hósdagur 27. apríl 2017síða 32

FRÍGGJADAGUR 28. APRÍL 2017 SOSIALURIN 49 32 Annika Olsen skeyt fyrsta skotið Streymoyarmegin MYND: HEINESEN MYNDIR E g havi givið ilt av mær oftari enn eina ferð um skólissur, sum hvørja ferð, hvørja gonguferð, loysna sjálvar eftir nakrar fáa metrar. Nú skilji eg á lagnum, at eg eri ikki tann einasti, sum hevur hesa ør­kyml­ andi uppliving. Ja, øll hava roynt tað sambært blað­ grein, eg sá herfyri. Og, ja, mín sann, hava nakrir gransk­arar í USA kannað, hví skólissur loysna so lætt. Niðurstøðan hjá teimum er, at eitt fløkt samanspæl millum ymsar kreftir fær lissurnar at loysna eftir nøkur fá sekund, eftir tvey ella trý fótafet. So ringt hevur tað tó ong­an­tíð verið hjá mær. Men alt er bara størri har yviri í Statunum. Niðurstøðan er funn­ in við at spæla upp­tøk­ ur av skólissum í sló mósjón, spakuliga, sum tá tey gera mál í fótbólti fyri at øll skulu fáa við, hvussu hatta málið end­aði í málinum. Amerikonsku granskarnir siga, at fyri at skilja knútin á skólissum, ber til at sam­ anbera við DNA og ann­an slíkan mikro­ bygnað. Og eingin hevur áður kannað, hví nakrir skó­lissu­knútar halda betur enn aðrir. Hetta eru vísindi á hægsta stigi. Amerikanska kanningin sigur, at tá fólk renna, rakar fóturin vegin ella gøtuna ella rennibandið við einari megi, sum er sjey ferðir tyngdarmátturin. Hetta ger, at knúturin á skólissuni loysn­ar og strekkist aðruhvørja ferð. Hvørja ferðina, knúturin loysnar, svarar fóturin aftur við einari inerti megi, hvat hundin og tramin tað so er, og knúturin fer upp, og tann, sum rennur, bannar og blótar, ella bara annað. Tað veldst um sinnalagið. Hetta virkar á sama hátt, sum tá tú loysir ein skólissuknút við vilja, tú hálar í tann leysa endan. Og so eini góð ráð. Tað loysir seg at binda fast. Tá fara tær ikki so illa upp. Logiskt. Men, sum skilst, ger tann lítla fótar­rørslan, inerti kallast hon, at skó­ lissurnar fara upp, tá tær ikki skulu fara upp. Inerti er treyði á føroyskum. Og hvat er so treyði? Jú, sambært orða­ bók­ini er talan um alisfrøði, um egin­ leikan hjá lutum at vilja halda óbroytta rørslu ella stillstøðu uttan at onnur megi er uppií, treyða lógin eitur tað. Eg leggi ikki í inerti, og hvør tann megin er. Tað undrar meg tó framvegis, hví eingin dugir at gera skólissur, sum eru bundnar til tú sjálvur loysir tær. Ráðini eru at knýta dupultan knút, ella tveir knútar. Men óført, at vísindini fáa alt við og kanna alt gjølla fyri at hjálpa okkum, sum noyðast at binda skólissurnar aftur 17 metrar frá úthurðini. Kanska onkur eisini kannar og granskar, hví gummiskógvar ikki halda longur enn tríggjar vikur. Kanska hava tey ikki gummiskógvar í USA. Hoyrdi á onkrari rás, at E ítrótt er við at gerast størri ítrótt enn fótbóltur í summum londum. E ítrótt er kapping í telduspølum, har ræður um at drepa sum flest – tað er í telduni. Fótbóltur er eisini eitt harðligt spæl, men har takla tey ikki fyri at drepa. Tað er forboðið sambært øllum lógum. Men í teldum er alt loyvt, eisini at skjóta, drepa, sum flest. Vandi er alla staðni. Tú kanst eisini detta í skólissum sambært treyða lóg­ ini og uttan teldu. Flaggdagur var. Tað hvíta í Merk­ inum er kavin í summarhálvuni. Samgongan gjørdi semju um fiski­ vinnuna millum kavaælini, sigst. Toppurin í landsstýrinum fór síð­ani av landinum. Flaggdagur var. Øvugt inerti kom í allan opinleikan og alt gjøgnumskygnið. Men hvat? Vinnan hevur nú bíðað í tíggju ár. Hon tolir saktans at biða í nakrar vikur afturat, heldur fólka­ ræðið. Høgni Djurhuus Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ virðislønina 2012 Inerti ger illa fortreð BAKSÍÐAN F yrsta skotið Streymoy­ ar­megin uppá Eystur­ oyar­tunnlin, var latið av hósdagin. Fitt av fólki var komið saman uppi á Hjalla, har Teitur Samuelsen, stjóri í tunnilsfelagnum bjóðaði væl­ komin. Henrik Old, landsstýrismaður í samferðslumálum, og Annika Olsen, borgarstjóri í Tórshavnar kommunum hildu røðu, áðrenn borgarstjórin sjálv fór við fólki frá NCC at lata fyrsta skotið av. At byrja við verður tað bert eitt lið, ið borar á Hvítanes, meðan tað eru tvey lið, ið bora á Strondum. Seinni verða tað eisini tvey lið á Hvítanesi og tá verða væntandi boraði eini 100 metrar um vikuna. Higartil hevur liðið á Strondum borað yvir 200 metrar. Samanlagt verður tunnilin gó­ ðar 11 kilometrar og verður vænt­ andi liðugur í 2020. Tá komið er ígjøgnum bæði á Streymoynni og í Eysturoynni, verða amboðini flutt suður til Sandoyartunnilin- Væntandi verður tað í 2019.