mánadagur 26. september 2016síða 26

VIKA 39 • 26. SEPTEMBER 2016 2 MIÐLAHÚSIÐ ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ www.sos.fo Arkiv aftur til 1997 Les eisini á telefonini Mánadagur 19. september 2016 Nr. 107 90. árg. kr. 20,00 Fiskivinnan: Politiskt elju stríð á veg síða 6-7 Birgir Kruse: Havfrúgvin fær 5 út av 6 stjørnum Tel 312 000 | Fax 315 970 | mp@mp.fo | www.mp.fo Maria Poulsen KOM OG SPAR SAMAN VIÐ OKKUM Dygdar ketilin frá Jäspi er orkusparandi og væl royndur á føroyska marknaðanum. Tel 312 000 | Fax 315 970 | mp@mp.fo | www.mp.fo Maria Poulsen KOM OG SPAR SAMAN VIÐ OKKUM Dygdar ketilin frá Jäspi er orkusparandi og væl royndur á føroyska marknaðanum. LEAF Tey í bíbliubeltinum og tey politiskt korrektu fara ikki at klára send ing ina. Men tað fara tey, sum eru hoppað á glíði breyt ina, siga Finnur Koba og Tróndur Vatnhamar s4-6 Síða 8-10 Mánadagur 19. september 2016 · Nr. 107 LES UM 1.DEILD Á SÍÐU 15 07 VESTUR ER AFTUR Í BESTU DEILDINI TÓRÐUR BJARGAÐI B36 MILLIÓNIR »EG ROYNDI BARA AT STANDA SO LEINGI SUM GJØRLIGT OG SO BJARGA« ...OG SUM ALTÍÐ QUIZZIN 5 SKJÓTIR UMMÆLI VIKAN IÐ FÓR + HAGTØL Ólavur Niclasen: Jonas Flindt Rasmussen er mín stóra fyrimynd SÍÐA 22 KÍ ER Á GÁTTINI TIL FYRSTA FM HEITIÐ SÍÐANI 1999, EFTIR 2-1 SIGURIN Í ÁRSINS DYSTI HIGARTIL. NÚ ER VEGURIN TIL FM SLÆTTUR OG BEINUR TAKKAÐ VERIÐ TVEIMUM MÁLUM FRÁ PÁLL A. KLETTSKARÐ ES UM GRANNA OG MILLION UPPGERÐINA Á SÍÐU 18-19 PÁLL SPARKAÐI STEYPIÐ UM FJØRÐIN S20-21 1-2 2-2 KÍ fýra dystir frá FM baksíðan Koba & Vatnhamar IkkI tIl teIrra í bíblIu­ beltInum Mikudagur 21. september 2016 Nr. 108 90. árg. kr. 20,00 í leysasølu MOYR NEYTASNEIÐ NZ 1/2 kg 7995 Vanl. 89,95 TILBOÐINI ERU GALDANDI FRÁ HÓSDEGI 22. SEPTEMBER TIL OG VIÐ LEYGARDAGIN 24. SEPTEMBER 2016. - BUKO RÓMAOSTUR 200 g. FYRI PAKKAN 12,- Vanl. 22,95 GESTUS GRØNMETI Fleiri sløg. 300-750 g. FROST. FYRI POSAN 10,- Vanl. 21,95 Umboð fyri KAESER í Føroyum Tórshavn - Hoyvíksvegur 53 - tel 35 12 20 Kompressarar • Blásarar • Turkarar • Trystluftskipanir • Eykalutir • Døgntænasta • Dreymurin sum brast á Argjum s30-31 Vísindavøka: Vita ov lítið um Alzheimers s14-15 Yvirlitstrolingar: Smá hýsa um allan landgrunnin s4 Ger tín eGna lista Kommunuval 2016: Tað er sera einfalt at gera sín egna lista og stilla upp til kommunuvalið. Uppskriftin er í blaðnum í dag s10-11 Einans 116.990 Automatic 131.990 Uttan bil í býti 5 Hurðar 5 Sitipláss Bluetooth Aircondition 27,8 KM/L Sleipar 400 kg 9-22 Mánadag-leygardag árg. 90, blað nr. 109 23. september 2016 Kvinnur fylgja síni egnu agendu s12-13 Valdu SVínoy fram um HaVnina Sjúrður Skaale Avdúkar fullveldis- samráðingarnar s8-9 Seinastu mongu árini hava Jógvan Kristin og Heidi Olsen og børn teirra búð í Qatar. Men nú er bóndalívið í Svínoy valt framum s6-7 Familja við 5 børnum: Tema um javnstøðu í sjónleiki tema Eyðun Johannesen ...í farnu viku VIKUBLAÐIÐ verður borið í hvørt hús í landinum hvørt mánakvøld. Lýsingar, ið skulu framleiðast á Sosialinum, skulu vera marknaðar­deildini í hendi í seinasta lagi mikudagin vikuna undan. Lidnar lýsingar fríggjamorgun kl. 9.00. Ábyrgd: Eirikur Lindenskov Grafisk framleiðsla: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útbering: Posta Lýsingartilfar skal sendast til lysing@sosialurin.fo Viðmerkjast: Vikublaðið Frida Mellemgaard LÝSINGASAMSKIPARI lysing@sos.fo tel. 231826 Magnus Gunnarsson LÝSINGARRÁÐGEVI maggi@sos.fo tel. 216135 Regin Joensen LÝSINGARRÁÐGEVI regin@sos.fo tel. 215353 Birgir W. Høgnesen MARKNAÐARLEIÐARI birgir@sos.fo tel. 284444 Avgreiðsla/bókhald tel. 341800 Miðlahúsið Kirvi-vatn úr tunlinum Vilmund Jacobsen Í snotuliga virkisbygningnum hjá Sp/f Kirvi á Ónavíksvegi í Lopra hevur Hallur Augustinussen sína dagligu gongd. Tað hevur hann havt tey sein­ astu fýra árini. Hallur er bæði stjóri og nevndar­ formaður í felagnum Kirvi, sum tekst við at selja tað góða vatnið, sum rennur úr tunlinum millum Lopra og Sumba. Produktini, ið felagið kann bjóða fram í dag, eru plastfløskur á 0,5 L og 1,5 L. Talan er um vanligt vatn og brús­vatn við smakki. Eisini bjóðar Sp/f Kirvi fram vatnkølaraloysnir til skrivstovur, kantinur, skip og privat v.m. Kirvi er serstakt Tað var í oktober í 2012, at Hallur saman við øðrum keypti felagið Sp/f Kirvi frá Jákupi í Lopra. Jákup hevði tá átt virkið og felagið í nógv ár framman­undan. Men, tað var ikki fyrr enn í 2010 , at Jákup fór undir fram­ leiðslu av vatni. Hallur Augustinussen sigur, at Jákup hevði tá nakrar kundar, sum hann leigaði vatnkølarar út til og sam­ stundis forsýnaði við vatni. – Men, nógv vatn er runnið í okkara dunkar síðan tá. Hann vísir á, at eftir sum um­ setningurin í felagnum var sera lítil, tá teir tóku yvir, varð nógv gjørt burtur úr at økja um kundaskaran, og hetta hepnaðist eisini sera væl. Tað var ikki so ógvuliga neyðugt hjá felagnum at fara út og fortelja fólki, at hetta vatnið er serstakt, tí tað vistu flest øll frammanundan. – Enn størri ferð kom á eitt lítið ár seinni, eftir at avtala varð gjørd við P/F Landshandilin um at taka yvir sølu og veiting av okkara vørum norðanfjørðs. Hallur Augustinussen vísir á, at hóast teir hava selt kølaraloysnir í fýra ár, legst framvegis til við kundum, sum ynskja slíkar kølarar. – Vit fingu 25 nýggjar kølarar á goymslu í farnu viku, og sum gongdin er, vænti eg, at allir verða umbidnir, áðrenn jólini eru farin framvið. Søgan um LOPRANSVATN LOPRANSVATN spríkur úr loftinum í bergholinum millum Lopra og Sumba, 1.565 metrar frá portalinum í Lopransdali, og portalurin liggur beint oman fyri Lopra. Tað var miðskeiðis í áttatiárunum, at farið var undir, at gera berghol millum Lopra og Sumba. Ein morgunin í juni í 1988, meðan arbeitt varð upp á at gera bergholið, raktu arbeiðsmenninir við eina keldu, sum brádliga við miklari ferð spríkti niður úr loftinum í tunlinum. LOPRANSVATN´ið, ið teir nú høvdu rakt við, skeyt seg einar 30 metrar gjøgnum bergholið, og strálan var umleið tveir tummar í ummáli. Hallur Augustinussen visir á eina stuttliga søgu, sum hoyrir við til hendingina henda morgun. – Tá keldan kom undan kavi, skuldi arbeiðsformaðurin, Olaf Johanessen, hava sagt við arbeiðsfólkið hjá sær, at tey kundu taka ein kaffisteðg, meðan vatnlummin kundi renna seg tóman. Síðan kundi arbeiðið halda fram eftir kaffisteðgin. Men, tíbetur tømdist henda keldan ikki, og tí kunnu nógvir føroyingar gleðast um at sleppa at drekka LOPRANSVATN. Fantastiskt vatn Í seinna enda av áttatiárunum – nakað eftir, at funnið varð út av, at LOPRANSVATN er nakað serstakt – legði Landverk góðkend rør inn í berg­ holið, soleiðis at hetta fan­tastiska vatnið kundi gagnnýtast av bygdar­ fólkinum í Lopra. Bygdirnar, Akrar og Sumba, eisini hetta góða vatnið, sum er sera reint og vælsmakkandi bleytt vatn. Orsøkin til hetta góða vatnið finst í teirri jarðfrøðiligu samansetingini í fjallalendinum, sum er tætt við Beini­ svørð. Verður hugt at Beinisvørði, sum við sínum 469 metrum er millum hægstu forberg, so sæst væl, hvussu upp­bygnaðurin av hesum umleið 55 miljón­um ára gamla fjallalendi er, sum LOPRANSVATNIÐ rennur ígjøgnum. Beinisvørð hevur nevniliga høgar basalt­fláir og smalar fláir av royðu­ gróti. Upprunin er sjálvsagt regn, sum dettur niður á fjallalendið oman fyri tunnilin. Regnvatnið síðlar fleiri 100 metrar niður gjøgnum rivur í basalt­ inum, og basaltið ríkar vatnið við mineralum. Í basaltinum sjálvum eru frag­ mentir av sosteini, sum taka tey hørðu evnini burtur úr vatninum, so tað gerst bleytt. Á somu ferð gjøgnum fjallið síðlar vatnið eisini gjøgnum fleiri lindir av royðugróti, sum nokk eisini er ein partur av reinsningstilgongdini. – LOPRANSVATN hevur tískil full­komiliga nattúrliga reinsing og mineralisering, og henda langa ferðin gjøgnum fjallið, ger vatnið til bleytt basiskt vatn við lutfalsliga høgum pH virði. Hallur Augustinussen vísir á, at eingin við vissu dugir at siga, hvussu long ferðin er - frá tí, at vatnið byrjar at síðla niður gjøgnum fjallalendið, og til tað síðan spríkur út aftur í tunlinum. – Onkur sigur, at hetta møguliga kann snúgva seg um rúma tíð, men tað dugi eg als ikki at meta um, leggur hann aftrat. Kirvi er navnið Tíðliga á vetri í 2014 varð farið undir at fyrireika branding og sølu av 0,5 L plastfløskum, og Hallur ásannar, at hetta var ein sera krevjandi til­gongd. Fløskur, proppar, vørulýsing, manna­ gongdir, og ikki minst navn/brand og etikettir skuldu tilevnast. – Vit fóru gjølla til verka við at spyrja okkum fyri, hvat skuldi vera okkara fløsku ”brand”, eisini í út­land­ inum. Vit brúktu sera nógva tíð upp á at finna tað rætta brandið, sum kundi fanga brúkaran, antin hesin var føroyskur, danskur ella enskur. Tað vísti seg, at navnið Kirvi, sum var eitt av fleiri nøvnum, vit royndu, gjørdist vinnari. Og tað var gott, sigur Hallur, tí felagið hevur altíð itið Kirvi, og virkis­ bygningurin hjá felagnum liggur allar niðast á Kirvinum, sum er eitt ser­ stakt pyramidulíknandi fjall í Lopra. Tað hoyrir eisini til søguna, at Kirvi er ein partur av fjallarøðini yvir til fjalla­ lendið oman fyri bergholdið, haðani vatnið kemur. – Tað fyrsta stigið í hesi plast­ fløsku­ætlan varð rokkið í august í 2015, tá tann fyrsta Kirvi LOPRANSVATN var tøk í handlunum. Síðani komu Kirvi sparkling lemon og Kirvi sparkling blueberry fyrr í ár. Hallur Augustinussen sigur, at tað seinasta eru 1,5 L fløskurnar. – Fyrr í hesum mánaðinum leveraðu vit vatn í 1,5 L fløskum til Atlants­flog, nú tey bjóða fram eina nýggja matarskrá til tey ferðandi. Hesar 1,5 L fløskurnar verða eisini tøkar í sølubúðunum í næstum. Hann sigur, at tey eru vælnøgd við ta góðu undirtøku millum føroyingar, sum Kirvi fløskurnar hava fingið. Tað tekur væl altíð nakað av tíð, áðrenn nýggj produktir vinna sær hillapláss í teimum ymisku sølubúðunum. Framtíðin er bjørt Hallur Augustinussen sigur, at Sp/f Kirvi er við gott mót og sær ljóst upp á framtíðina. Hugt verður alla tíðina eftir, hvussu meira framleiðsla kann verða á virkinum. – Arbeitt verður eisini við, at sølan uttanlands skal verða ein størri partur av søluni í komandi tíðum. Vit skulu duga at fortelja søguna um okkara góða vatn, kvalitetin, reinleikan og smakkin, sigur hann. – Mær er fortalt, at tá keldan kom undan kavi í bergholinum, skuldi arbeiðsformaðurin, Olaf Johanessen, hava sagt, at arbeiðsmenninir kundu taka ein kaffisteðg, meðan vatnlummin rann seg tóman. Men, tíbetur tømdist henda keldan ikki, sigur Hallur Augustinussen, sum saman við øðrum eigur felagið Sp/f Kirvi Hallur Augustinussen er væl nøgdur við ta góðu undirtøku millum føroyingar, sum Kirvi fløskurnar hava fingið. - Tað tekur væl altíð nakað av tíð, áðrenn nýggj produktir vinna sær hillapláss í ymisku sølubúðunum, sigur hann