týsdagur 7. februar 2017síða 8

Mikudagur 8. februar 2017 · Nr. 17 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Andlát Kunngjørt verður fyri ætt, vinum og kenningum, at elskaða mamma, omma og vermóðir okkara, Gulli Schiller Skovsgaard ættað úr Havn búsitandi í Hareskoven, Værløse, Danmark f. 21. juni 1933 andaðist 3. februar 2017, 83 ára gomul. Jarðarferðin verður úr Hareskov Kirke leygardagin 18. februar klokkan 13. Vegna familjuna Jens Osvald og Anne Marie, Jens Frederik, Aske og Ellen 70 ára føðingardagur Hanus Berg fyllir í dag 70 ár Heilsan Essan, systirin í Skotlandi VIÐMERKINGAR Bárður S. Nielsen formaður í Sambandsflokkinum Tað er álvars­ligt, at Før­oya l ø g ­m a ð u r fjalir seg aft­an fyri løgfrøði og vil ikki taka avgerðir, ið kunnu varðveita álitið á embætisverkið, og at tagnarskyldan verður vird. Hetta er niðurstøðan, eftir at løgmaður hevur svarað ein­um § 52a fyrispurningi frá Sambandsflokkinum. Fyrispurningurin snúði seg m.a. um, hvørt løgmaður fer at gera nakað við, at ein fyrr­verandi embætismaður sann­líkt hevur brotið sína tagn­arskyldu við á heysti í 2016 at leka út hópin av trún­aðar­upplýsingum frá full­veld­is­samráðingunum í árin­um 2000. Í svari sínum staðfestir løgmaður, at tað ”ikki er rætt” gjørt, at fyrrverandi em­ bætis­maðurin hevur framt víðfevnda lekan. Kortini vil løgmaður einki gera við, at tagnarskyldan sannlíkt er brotin, og at brot tí sannlíkt er framt á borgarligu revsi­ lógina. Hann skjýtur seg m.a. inn undir, at fyrrverandi embætismaðurin ikki long­ur er í starvi í embætis­verkinum. Og løgmaður vil heldur eingi rættarlig stig taka, men hann mælir í staðin øðrum til at melda málið til fútan. Hetta er ómetaliga álvars­ ligt. Løgmaður eigur sjálvandi at taka neyðug stig, so at álitið á embætisverkið og tagn­arskylduna verður varð­veitt. Løg­maður hevur ábyrgd­ina, og kann ikki lata tað upp til onnur at taka støðu til. Vandi er fyri, at løg­mað­ ur nú hevur knæsett prin­ sippið um, at tað er loyvt em­bætisfólkum at bróta tagnar­skylduna og at leka út trúnaðarupplýsingar. Hetta kann frameftir raka øll tey, sum veruliga hava brúk fyri at verða vard av tagnar­ skyldu. Spurt varð eisini, um løg­ maður orsakað av víð­fevnda lekanum ætlar at leys­ geva øll skjøl frá full­veldis­ samráðingunum, so at føroy­ ingar sjálvir kunnu meta um, hvat fór fram undir nevndu samráðingum. Heldur ikki í hesum føri vil løgmaður taka sjálv­ støð­uga avgerð. Í staðin ætlar hann at spyrja ein fyrr­verandi løgmann, ein fyrr­verandi og núverandi lands­stýrismann og Ríkis­ umboðið, um skjøl kunnu leysgevast. Løgmaður hev­ ur sjálvur møguleika at leysgeva skjølini, og tað eigur hann sjálvandi at gera sum skjótast, eftir at víðfevndur leki er farin fram. Sa m ba n d s f l o k ku r i n heitir á løgmann um at taka sjálvstøðugar avgerðir og leysgeva nevndu skjøl, og at tryggja, at føroyingar kunnu hava álit á, at tagnarskyldan er nakað verd í Føroyum. Tagnarskyldan verður undirgrivin og løgmaður rennur undan ábyrgd Hóast stór ábyrgd liggur hjá løgmansembætinum, er vandi fyri, at løgmaður nú hevur knæsett eitt prinsipp um, at tað er loyvt embætisfólkum at bróta tagnarskylduna. Hetta kann frameftir raka øll tey, sum veruliga hava brúk fyri at verða vard av tagnarskyldu Magnus Rasmussen løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin G o n g d i n sein­astu 6 ár­ini í inn­ t ø k ­u n ­u m frá fiski- og ali­vinn­uni er tann, at hes­ar inn­ tøk­ur eru vorð­nar ein alt meira týð­andi part­ur av inn­tøku­grund­ar­lagi lands­ kass­ans og harvið føroyska væl­ferðar­samfelag­num. Sam­stundis eru krøvini til leiðslu og stýring av lands­ kassa­búskapinum vorð­in harð­ari, serliga tí, at til­ feingis­inntøkur eru óviss­ar inn­tøkur Inntøkulop frá fiski- og alivinnuni Tann 11. januar í ár setti eg Kristinu Háfoss, landsstýris­ kvinnu, skrivligan fyrispurn­ ing, har eg ynskti at fáa upplýst, hvussu stór samlaða inntøkan frá fiski- og ali­ vinnuni til landskassan hev­ ur verið seinastu 20 árini, greinað á inntøkuslag. Inntøkusløgini eru: Felags­skattur, kapital­vinn­ ings­skatt­ur, tilfeingisskattur, av­gjald á fiskatilfeingi, upp­ boðssøla og skattur av vinn­ ingsbýti. Svarið er nú komið, og er tað greinað á ymisku inn­tøku­ sløgini. Lands­stýriskvinnan kann tó av góðum grundum ikki upplýsa, hvussu stór­ ur felagsskatturin hjá báð­ um vinnunum er í 2016, tí endaligu tølini eru ikki klár. Her havi eg loyvt mær at brúka somu upphædd í felagsskatti fyri 2016, sum er staðfest í felagsskatti í 2015, bæði í fiski- og alivinnuni. Heilt frá 1997 og fram til 2010 fór samlaða inntøkan ongantíð upp um 30 mió, men síðani 2011 er samlaða inn­tøkan økt munandi: Í 2010 tilsamans 29 mió. kr. Í 2011 tilsamans 194 mió. kr. Í 2012 tilsamans 140 mió. kr. Í 2013 tilsamans 273 mió. kr. Í 2014 tilsamans 377 mió. kr. Í 2015 tilsamans 407 mió. kr. Í 2016 tilsamans 629 mió. kr. Sí talvuna omanfyri Hesar sera stóru upphæddir eru komnar beinleiðis í lands­kassan, men vit skulu minn­ast til, at umframt tað, at landskassin hevur fingið nógvan pening, so hava kommunukassarnir eis­ini fingið sín góða part í økt­um felagsskatti og øktum per­ sóns­skatti av nógv økta virk­ seminum, sum hesar vinnur hava skapt í Før­oyum. Vit skulu heldur ikki gloyma, hvussu stórir ring­ virk­ningarnir eru av hesum vinnum kring landið - teir eiga ikki at undirmetast. Góðir og støðugir vinnukarmar Vit vita øll, at tað gongur væl í fiski- og alivinnuni í løtuni, og vit síggja í omanfyri nevnda yvirliti og á myndini, at vinnurnar báðar hava lagt nógv eftir seg í landskassan seinastu árini. Tølini tala greitt. Flestu fólk – eg sjálvur írokn­aður - halda tað vera rími­ligt, at vinnan leggur nakað eftir seg beinleiðis í landskassan - og sjálv hevur vinnan einki ímóti hesum. Tann brennandi spurn­ ingurin er altíð, hvussu nógv er rímiligt, at vinnan skal leggja í landskassan? Her ber ikki til at seta eina ávísa upphædd á, men sum meginreglu eiga vit m.a. at hava fyri eygað at: [if !supportLists]• [endif] Føroyska fiski- og alivinnan eigur ikki at hava verri skattlig viðurskifti enn kappingarneytar okkara uttan úr heimi – helst betri Fiski- og alivinnan eiga at fáa góðar og støðugar um­ støður, soleiðis at m.a. íløgu­ ætlanir kunnu leggjast og fremjast Tað eigur ongantíð at verða tørvurin á fíggjarlógini, sum av­gerð, hvussu nógv hesar vinnur skulu gjalda í landskassan Megna vit hetta og tað eigur at bera til, so fær vinn­ an góðar umstøður, og lands­ kassin fer framhaldandi at fáa sín góða part frá hesum vinn­um. Verður rætt atborið, so verða landskassans inn­ tøkur frá fiski- og ali­vinn­uni framhaldandi ein grund­ar­ steinur undir før­oyska væl­ ferðar­sam­felag­num. Tølini tala – risa inntøku­ vøkstur til landskassan Myndin niðanfyri vísir m.a., hvussu knappliga inntøkurnar frá fiski- og alivinnuni vaksa í 2011, og hvussu skjótt árligu inntøkurnar síðan vaksa og floyma inn í landskassan, nærmast á hvørjum ári. Kelda: Tøl frá Fíggjarmálaráðnum. Egin uppseting av grafikki.