týsdagur 28. februar 2017síða 2

Mikudagur 1. mars 2017 · Nr. 26 mikudagsblaðið Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Vit taka slett ikki støðu til, um Andr­ass Mortensen er skikkaður til starvið sum lærari og granskari við Fróð­skap­ar­set­ur Føroya. Men tað undrar okkum – og fólk flest, hvussu tað ber til, at tey fín­ aru fólk­ini, sum fáa fótin í almennu skipanini, altíð verða loftað aftur í øðrum stað. Er starvsheitið fínt nokk, er løn­ in nóg høg, og er persónurin »tann rætti« – so vísir tað seg, at fólk kunnu ikki koyr­ast úr starvi hjá tí al­menna. Og tað er líka mikið, um tað er ein kav­ráur fólkafloksmaður ella ein bleyt tjóðveldis- ella javnað­ ar­kona, sum situr við valdinum í lands­stýrinum. Tey fínaru fólkini við fín­aru lønunum, tey skulu loftast – kosta hvat tað kosta vil. Men hevur tað almenna brúkt ov nógv­ar pengar, so verður spart – so verður rationaliserað. Og tá tað verð­ur rationaliserað, so skulu øll vita og skilja, at tá má tað ganga út yv­ir onkra vaskikonu, sum vit ikki hava brúk fyri kortini, tí nú skulu fólk sjálvi taka eitt sindur meira upp eftir sær. Tað sama, um tað snýr seg um skriv­stovufólk ella tímaløntar ar­ beiðs­menn. Slík fólk, sum bara fáa ein­ar 100 krónur um tíman, tey kunnu saktans sigast úr starvi, tí eing­in saknar tey kortini. Málið um stjóran á Søvn­um Lands­ins er bara tað síðsta í røð­ini. Til­tik­ið er, tá aðal­stjór­ar ikki kunnu brúkast longur. So verða teir sagdir úr starvi og settir aft­ur við somu løn sum ráðgevar. Teir hava so holla vitan, at teir mugu brúk­ast til okkurt skilagott. Enntá eisini ta ferðina Jørgen Nicla­sen niðurlegði Landsbankan. Tá loftaði eisini hann øllum starvs­ fólku­num – eisini stjóranum, sum varð sett­ur í annað stjórastarv, har ein annar stjóri varð, sum varð settur í granskarastarv á Setrinum. Vaskikonan varð helst upp­søgd. Í Degi og Viku vísti Sonja Jógv­ ans­dótt­ir á henda margháttliga og kre­a­tiva máta at flyta runt við al­ menn­um toppembætisfólkum. Hon spyr – eins og vit, hví tað sama ikki er galdandi fyri øll. Vit standa spyrjandi, og fólk standa spyrjandi. Hvat er hetta fyri nakað? Men vit fáa einki skilagott svar, tí í slíkum førum snakka poli­ tik­ar­ar bara uttanum. Men Sonja Jógvansdóttir kann gera nakað við hetta. Hon kann reisa mál­ið í tinginum og biða løg­ mann um eina forkláring. Hon kann eisini seta ein fyrispurning til løg­mann, har hann skal greiða frá, hví summir samfelagsborgarar skulu viðfarast tignarligari enn aðr­ir. Og hví tað altíð eru óbrúkilig topp­em­bæt­is­fólk, sum skulu loft­ ast. Skilt á tann hátt, at tá ein per­ són­ur verður vrakaður í einum al­menn toppembæti, so skal hann loft­ast. Tað er sum hjá Orwell gamla: Summi eru meira líka enn onnur Hví tað? – harra løgmaður Skulu vera grønur miðdepil Tíðíndi síða 8-9 Sovi­ morgun til móðan ungdóm heilsusíða Síða 15 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Skatturin av virkseminum hjá Bakkafrost fyllir áleið líka nógv í landskassanum, sum rík­is­vei­t­ingin úr Dan­ mark. Soleiðis verður føroyski lands­kassin størsti av­tak­ar­ in av vinn­ings­býtinum og skatti annars, sum Bakka­ frost rindar. Tilsamans rind­ ar Bakka­frost samtakið yvir hálva mill­iard beinleiðis í skatti. Rúni M. Hansen er nevnd­ ar­for­mað­ur í Bakkafrost, og er tað tí hann, sum í síðsta enda skal taka støðu til, hvat skal skjótast upp á að­ al­fundi­num, og hvussu nógv vinn­ings­být­ið skal rind­ast. Að­al­fund­ur­in er evsta vald í felagnum, og parta­eig­ara­ skar­in er smáttbýttur yv­ir fleiri lond, og eingin ein­stak­ ur partaeigari eigur yvir 10 pro­sent av partapeninginum. Rúni M. Hansen sigur við info, at tá felagið í 2010 var skrásett á keypskálanum, og fólk og stovnar vóru boðin við at seta pening í felagið, varð sagt, at felagið hevði sum mál at gjalda millum 30 pro­sent til 50 prosent av yv­ ir­skot­inum, aftan á skatt, út í vinn­ings­býti. – Hetta hava vit gjørt á hvørj­um ári síðani. Ein stórur part­ur av yvirskotinum er ann­ars farið til íløgur, millum ann­að Havsbrún í Fuglafirði, smolt­støð­inar á Viðareiði og við Strond í Klaksvík, nýggja virk­ið á Glyvrum og í tey trý størru skipini, vit hava keypt, umframt tvíkiljur og aðr­ar íløgur, sigur Rúni M. Han­sen. Spurdur, hvussu nógv­ar av teimum 425 milli­ón­u­num enda í føroyska lands­kass­a­ num, sigur hann, at umleið 125 mill­i­ón­ir fara beinleiðis í lands­kassan. Sambært rokn­skap­i­num, sum varð fram­lagd­ur í gjár, verða har­ aft­ur­at 294 mill­i­ón­ir goldn­ ar í parta­fel­ags­skatti og 108 mill­iónir í um­setn­ings­skatti. So­statt er samlaði skatturin, sum Bakkafrost samtakið rind­ar í skatti fyri árið 2016, 527 milliónir krónur. Umframt beinleiðis skatt­in hjá Bakkafrost- sam­tak­i­num og vinnings­ být­is­skattin, so fær land­ið eisini lønarskatt frá starvs­ fólk­u­num hjá Bakka­frost. Tilsamans rindaði Bakka­ frost í fjør 328 milliónir krón­ ur løn­um. Siga vit at um­leið ein triðingur ella gott og væl tað er goldið í skatti, so er tað um tað lagið, at land­ ið fær meira inn í skatti av virkseminum hjá Bakka­ frost, enn landið fær í ríkis­ veit­ing úr Danmark, sum er 641,8 milliónir krónur. Fáa allan blokkstuðulin í skatti frá Bakkafrost Bakkafrost-fam­ iljan hevur fing­ ið 276 mió kr í vinn­ings­býti sein­astu 9 árini Bakkafrost milliardingarnir, Reg­in Jac­obsen, stjóri, og mamma hansara, Oddvør Jac­obsen, fáa mest, tá Bakka­ frost fer at útluta 425 mió kr í vinningsbýti fyri 2016. Tey fáa mest, tí tey eru størstu partaeigarar. Oddvør eig­ur 9,4 prosent av parta­ pen­ing­i­num, og Regin eigur 9,2 pro­sent. Teirra ongarlutir eru verd­ir á­vika­vist 1,22 milli­ard­ ir krón­ur og 1,19 mill­i­ard­ir krón­ur. Tað gevur teimum eis­ini størsta vinningsbýti. Odd­ vør Jac­obsen fær hesa­ferð 39,95 mió kr, með­an Reg­ in Jacobsen fær 39,1 mill­ i­ón krónur. Vinn­ings­býti verður skattað við 35 pro­ sentum. Tað merk­ir, at Reg­in Jacobsen og Odd­vør Jac­ob­ sen skulu gjalda ávikavist 13,69 og 13,98 milli­ón­ir í skatti ella tilsamans 27,67 mió kr. Tey fáa tí útgoldið ávikavist 25,42 og 25,97 mió kr í part eftir skatt. Seinastu níggju árini hev­ ur Bakka­frostfamiljan fingið 276,4 milliónir vinningsbýti. Ársúrslitið hjá Bakkafrost í fjør var 1,165 milliard krón­ ur, og felagið fer at rinda út 425 milliónir krónur í vinn­ ings­býti. Hava fingið 276 mió kr í vinningsbýti Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Sólskinssøgan um Bakkafrost er eisini ein sól­skins­søga hjá Bakkafrostfamiljuni, sum eru størstu partaeigarar í felagnum