mánadagur 20. mars 2017síða 2

Mánadagur 20. mars 2017 · Nr. 34 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Sosialurin 90 ár siða 10 Brendu bilar á Vaglinum Tíðindi síða 6 Sand­ oyggin ikki lóg­ leyst øki Fíggjarmálaráðfrúan vil ikki priv­ ati­sera síðsta partin av Bank­Nordik, tí so missir landið tamar­hald­ið á bankanum – soleiðis at skilja, at bankin kann flyta av landi­num. Føroya Banki hevur næstan altíð verið á donskum hondum. Frá stovnan í 1906 og til húsagangin í 1993 var føroyski dóttirfelag hjá Den Danske Bank. Tað var einki problem, tá tað gekk væl. Til tað endaði galið og bankin varð hongd­ur um hálsin á landsstýrinum og før­oyska skattgjaldaranum. Nú hevur staturin tryggjað bank­ ar­nar so væl, at tað verður ikki ein fíggjarligur trupulleiki hjá lands­stýr­ inum – takið bara endurreisingina av Eik Banka sum dømi. Vit kunnu øll staðfesta, at pri­vat­i­ ser­ings­æv­in­týr­ið hjá lands­stýr­inum er kollsiglt. Tað var eisini marg­ hátligt, at tað skuldi ein javn­að­ar­løg­ mað­ur til, áðrenn nakað bleiv privati­ ser­að. Høgraflokkarnir, sum al­tíð hava prædikað privati­ser­ing, gjørdu einki við tað – fyrr enn teir vórðu undirlagdir ein­um vinstravendum løgmanni, Jóannesi Eid­es­gaard. Men tað gekk ikki long tíð, til borg­arliga landsstýrið tjóðartók priv­ata ogn­ar­lutin í Atlantsflog. BankNordik vilja tey eftir øllum at døma ikki serlja heilt, tí tey eru bang­ in fyri at missa ávirkan. Skulu vit so gloyma alt um privatisering? Tá vit tosa um stovnar sum Posta og Føroya Tele, so hevur tað einki við privatisering at gera. Tað er rein speku­la­ti­ón hjá politkarum at leggja slíkar stovnar í partafeløg. Tá sleppa politikarar frá at taka støðu. Almennu partafeløgini eru ikki so bundin av at røkja starvs­ fólk­ini so væl, sum vóru tey ein al­ menn­ur stovnur – nevnd og leiðsla gera sjálvar av, hvussu høgt upp tey skrúva lønir til nevnd og leiðslu – og somuleiðis hvussu langt niður tey skrúva treytir hjá starvsfólkum. So at leggja almennar stovanr í partafeløg hev­ur fleiri fyrimunir. Tað er stuttligari at vera leiðsla, tað er lætt­ari at trýsta starvsfólkini – og politikarar ganga púra fríir, teir hava onga ábyrgd og kunnu frítt brúka seg, uttan at tað kostar nakað. Men tað er ein ikki sørt ullint støða, sum Kristina Háfoss boðaði frá í síðstu viku. Tí annaðhvørt skal bank­in priv­ati­serast, ella ikki. Skuldi bankin farið av landinum við sín­ um høvuðssæti og øll tí, sum hevu­r týdning, man so ikki ein annar banki fara at vísa seg? Tá Tjóðveldi vildi offra Norrønu á sinni, søgdu júst tað sama. At fór Norr­øna av landinum, so fór onkur at koma við eini nýggjari. Hóast uppskotið hjá Mið­flokki­ num ikki er ser­liga væl um­hugs­að og neyv­an verð­ur sam­tykt. So set­ir tað log­iska spurn­ing­in: Hví skal lands­ stýr­ið eiga í einum pen­ing­a­stovni? Hálv milliard fyri høvuðssæti Ein lesari okkara, sum heldur nógv av kapitalistisku sam­ fel­ags­skip­an­ini, helt, at tað hevði ver­ið stutt­ligt, um fyrr­ ver­andi javn­að­ar­blað­ið end­ ur­prent­aði hesa skemti­tekn­ ing­ina, sum Johs. Haraldsen tekn­aði í Dimmalætting í 1993. Tá varð nógv tosað um ný­skip­an­ir – sum danska stjórn­in vildi trýsta niður yv­ir før­oy­ing­ar. Í hesum døg­um eru ný­skip­an­ir aft­ur á skrá, ikki sum krav frá døn­ um, men sum politiskt mál hjá samgonguni – sum í sín­ um skjøldri valla kann lýs­ast sum ein kapitalistisk sam­ gonga. Tekningina kallaði Johs. Haraldsen: »Politiskar kúvendingar« Politiskar kúvendingar Hví skal landsstýrið ráða yvir einum peningastovni? Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Komandi leygardag, 25. mars, verður Móð­ur­máls­ dag­urin 2017 hildin í Løks­ høll í Runavík. Hóast altjóða móð­ur­ máls­dag­ur er 21. februar, so verð­ur føroyskur móður­ máls­dag­ur hildin 25. mars, sum er føð­ing­ar­dag­ur V. U. Hamm­ers­haimbs. Hann varð føddur á Steig í Sandavági hendan dag­in í 1819 – og tí verður hild­ið, at hesin dagur eig­ur at vera førosykur móð­ur­máls­dag­ur, tí á­virk­an­in, sum Hamm­ers­ haimb hevði á móð­ur­mál­ið hevur verið so av­ger­andi. Tað eru Móð­ur­máls­læra­ r­af­el­ag­ið, Nám, Sosi­al­ur­in, Málráðið og Menta­mála­ ráð­ið, sum skipa fyri móður­ máls­deg­num. Hesaferð hava fyri­rei­k­ar­ ar­nir valt yrkismál sum evni fyri Móðurmálsdagin. Tað verð­ur lýst í fimm stutt­um fyri­lestrum. Tað verður Zakaris Svabo Hansen, formaður í Mál­ráð­num, sum býður væl­komin, og Rigmor Dam, lands­stýriskvinna í menta­ mál­um, sum setur dagin í Løks­høll klokkan 13. Jógvan í Lon Jacobsen fer at hugleiðga um yrkis­ mál og almannamál, Elin Hen­rik­sen fer at tosa um yrki­s­mál í støddfrøði og Marj­un Arge Simonsen fer at tosa um yrkorðagerð. Eftir kaffisteðg fer Mar­ia Dam at tosa um yrk­is­mál í evnafrøði og Randi Kúr­berg um føroyskt ítrótt­ar­mál. Millum framløgurnar fer El­in­borg Pálsdóttir at sygnja. Tiltakið endar við, at Móð­ur­máls­vir­ðis­lønin 2017 verð­ur handað. Móðurmálsdagur verður leygardagin Tað var Hans Mortensen, fyrrv. stjóri í SMS, sum fekk seinastu Móð­ur­máls­ virð­is­løn fyri sítt íkast til før­oyskt lýsingarmál