fríggjadagur 1. oktober 2004síða 3

4 Nr. 187 - 1. oktober 2004 Nr. 187 - 1. oktober 2004 5 Samskipað sigling í Norðurhøvum Føroyingar ferðast dúgliga Samskip tekur nú rættiliga kappingina upp við Smyril Line og Eimskip/Skipafel- agið um farmaflutn- ingin til og úr Føroyum FARMAFLUTNINGUR Edvard Joensen Íslendska skipafelagið Samskip arbeiðir við ætl- anum um at víðka sigling- ina millum Føroyar og út- heimin. Felagið hevur sett fólk í starv í Føroyum og fer í næstum at lata upp egna skrivstovu í Havn. Joel undir Leitinum er sett- ur stjóri hjá Samskip í Før- oyum. Joel undir Leitinum, sum áður hevur starvast hjá Eimskip í Føroyum, sigur, at umframt hann sjálvan eru tvey onnur fólk, sum fyrr hava starvast hjá Eim- skip, sett i starv hjá Sam- skip. Harumframt er eisini eitt avgreiðslufólk í Klaks- vík, har Samskip eina tíð hevur havt avgreiðslu, í starvi hjá felagnum í Før- oyum. – Ætlanin er at betra um flutningsmøguleikarnar hjá føroyingum, greiðir Joel undir Leitinum frá. Men nágreiniliga hvussu hetta skal gerast, vil hann ikki koma nærri inn á enn, tí tað er ikki endaliga av- gjørt. Tó skilst so mikið sum tað, at ætlanin er at fáa í lag eina rutu seinnapart í viku niður til Europa. Sum er, siglir Samskip úr Føroy- um mánadag. Men av tí, at tær stóru fiskanøgdirnar vanliga eru seinni í vikuni, er upplagt, at miðað eftir at fáa part av hesum eisini, sigur hann. Tað skilst á nýggja stjór- anum hjá Samskipum, at teir ætla at England skal vera ein týðandi partur av hesum nýggja tilboðnum. Hann nevnir Immingham sum fyrstu havn, tá farið verður úrFøroyum. Síðan verður siglt til Hollands, Týklands, Danmarkar, Svø- ríkis og Noregs, áðrenn komið verður aftur til Før- oya. Í Íslandi eru havnirnar, teir brúka, Reykjavík og Reyðifjørður á Eystur- landium. Joel undir Leitinum greiðir frá, at umframt hesar havnirnar, sum siglt verður til í beinleiðis sam- bandi við Føroyar, hevur Samskip eisini rutur og sambond nógvastaðni úti í heimi. Við egnu skipum verður siglt inn í Eystrasalt, eitt nú til Russlands, og eisini verður við undirveit- arum siglt til eitt nú Fjareystur. Í Føroyum hevur Sam- skip higartil brúkt Klaksvík sum upp- og avskipingar- havn, men arbeitt verður við at víðka um rutunetið við øðrum føroyskum havnum eisini. Joel undir Leitinum sigur, at talan verður uttan iva um eina havn í Suðurstreymoy. Tá roknar hann Kollafjørð sum part av Tórshavnar Havn hoyrandi til Suðurstreym, sigur hann. Siglt fer at verða við bingjuskipum upp á Før- oyar, og ætlanin er at økja kapasitetin við størri skip- um enn teimum, sum í dag eru á leiðini, sigur nýggi stjórin hjá Samskipum í Føroyum. At tað frammanundan eru tveir veitarar á leiðini - Smyril Line og Eimskip/- Skipafelagið - gevur møgu- leika fyri at koma rættiliga við í kappingina, metir Joel undir Leitinum. Og við at betra munandi um útflutn- ingsmøguleikarnar heldur hann realistiskan møgu- leika vera fyri at fáa so mikið stóran marknaðar- part, at tað fer at bera til. Ferðaráðið hevur saman við Gallup kannað ferðingar- mynstrið hjá føroy- ingum í summar. Bara 11 prosent av teimum spurdu siga seg ikki hava verið og ferðast FERÐING Edvard Joensen Kanningin, sum Gallup hevur gjørt fyri Ferðaráðið, vísir, at føroyingar ferðast bæði innan- og uttanalnds. Helvtin av teimum spurdu siga seg hava verið uttan- lands. Men tey hava eisini ferðast í Føroyum. Varhugin, sum fólk í ferðavinnuni hava havt av, at føroyingar ferðast meira í egnum landi, enn teir fyrr hava gjørt, tykist verða grundaður, vísir Gallup- kanningin. Serliga í meginøkinum, Eystroy, Streymoy og Vág- um, hava nógv fólk feðrast. 65 prosent av teimum spurdu siga seg hava verið í hesum økinum. Eisini Norðoyggjar eru væl við. Har hava 19 prosent verið. Suðuroyggin hevur fingið 15 prosent. Verri er statt við Sandoy, ið sum tann einasta av størru oyggjunum liggur heilt niðri á átta prosentum. Síðan eru tað útoyggjarnar aðrastðani enn í Norð- oyggjum, sum liggja lægri. Eitt nú siga bara trý prosent seg hava verið í Mykinesi. Í kanningini sæst, at heili 22 prosent av teimum, sum siga seg hava ferðast í Før- oyum, hava ikki gist nakra- staðni á ferðini. Tað meta tey í ferðavinnuni ikki at vera nóg gott og halda, at her er avgjørt nakað hjá teimum, ið hava gistingar- hús, summarhús ella aðrar gistingarmøguleikar, at ar- beiða við. Eisini verður sagt í við- mekingum frá Ferðaráðn- um, at tað tykist eitt sindur ógreitt, hvat fólk meina við, tá tey siga, at tey hava vitjað vinir og kenningar. Um tað merkir, at tey hava búð heima hjá fólki, tey kenna, ella um tey hava lænt ella leigað hús sum vinir ella kenningar eiga aðrastaðni enn har, tey búgva. Av tí, at ikki nóg væl er tilskilað her, kann vera torført at greiða rætta úrslitið av kanningin á hesum økinum. Í niðurstøðuni, eftir at kanning er gjørd, siga tey á Ferðaráðnum, at tað tykist sum føroyingar meira og meira eru farnir at meta tað at ferðast í egnum landi sum ferðavinnu. Eisini halda tey at føroyingar meira tilvitað feðrast í egnum landi nú, enn gjørt hevur verið fyrr. Kanningin vísir eisini, at tey, sum hava verið uttan- lands og ferðast, eisini ferð- ast meira í Føroyum, enn meðaltalið av føroyingum annars ger. Joel undir Leitinum er stjóri hjá Samskip í Føroyum. Hann hevur fyrr starvast hjá Eimskip, og saman við sær hevur hann tvey fyrrverandi starvsfólk frá Eimskip. Tey fara at hava høvuðsstøð í Havn. Eitt fjórða fólk er frammanundan í starvi hjá Samskip í Klaksvík Kanningin, sum Ferðaráðið og Gallup hava gjørt um ferðavinnuna vísir, at alt fleiri føroyingar velja at ferðast í egnum landi Mynd: Edvard Joensen Skeiv borg Í hósdagsblaðnum skrivaðu vit, at Krúnborg var komin á Skála at skifta gronina út. Har er tíverri eitt mistak hent, tí borgin, sum skal hava nýggja gron, er Sólborg og ikki Krúnborg. bðm. Fyrrverandi løgtings- kvinnan, Katrin Dahl Jakobsen, er millum valevnini hjá Javnað- arflokkinum til bý- ráðsvalið í Tórshavn- ar kommunu. Heili átta kvinnur eru á listanum hjá Suður- streymoyar Javnaðar- felag BÝRÁÐSVAL Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Mikukvøldið hevði Suður- streymoyar Javnaðarfelag sín tríðja valevnisfund til kommunuvalið 9. novem- ber. Heili átta kvinnur er umboðaðar á listanum, sum í alt telir 14 fólk. Millum kvinnurnar á listanum er fyrrverandi løgtingskvinn- an, Katrin Dahl Jakobsen, sum sat í løgtinginum frá 1998 til 2004. Høvuðspersónarnar í stríðnum í Suðurstreym- oyar Javnaðarfelag seinastu tvey árini, Elin Lindenskov og Tórfinn Smith, eru bæði millum valevnini hjá Suð- urstreymoyar Javnaðar- felag Valevnini eru hesi: Poula Apol Katrin Dahl Jakobsen Bjørg Joensen Gunnvør Joensen Elin Lindenskov Meta Palle Anna Maria Person Jan Poulsen Halla Samuelsen Hallstein Sigurðson Hans Jákup Simonsen Tórfinn Smith Rói Winter Robert Vilhelmsen Katrin Dahl Jakobsen stillar upp Fíggjarlógaruppskotið 2005: 197 mio. krónur í halli Fíggjarlógaruppskotið hjá ABC-samgonguni gevur 197 mió. krónur í halli. Landsstýrið ætlar at leggja avgjald fyri tilsamans 35 mió. krónur á sodavatn og tubbak. Loynifulli skattalættan er eisini á fíggjarlógaruppskot- inum fyri 2005 FÍGGJARLÓGAR- UPPSKOT Páll Holm Johannesen Fyrrapartin hósdagin legði landsstýrismaðurin í fíggj- armálum, Bárður Nielsen, fíggjarlógaruppskotið hjá ABC-samgonguni fyri løg- tingið. Úrslitið á fíggjar- lógaruppskotinum fyri 2005 gevur eitt hall á 197 mió. krónur. Samlaðu inn- tøkurnar eru mettar at vera 3 mia. og 461 túsund krón- ur og útreiðslurnar 3 mia. 657 túsund krónur Vit endurgeva her nakrar høvuðstættir í frágreiðing- ina til fíggjarlógaruppskot- ið 2005 hjá landsstýris- manninum í fíggjarmálum, Bárði Nielsen. Avgjøld fyri skattalætta Í frágreiðingini verður sagt, at minkandi virksemi í landinum, minni heildar- veiting og ætlaði skatta- lættin eru høvuðsorsøkir- nar, at inntøkurnar hjá landskassanum fyri 2005 lækkaðar sammett við und- anfarin ár. Sambært fíggj- arlógaruppskotinum verður mett, at inntøkurnar í ár kortini verða á leið tær somu sum komandi ár. Eins og undanfarna sam- gongan hevur ABC-sam- gongan gjørt av leggja nýggj avgjøld á sodavatn og tubakk fyri at økja um inn- tøkurnar. Ætlanin er skrava 35 mió. krónur saman við at leggja avgjørd á sodavatn og tubbak. Størsti partur av inntøk- um landsins eru skattainn- tøkur- Landsstýrið metir, at skattainntøkurnar fara at minka við góðum 50 mió. krónum komandi ár. Hetta kemst av einum ætlaðum skattalætta á 60 mió. krón- ur, og at virksemið í land- inum er minkað. Vøksturin minkar Komandi ár halda út- reiðslurnar hjá tí almenna á við at veksa, men vøksturin er minkaður nógv sammett við undanfarin ár. Rakstar- útreiðslurnar økjast við 90 mió. krónum, meðan út- reiðslurnar til íløgur minka við 60 mió. krónurm Samanumtikið verður mett, at útreiðslurnar kom- andi ár økjast við einum góðum prosenti. Høvuðsor- søkin til vøksturin eru lønarhækkingarnar og hækkingarnar í lógar- bundum útreiðslum. Landsstýrið kann fegnast um, at rentuútreiðslurnar eru minkaðar nógv seinastu árini. Høvuðsorsøkin til tað er, at skuldin hjá landskass- anum er nógv minni, enn hon áður hevur verið. Íløgur minka Í figgjarlógaruppskotinum hjá ABC-samgonguni er ætlanin at skerja á iløgusíð- uni, sammett við fíggjar- lógaruppskoti fyri 2004. Á fíggjarætlanini fyri í ár vórðu 270 mió. krónur brutto settar av til íløgur, meðan komandi ár eru 219 míó. krónur játtaðar . Nettoløguútreiðslan er 182 mió. krónur, tí ætlanin er at selja íbúðarbygningar við Landssjúkrahúsið fyri 30 mió. krónur og gamla Smyril fyri umleið 7. mió. krónur. Landsstýrið leggur áherðslu á, at størri parturin av íløgunum komandi ár verða virksemisskapandi í Føroyum, og kemur hetta fyrst og fremst av, at íløg- urnar til nýggja Smyril, ið verður bygdur í Spania, verða fluttar heim til Føroya. Høvuðstøl fyri fíggjarlóg 2005 Fíggjarlógin gevur 197 mió. krónur í halli Inntøkurnar verða 3.461 mia. krónur Útreiðslurnar verða 3.957 mia. krónur Játtanin til almanna og heilsumál er hækka 56 mió. krónur Játtanin til lønir í miðfyrisitingini er lækkað 6 % Avgjøld á tubbak og sodavatn fyri 35 mió. krónur FAKTA C M Y K 5 4