hósdagur 23. mars 2017síða 2

Í blaðnum... Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin 24. mars 2017 Áðrenn valið vóru tey so bragdlig og skuldu seta bankarnar upp á pláss Men nú hevur pípan einki ljóð. – Bankarnir í Føroyum eru eitt stórt kap­ it­t­ul fyri seg, tá tað snýr seg um avleiðingar fyri van­liga búrkaran, skattgjaldaran, í Før­oy­um. Tað segði Høgni Hoydal í orðaskifti á tingi í sei­n­asta valskeiði. Og hann helt fram: »Vit eiga at seta bankunum krøv. Tí tað sum bank­a­r­nir gera nú, tað svarar til, at tá vit keypa inn, so skulu vit gjalda fyri at koyra vør­una niður í kurvina. Vit skulu gjalda fyri at koyra vøruna burtur úr kurv­ ini aftur og upp á bandið, áðr­enn vit gjalda fyri sjálva vøruna. – Her má gerast nakað nú. Og hetta verð­ur eis­ini ein partur av valskránni hjá Tjóð­veldi – at seta bankunum krøv. – So um lands­stýrið ikki kemur við tí, so fara vit at koma við uppskotinum um at seta banku­num krøv«. Hetta er aftur eitt dømi um, at tað kostar einki hjá politikarum at sleingja út við popu­list­iskum politiskum lyftum. Vit sóu eftir lands­fundin hjá Sambandsflokkinum, at flokk­urin heldur, at landsstýrið eigur at økja út­flutn­ings­virðið hjá Føroyum við seks mill­iardum við at fáa betri markn­að­ar­at­ gongd til ES-marknaðin við at tosa pent við donsku stjórnina. Sambandsflokkurin hevur sjálvur sit­ið við leiðsluni í sjey ár! Hví gjørdi hann einki, púrt einki við hetta málið? Um tað passar, sum Sam­bandsflokkurin sigur, so hevur stjórn­ar­tíð­in hjá Sambandsflokkinum kost­ að Før­oy­um 42 millardir í mistum út­flutn­ ings­virði. Tjóðveldi kann nú vísa, at tað ikki er eins langt millum orð og gerðir, sum hjá Sam­ bands­flokk­inum. Tjóðveldi lovaði, at flokkurin fór at koma við upp­skoti – um samgongan hjá Jørgen Nicla­sen ikki gjørdi tað. Har kom einki upp­ skot, hvørki frá Jørgen Niclasen ella Høgna Hoy­dal. Nú hevur Tjóðveldi valdið í Fíggjar­mál­a­ ráð­num – og tað hava tey havt í hálvt annað ár. Men har hoyrist einki kis um krøv til bank­ar­nar. Er tað løgið, at fólk hava ilt við at trúgva pol­it­ik­arum, tá brekkan frá orðum til gerðir tyk­ist so brøtt – og tá lyfti verða slongd út, sum tey ikki kunnu ella vilja innfría, tá tey hava møguleikan? Sum mentamálaráðharri í seinastu samgongu mundi Bjørn Kalsø gloyma, at hann var sam­ bands­mað­u­r. Í øllum førum hevur hann gjørt tað sama við danskt í miðnámsskúla, sum sam­bands­menn fyri 95 árum síðani gjørdu við føroyskt í fólkaskúlanum. Tað slapp ikki inn um skúlans gátt – takka verið Sambandsflokkinum. Tá Nina Bang miðskeiðis í 20'unum ar­beiddi við einum lógaruppskoti um at loyva lær­ar­um í Føroyum at tosa føroyskt við børnini, var svarið eitt rung­andi nei frá Sambandsflokkinum, sum hevði meirilutan á løgtingi. Málið um danskt á miðnámsskúlum í Før­oy­ um er nógv meira vert enn sum nationalistiskt briskl millum tjóðveldi og samband. Men hevur tað altíð verið. Bjørn man bara hava gloymt, at hann var sam­bands­mað­ur, tá hann gav donsk­um dura­fjórð­ing­in sum kravd lær­u­grein á miðnámi. Tora tey ikki at nerta bankar kortini? Gloymdi at hann var sa­m­ band­smaður rak danskt úr skúla Les eisini blaðið á telefonini Betri heilsu­ tænastu til allar føroyigar Sirið Stenberg, landsstýrsikvinna síða 28-29 NSÍ verður 60 ár í dag síða 32 Oddagrein Eirikur Lindenskov blaðstjóri Danski orkumálaráðharrin, Lars Christian Lille­holt, verður eitt av høvuðsnøvnunum á ork­u­ráðstevnuni, “Frá olju til vind”, sum Sam­bands­flokkurin skipar fyri, fríggjadagin 7. apríl, á Østrøm. Har fer hann at umrøða orku­politikkin í Danmark og ES Lars Christian Lilleholt hevur verið orku­ mála­ráð­harri í Danmark síðan 2015 og fer at um­røða danska orkupolitikkin og hvørji poli­t­isk mál eru i Danmark og ES innan orku­økið. Danmark hevur seinastu 40 árini megnað at lagt sín orkutørv um frá at verða djúpt tengt at oljuni frá Miðeystri til at vera eitt av grøn­astu og mest orkueffektivu londunum í heim­i­num. Samstundis er samfelagsligi týdningurin av orku­sekt­or­inum alsamt vaksin og altjóða áhug­in fyri donskum orkuloysnum er sera stór­ur. Úrslitini innan orkuøkið í Danmark sein­ astu 40 árini eru skapt í einum neyvum sam­ spæli millum politisku skipanina og vinnuna, har politisku avgerðirnar á orku­økinum hava megnað at skapt røttu karmarnar fyri eini menning á heimamarknaðinum og vinnan hev­ur megnað at brúkt karmarnar fult út. Á orkuráðstevnuni fer landsstýriskvinnan í orku­mál­um, Sirið Stenberg, eisini at taka lut og røða um, hvørjar politiskar ætlarnir lands­stýrið hevur á orkuøkinum. Umframt Lars Christian Lilleholt, orku­ mála­ráð­harra í Danmark, og Sirið Stenberg, lands­stýr­is­kvinnu í Orkumálum, fer Thomas Nols­øe Danielsen, formaður í orkunevndini hjá Fólka­ting­i­num, at taka lut og røða um orkupolitikkin í Danmark og ES. Meira kunning við útgreinaðari skrá verð­ ur send út seinni. Danski orku­mála­ráð­ harrin á orkuráðstevnu Magni Laksáfoss, Lars Christ­ian Lille­holt, ráð­ harri, Bárður Niel­sen og Thom­as Danielsen, fólka­tings­maður fyri Vinstra og formaður í orku, veitingar-, og klimanevnd Fólkatingsins. Thomas Danielsen er hálvur føroyingur, abbasonur Knút Nolsøe, sála, í Havn, sum var ættaður av Tvøroyri