórur partur av rættindunum enda á upp­boðs­ sølu. Neyvan verður tað onki. Ný­ skipanarbólkurin, sum skal gera upplegg til nýskipanian, hevur eina mánaða eftir at arbeiða í. FÓLKAFLOKKURIN EINSA­ MALLUR MÓTI RESTINI AV POLITISKU SKIPANINI Meðan flytingar henda í hinum politisku flokkunum, so tvíheldur Fólkaflokkurin um verandi fiskivinnuskipan Høgni Hoydal og Jacob Vestergaard vóru í hvassari hólmgongu í Klaksvík