týsdagur 27. september 2016síða 14

Mikudagur 28. september 2016 · Nr. 111 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Árni Gregersen Arbeiðssetningurin er rætt­ uliga greiður: arbeiðs­bólk­ urin skal koma við einum til­mæli um nýskipan av fiski­vinnuni, har politisk út­ luting er burtur og ein mark­ naðartilgongd verður sett í stað­in. Við øðrum orðum hevur landsstýrismaðurin við fiski­ vinnu­málum, Høgni Hoy­dal, sagt við bólkin, at øll fiski­ rætt­indi skuluj seljast um eina upp­boðs­sølu – ella á onk­ran hátt, sum líkst hes­um. Hoyringsskrivið, sum pol­itiski og vinnuligi fylgi­ bólkurin fekk, vísti eeisini, at tað var eftir hesum leisti, bólkurin hevur arbeitt, men hesar seianstu vikurnar hava bent á, at hetta neyvan verður endaliga loysnin. Hvørki í politisku skip­ an­ini – tað veri seg í and­ støðu ella samgongu – er und­irtøkan stór fyri hes­um endamálið – altso at rætt­ indini verða seld á upp­boðs­ sølu. Í samgonguni eru fleiri, sum áður vóru sannførd um at uppboðssøla er tað rætta – vikanð og halda nú, at aðrar skipanir mugu geerast ís taðin fyri. Øll servitan heldur fast um, at tað er neyðugt hjá fiskivinnuni at kenna karm­ arnar og vita hvussu leingi, einstøk skip ella fyritøkur hava fiskirættindir. Hetta er sambært ser­frøð­ ingum ein fyritreyt fyri at fáa fígging til fiskivinnuna, sum heild. Onnur mál Men fiskivinnunýskipanin er í stóran mun eisini aðrar broytingar enn, hvør tað er sum skal sleppa framat fiski­ rætt­indunum. Ein spurningur er um allur fiskur skal uppá land í Føroyum og um fiskurin, tá ið hann er veiddur, tá skal um uppboðssølur. Ein ananr spurningur er um tilfeingisgjøld. Skal til­ feingisgjald leggjast á allan fisk og skulu hesi gjøld vera tey somu, uttan mun til um fiskurin verður landaður og meirviðgjørdur á landi í Føroyum. Nýskipanarnevndin hev­ ur arbeitt nógv, bæði við botnfiski og við upp­sjóv­ar­ fiski. Talan er um støður í vinn­uni, sum als ikki líkjast í løtuni. Meðan uppsjóvarvinnan sum heild forvinnur nógvan pening, so hava skip og virk­ ir, sum liva av botnfiski undan Føroyum havt nøkur soltin ár. At øll loyvir fella aftur til landið 1.januar 2018 fer at hava við sær, at nógv skip fara at fáa negativa eginogn, tí fiskirættindini eru aprtur av verandi roknskpi. Politiskt stríð Í næstu viku kemur tilmæli frá nýskipanarnevndini. Árni Gregersen Tað er ikki altíð lætt at vera pol­it­ ikkari og skulu taka enaligar av­ gerðir, sum eisini eru skilagóðar. Seinasta ddømi er hitaskipanin til nyggja miðnámsskúlan Glasir í Marknagili í Havn. Har hevur stríð tikið seg upp um, hvørt skúlin skal hitast við jarðhita ella við fjarhita. Fjarhitin kem­ur frá Fjarhitafelagnum, sum Tórshavnar kommuna og SEV eiga. Hetta er eitt drúgvt mál, men tað va rikki fyrr enn Lands­verk­ frøðingurin vildi hava eina endaliga støðutakan frá mentamálaráð­num um hvat slag av hita, skúlin skuldi hitast við. Mentamálaráðið mælti til at velja grønastu loysnina, sum ráðið metir vera tað grønastu. Ráðið vísti til samgonguskjalið, har skrivað verður, at allir almennir bygningar skulu gerast so grønir sum møguligt og at almennu Før­ oyar skulu ganga á odda við hesum. Landsstýriskvinnan við menta­ málum, Rigmor Dam, segði eisini, at hetta skal gerast nú og ikki tá ið næsti stóri almenni bygningurin verður bygdur. Politikkur og samgonga Avgerðin hjá mentamálaráðnum setti eld í. Knapliga kom jarðitafelagið inn í dystin og boðaði frá, at felagið hev­ur stórar ætlanir um at føra fjar­hita til vesturbýin í Havn og at hitarørini kom beint framvið nýggja skúlanum. Hetta var kanska ikki tikið fyri fult beinanvegin, men so kom pol­ itikkur í málið. Heðin Mortensen, borgarstjóri í Havn, og Helena Dam á Neystabø, býráðslimur í Havn, fóru inn í málið. Fyri Fjarhitafelagið hevur tað alstóran týdning, at kunna lata fjarhita til stóra miðnámsskúlan. Og tá ið tey bæði, sum sita í Tórs­ havnar býráð, sum partvís eigur Fjarhitafelagið, so løgdu tey trýst á fyri at fáa hea loysnina. Nú er sitandi samgonga ikki meira enn 16 tinglimir pluss Sonju Jóg­vandóttir, sum er leysgangari. Hetta ger, at aðrir einstakir ting­ limir kunnu ávirka nógv í ein­støk­ um málum og soleiðis virkaði tað eisini hesuferð. Loysnin, sum Rigmor Dam og mentamálaráðið mæltu til, var tikin av borðinum og í staðin setti lands­ stýriskvinna ein bólk at arbeiða við einari nýggjari loysn. Upprunaliga kostaði jarð­hita­ skipanin eina eyka íløgu uppá 15 milljónir krónur, men eftir at bólk­ urin, sum landsstýriskvinna setti, hevði arbeitt í eina viku, kom ein onnur møgulig loysn undan kavi. Bólkurin, sum umboðaði byggi­ harra, rektari á skúlanum og veit­ arar til hitaskipanina, mælti til at gera eina skipan, sum bæði brúk­ar jarðhita og fjarhita. Hetta er ein loysn, sum helst kyrrar teir samgongulimir, sum hava áhuga í at Fjarhitafelagið fær ein stóran kunda afturat, men loysnin reisir eisini flediri spurn­ ingar. Millum annað er óvist, hvussu skjótt fjarhitin kann leggjast til nýggja skúlan. Og hvussu skal skúlin hitast til tá? Fíggjarnevndin Málið um hitan er vorðið pol­itiskt og tað liggur í fíggj­arnevndini. Fíggjarnevndin hevur málið, tí LOYSNIN Á GLASIR ENN GREITT GJØGN Í næstu viku verður niðurstøðan hjá nýskipanar­ bólkinum fyri fiskivinnu almannakunngjørd Torført at velja hitaloysn til Glasir, tí tilmælini ikki eru greið og mangla gjøgnumskygni Stríð tók seg upp um, hvussu Glasir skal hitast MÓTBREKKAN STØRRI AT S BOÐSSØLU Á STOVN FYRI RÆ