týsdagur 18. oktober 2016síða 16

Mikudagur 19. oktober 2016 · Nr. 120 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Nýggj uppgerð frá Hagstovu Føroya vísir, at í triðja árs­ fjórðingini vórðu 2,091 milli­ónir krónur útgoldnar í lønum. Hetta er fjórði árs­ fjórðingur á rað, at lønirnar eru um 2,1 milliard. Bæði í 2014 og 2015 var javnur vøkstur at kalla hvønn ársfjórðing, men vøkst­ur steðgaði í fjórða árs­fjórðingi 2015, og síðan tá hava lønirnar staðið í stað. Verður hugt eftir trend­ inum í høvuðsvinnubólkum sæst, at fiski- og alivinnan høvdu eitt upplop, sum byrj­ aði á heysti 2015 og toppaði í februar 2016. Seinastu sjey mánaðirnar hevur fiski- og alivinnan havt aftur­ gongd, og tað sær út til, at fiskivinnan fer at leggja seg á sama støði sum áðrenn upp-lopið. Seinastu trý árini hevur nógv ferð verið á vøkstrinum í byggivinnuni, og sjálvt um ferðin er minkað seinastu tíðina, so er hon framvegis stór. Men byggivinnan er ikki so mikið stór í vavi, saman­borin við hinar, at hon megnar einsamøll at skapa stóran samlaðan vøkstur. T æ n a s tuv i n n u r n a r , bæði privatar og almennar, vaksa við javnari ferð – ein 2% hvønn ársfjórðing – og hava gjørt tað í longri tíð. Fyri almennar tænastur er tað so, at lønirnar hækka 1. oktober, og saman við møguleikanum at fiski- og alivinnan møguliga fara at halda uppat at minka, ger at komandi ársfjórðingurin fer at lyfta seg eitt sindur uppum undanfarnu fýra. TÍÐINDI Tíðindaskriv Mánadagin kemur ársins krýnika frá Jógvani Arge, út­ varpsmanni. Hetta er annar partur av endur­minningum úr ungdómsárum hansara við heitinum »Havnarmaður og gøtuskuri«. Bókin er á tremur við góðum anek­dot­ um og myndum, sum klæða krýnikuni. »Havnarmaður og gøtu­skuri 2« snýr seg um upp­livingar í 50unum og 60unum. Byrjað verður við ein­asta túri, Jógvan var til skips, tá hann 14 ára gamal var á sild við sluppini »Grun­ dick«. Fyrstu uttanlandsferð­ ir­nar vóru til Danmarkar við skótum í 1960 og skúla­ børnum í 1961. Sagt verður frá hepnari íslandsferð hjá HB-dreingjum í 1962, tá teir tóku bæði heimafólkið og íslendingar á bóli við sín­ um góða spæli og frægu úrslitum. Jógvan var við skótunum á heimsjamboree í Grikka­ landi í 1963. Skótarnir fóru gjøg­num makedonska høv­ uðsstaðin Skoplje stutt áðrenn partur av honum varð lagdur í oyði í hørðum jarð­skálvta. Á Maratonfløtuni vórðu skótarnir væl fagnaðir, tá teir fyri fleiri túsund fólk­ um við Paul kongi á odda sýndu fram føroyskan dans og dansispøl á serliga amfi­ pallinum, sum var gjørdur til høvið. Í 50unum varð ferðast í egnum landi. Meginparturin av feriunum varð hildin hjá ommuni og abbanum í Gøtu og hjá mostrum á Glyvrum og í Saltangará. Í hesi bók er eisini ein ferð hús úr húsi í Syðrugøtu í 50unum. Greitt verður frá fólki, umstøðum og skyld­ skapi v.m. Sagt verður frá bygdarinnar handilssøgu frá Grækarisi á Gørðum og Skúla Jógvani um Absalon Jacobsen á Dunganum til Jóan Paula og Jóan Lias Greger­sen. Gjørt verður burtur úr summ­arfrítíðunum við Skála­fjørðin og fólkum, hann hitti har. Hetta vóru broytingartíðir nú havnar­ lag var bygt í Runavík. Haðani gjørdi Jógvan sína fyrstu fótbóltsferð, sum var úr Runavík til Skálar við motorinum »Berghild« hjá kapteyninum Petur Poul­sen. Úr Runavík gjørdi Jógv­an eisini eina ótilætlaða havn­ ar­ferð við »Tjaldrin­um«. Hálvvaksin savnaði Jógv­ an autografar frá út­lendsk­ um ítróttafólkum við bræva­ skifti. Favorittar vóru eitt nú donsku fótbóltsmenninir John Danielsen og Richard Møller Nielsen. Tann kenda súkklaran Kay Werner Niel­ sen fór Jógvan sjálvur at hitta í Keypmannahavn. Jógvan hevði stutta, men spennandi karrieru í fótbólti og borðtennis. 14 ára gamal basti hann einum kendum føroyameistara í borðtennis, og heili trý ár var hann fastur á dreingjaliðnum hjá HB. Eftir tað fór hann skjótt at útvarpa fótbólt og annan ítrótt og helt fram við tí í eini 45 ár. »Havnarmaður og gøtu­ skuri – 2« kemur í bókabúðir og handlar kring landið í hesum døgum. Bókin er prýdd við heili 270 mynd­ um, fyri tað mesta av fólki, og nøvnini, sum eru skrá­ sett, eru oman fyri 2000. Síð­urnar eru slakar 250, og bókin kostar 299 krónur. Før­ oya­prent hevur brotið um og prentað. Jógvan við nýggjari krýniku Nýggj krimi: Maður dripin við stokki Ein hvassur stokkur verður boraður ígjøg­ num hálsin á einum 42 ára gomlum manni. Tað er sentrala hend­ingin í nýggjari krimi­søgu, sum Stein­ tór Rasmussen hev-ur skrivað. Bókin kall­ast “Deyðin fer í bindi­ klubb” og kemur út hós­dagin. Steintór Ras­mussen er kendur sum tón­leikari og sang­skriv­ari, men hann hev­ur eisini roynt seg sum yrkjara og høv­und. Nú er Steintór aktu­ellur við nýggjari krimibók, sum snýr seg um hevndarhug. Í bókini “Deyðin fer í bindiklubb” fylgir les­arin skiftvís mord­ ar­anum, ið sigur sína søgu, og nøkrum bindi­ klubbavinkonum, ið royna at fáa greiðu á tí, sum hent er - men eiga tær kanska eis­ini sín lut í tí? Alt stevn­ ir fram ímóti, at tær skulu hittast í bindi­ klubba­jólaveitslu. Eitt vita tær tó ikki: deyðin er eisini boðin til borðs. Hóskvøldið hevur forlagið Sprotin, ið gev­ur krimibókina út, tiltakið Orð og Tónar á Reinsarínum í Havn. Eitt av innsløgunum hetta kvøldið verður, at Gunnar Nolsøe hev­ ur samrøðu við Stein­ tór Rasmussen um nýggju bókina. Lønirnar standa í stað – Alt koyrir spakuliga í donskum politikki í løtuni. Samráðingarnar standa í stað, og øll eru farin í heystfrí. Lars Løkke Rasmussen skal til Suðurkorea, men um ein­ ar tvær vikur fara tey í gongd aftur. Men avgerandi trupul­ leikin er ikki loystur enn. Tað sigur Hans Engell, polit­iskur eygleiðari í Dan­ mark, við in.fo. – Liberal Alliance vil hava toppskattin niður, annars koppa tey stjórnini. Og hini – serliga Dansk Folkeparti, vilja als ikki vera við, sigur hann. – Tað er sum við Titanic. Vit sigla spakuliga ímóti ís­ fjallinum, meðan dansurin gongur so lystiliga á ovasta dekki, sigur Hans Engell. Stóra stríðið í Danmark er um toppskattin, sum Liberal Alliance vil hava burtur. Topp­skattur er ein eyka skatt­ur á inntøkur oman fyri 479.000 krónur upp á 15 prosent. Stjórnin hevur skotið upp, at hann minkar 5 prosent upp til eina millión. Men Liberal Alliance heldur fast við krav­ið um, at toppskatturin skal burtur – eisini á teimum høgu inntøkunum. Flokkurin krevur, at einki ovara mark verður yvirhøvur. Tí stendur fast sum í berginum, og tað kann føra til, at Lars Løkke Rasmussen velur at skriva út val, um samráðingarnar næsta mán­ aðin ella so ikki bera á mál. Vit sigla sum Titanic beint ímóti ísfjallinum Hans Engell