fríggjadagur 1. oktober 2004síða 5

8 Nr. 187 - 1. oktober 2004 Nr. 187 - 1. oktober 2004 9 Tá bretski fiskimála- ráðharrin vitjaði á landsfundi Javnaðar- floksins í Havn leyg- ardagin, fegnaðist hann um at vera boð- in á fund hjá einum systurflokki, sum sat við stjórnarvaldið, tí færri og færri javnað- arflokkar í Evropa í dag sita við stjórnar- valdinum LANDSFUNDIR Jan Müller jan@sosialurin.fo Tað man neyvan verða hent áður, at ráðharri í úr einum av stórveldunum í heim- inum, í hesum føri granna- tjóð okkara Bretlandi, vitjar og heldur røðu á eini lands- stevnu hjá tí føroyska Javn- aðarflokkinum. Í ár hendi tað so, og forkunnugi gest- urin var eingin minni enn breski fiskimálaráðharrin, Ben Bradshaw. Í sambandi við almennu vitjanina, har bretski fiski- málaráðharrin fekk innlit í føroyska fiskivinnu gav hann sær leygarmorgunin stundir til at vitja politisku felagar sínar í Føroyum, tá hesir hildu landsstevnu í Læraraskúlahøllini. Við ljómandi og inniligu føroysku røddini hjá okkara fræga tónleikara, Steinley Samuelsen varð hesin fram- standandi bretski politikar- in móttikin av eini vælupp- lagdari fjøld av fólki og teirra millum sjálvum for- manninum í Javnaðarflokk- inum og løgmanni, Jóannes Eidesgaard. Har vóru so eisini allir tingmenninir og umboð fyri lokalfeløgini kring landið. Ben Bradshaw dámdi væl hugnaligu atmosferuna og serføroysku tónarnar, sum rungaðu um høllina og fegnaðist um at hava fingið høvið at støkka inn á gólvið á hesi javnaðarkongressini, nú hann, sum hann málbar seg, varð ávegis til Bright- on at sita við lið Tony Blairs á eini aðrari javnað- arkonkress, nevniliga árligu Laborkongressini har. Hann bar fram heilsu frá Labourflokkinum og her eisini Tony Blair og fór hann nú at bera honum eina heilsu úr Føroyum frá løg- manni og føroyska javnað- arflokkinum. Bretski ráðharrin við- gekk, at hann visti lítið um Føroyar, áðrenn hann kom á vitjan og helt fyri, at bret- ar høvdu uttan iva nógv at læra av føroyingum í fiski- vinnumálum, men hann legði eisini dent á, at Før- oyar eru eitt gott og spenn- andi land at vitja hjá fremmandafólki, eitt nú bretum. Hann tók tó eisini í egnan barm og viðgekk, at sjálvur kendi hann ikki søguna um, áðrenn hann kom tikl Før- oya, at føroyingar høvdu hildið lív í onglendingum undir øðrum veraldarbar- daga, sum hann nevndi vera svartasta tíðin í bretskari søgu. Fegnaðist um støðuna her Hann fegnaðist annars um at vera boðin á fund hjá einum systurflokki, sum sat við stjórnarvaldið, tí færri og færri javnaðarflokkar í Evropa í dag sita við stjórn- arvaldinum. Hann nevndi, at Labour og Javnaðar- flokkurin hava sama grund- leggjandi virðisgrundarlag sum er tað góða samfelag- ið, hóast flokkarnir eru ym- iskir á máli á ymiskum økj- um. Ben Bradshaw legði dent á, at javnaðarflokkar kring heimin mugu stríðast í felag, og hann vónaði, at Javnaðarflokkurin slapp at halda fram við stjórnar- valdinum í Føroyum, eins og hann vónaði, at Labour vinnur valið komandi ár í Bretlandi. Á fundinum leygarmorg- unin varð altjóða arbeiðara- sangurin sungin, og Ben Bradshaw helt eitt sindur kensluborin fyri, at hetta var fyrstu ferð í fleiri ár, at hann hevði sungið sangin. Síðani gekk leiðin vestur í Vágar saman við bretska konsulinum í Føroyum, Tummas Hanusi Dam, sum hevur tikið sær væl av bretska gestinum seinastu dagarnar. Av Javnaðarstevnu í Havn á Labourkongress í Brighton Bretski fiskimálaráðharrin, Ben Bradshaw og Jóannes Eidesgaard á landsstevnu hjá Javnaðarflokkinum í Havn. Mynd: Jan Müller Ben Bradshaw og Krisjan Magnussen, formaður í tingbólki Javnaðarfloksins Mynd: Jan Müller – Soleiðis at lond sum Føroyar, Noreg, Ísland og Grønland kunnu gerast limir FISKIVINNUPOLITIKK UR OG EU Jan Müller jan@sosialurin.fo Herfyri vitjaði bretski fiskimálaráðharrin Ben Bradshaw í Føroyum. Hann sigur í samrøðu við Sosial- in, at tað varð Tony Blair sjálvur, sum heitti á seg um at fara til Føroya at læra nakað um fiskivinnuna her. – Okkara formaður hevur heldur ikki gloymt tann stóra týdning, ið arbeiðið, sum føroyingar gjørdi fyri bretar undir krígnum, hevði – og skuldi eg eisini bera hesa heilsan víðari. Hóast bretar hava verið við til at skipa og góðtaka fiskivinnupolitikkin hjá EU, so er tað vorðið alt meira sjónligt, at hesin politikkur í dag als ikki liv- ir upp til tørvin hjá fiski- vinnuni í Bretlandi. Og tað er so m.a. fyri at kunna ávísa nýggjar og betri leiðir í fiskivinnupolitikkinum, at Blair hevur sent Bradshaw til Føroya. Sjálvur sigur Ben Brad- shaw seg væl skilja, at Før- oyar vilja standa uttan fyri EU og eru ímóti fullum limaskapi, nú samfelagið er so bundið at eini vinnu og at limaskapur hevði ført til trupulleikar fyri Føroyar út frá felags fiskivinnupolit- ikkinum, sum sigur, at øll lond skulu sleppa at fiska frítt hjá hvørjum øðrum. – Men eg vóni, at fram- tíðar fiskivinnupolitikkurin í EU vónandi fer at verða endurskoðaður, soleiðis at Føroyar eina ferð í framtíð- ini, sjálvandi treytað av um Føroyar ynskja tað og tá hava lættari at taka hesa av- gerð, kunnu fara upp í EU. – Men við síni støðu í EU er Bretland tá yvirhøvur ført fyri at broyta fiski- vinnupolitikkin soleiðis, at Føroyar kunnu gerast lim- ur? – Eg haldi, at har er ein møguleiki. Og tað er hetta vit royna at fáa framt. Vit royna at fáa hini londini við til at gera fiskivinnupoli- tikkin meira liðiligan og í størri mun lata lokaløkini standa fyri honum. Eg vóni, at tað fer at eydnast okkum. Ben Bradshaw viðgong- ur, at hetta er ein stór av- bjóðing men hann heldur hon er av alstórum týdn- ingi. – Tað er nevniliga ein sannroynd í dag, at fiski- vinnupolitikkurin hjá EU ikki hevur verið væleydn- aður. Tað meina fleiri EU lond og eisini EU nevndin sjálv. Tað, sum eg havi lært á vitjanini í Føroyum kann vónandi hjálpa mær at re- formera bretskan politikk og tað kann so eins væl vera við til eisini skunda undir ynskini at reformera og endurskoða allan EU fiskivinnupolitikkin. – Men hvat kunnu lítlu Føroyar læra tí stóra Bret- land um fiskivinnu? – Oftani kunnu smærri pláss læra størri pláss nógv. Tit hava megnað at byggja upp ein góðan fiskiídnað, hóast tykkara umstøður eru øðrvísi enn tær í Bretlandi, men eg haldi kortini, at vit kunnu læra nógv av tykk- um. Tit hava góðan vilja og eru eitt raskt fólk. Tit eru sera blíð og vinarlig. Kunnu politikarar, fiskiídn- aður og politi karnir í Bret- land i arbeiða meira saman, so trúgvi eg eisini, at vit kunnu fáa eina meira løn- sama og burðardygga fiski- vinnu enn vit hava í dag. Og har trúgvi eg nettupp vit hava nógv at læra av tykk- um. Grindafyri- lestrar á Sunda Bókasavni Dorete Bloch Danielsen og Bjarni Mikkelsen frá Náttúrugripa- savninum halda fyrilestur um grindakanningar og grindamerking á Sunda bókasavni FYRILESTUR Tíðindaskriv Føroya Náttúrugripa- savn hevur í mong ár skipa fyri kanningum av grind. Dorete Block Danielsen fer at greiða frá um gomlu grinda- hagtølini, lívfrøði so sum føði, aldurbýtið, kynsbýtið, nøring og vøkstur hjá grindhvali og um hvussu gamla grindamátið samsvarar við støddina á hval- unum. Bjarni Mikkelsen fer at greiða frá merking av grindahvalum og hvørj- ar upplýsingar um ferð- ing og kaving kunnu fá- ast burtur úr hesum. Fyrilestarnir vera í Skálanum á Norðskála - Oyrar skúla týskvøldið klokka 20. Bókasavnið vísir fram greinar og bøkur um grind og hval, og eldri og sum nýggjur grindareiðskapur verður at síggja. Sjálvsstýris- felagið skipað AÐALFUNDUR Tíðindaskriv Suðurstreymoyar Sjálv- stýrisfelag hevði aðal- fund 15. septembur. Valda nevndin hevur skipað seg soleiðis: Carl August Arge, formaður Jóanes N. Dalsgaard, næstformaður Annleyg Lamhauge, skrivari Svenn Brimheim, kassameistari Anna Louisa Joensen, nevndarlimur Felagið hevur fyrsta upp- stillingarfund til Býráðs- valið mánakvøldið 4. oktobur; annar, og møgu- liga triði uppstillingar- fundur, verður mána- kvøldið 11. oktobur. Báðir fundirnir vera kl. 19:30 í hølum felagsins í Tildugøtu 9. Nýggir limir eru vælkomnir. Formaðurin í Vinnunevndini, Hendrik Old og Ben Bradshaw høvdu nógv at tosa um á landsfundinum. Aftanfyri Hans Pauli Strøm, landsstýrismaður Mynd: Jan Müller LANDSFUNDUR Jan Müller jan@sosialurin.fo – Hóast flokkarnir eru ym- iskir á fleiri økjum, so ganga vit inni fyri somu samfelagsvirðum – fyri einum góðum samfelag og eisini altjóðagerð. Tað hev- ur ongantíð verið so nógv brúk fyri altjóðagerð sum nú, har altjóða yvirgangur stendur frammaliga, har stórir trupulleikar eru í Irak, og har vit hava eitt sera sterkt USA, sum vit ynskja skal virka innan fyri altjóða skipanina og ikki einsamalt og uttan fyri hesa. Hetta sigur bretski fiski- málaráðharrin Ben Brad- shaw við Sosialin, eftir at hava verið gestur á lands- fundi hjá føroyska javnað- arflokkinum. Ráðharrin hevur einki ímóti at tosa um Irak og heldur fyri, at mong hava misfatað støðuna hjá Blair og Bretlandi í Irakmál- inum. – Politikkurin hjá Blair á hesum øki er rættur og hev- ur eitt endamálið verið at tryggja, at USA ikki fór í sjálvdrátt og bert koyrdi eftir egnum høvdi men í samstarvi við altjóða sam- felagið. Eitt nú heldur at vilja brúka ST og stuðla teir altjóða stovnarnar, sum vilja virka fyri friði. Tað hevur tó ikki altið verið líka lætt hyggja vit eftir úrslit- unum, men Tony Blair hev- ur megnað nakað á tí øk- inum heldur Ben Bradshaw fyri. Hann vísir á, at tað í byrj- anini var ein trekleiki í amerikonsku stjórnini at virka saman við ST, og hetta hevur verið nakað, sum Blair hevur roynt at bøtt uppá. Hann leggur tó dent á, at ST megnaði so heldur ikki nóg væl at med- virka til at loysa málini út frá sínum egnu samtyktum. – Spurningurin er tí í hes- um førunum, um ST hevur megnað at gjørt seg til eitt amboð til at gjøgnumføra altjóða lóg og tess egnu samtyktir! Hvat Irak við- víkur, so hevur hetta ikki eydnast sigur Ben Brad- shaw. Blair megnaði at flyta USA Bretski fiskimálaráðharrin: Vil broyta fiskivinnupolitikkin hjá EU C M Y K 9 8