mánadagur 1. mai 2017síða 28

VIKA 18 • 1. MAI 2017 4 ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ S ámal Richmond úr Kollafirði veit, hvat tað er at verða tikin út av vegnum við stórum bili. Sum 22 ára gamal koyrdi hann trailara hjá Strandferðsluni. Eitt kvøldið í mars mánði í 1995 hevði hann verið í Leirvík eftir trailaralast við ølkassum frá Føroya Bjór. Tað var gott veður og heldur kalt. Tá ið hann kemur koyrandi undir Valaknúkum, tosar hann við ein starvsfelaga úr Klaksvík. Hann hugsar ikki stórvegis um, at beint niðanfyri var tað, at bussvanlukkan hendi á sinni. Rúturin, har hann sat, stóð upp á glopp. Við eitt hoyrir hann dun rundan um seg. Hann snarar sær til høgru. Tá sær hann eitt skalvalop koma oamn undan hamrinum oman móti vegnum. Tað mundi vera 50-100 m breitt. Sámal valdi at halda fram at koyra, so at hann kundi náa framum, áðrenn skalvurin rakti bilin. Men tað eydnaðist ikki. Skalvurin rakti í afturendan á lastini og tók hendan stóra bilin við sær, so at hann bóltaði runt oman móti fjøruni. Sámal minnist ikki reiðiliga, hvat hendi, men tað rykti harðliga í bilin. Síðan veit hann einki til sín. Hvussu leingi hann hevur verið uttan vit, dugir hann ikki at siga, men roknar við, at hann er komin til sín sjálvs aftur, tá ið bilurin er steðgaður niðri við eitt seyðahús. Hann dugdi tá væl at síggja, at bilurin var farin runt, tí hann sá, at hann var slongdur runt inni í bilinum. Sámal royndi at sleppa út gjøgnum rútin, har hann sat, men takið var kroyst niður móti ratti- num, og tí var ógjørligt at sleppa tann vegin. Hann hevði fingið høvdið útum, tá hann hoyrdi dunið frá einum skalvalopi afturat, men til alla lukku fór tað beint aftan fyri trailaran. Hevði tað rakt bilin, so hevði hann kanska verið tikin heilt út á sjógv. At enda slapp hann út gjøgnum sóltakið á bilinum. Hann gekk síðani niðan á vegin. Har sá ikki tespiligt út: vegurin og bakkin oman móti bilinum vóru avtaglaðir við ísi, kava, glaspettum, ølkassum og fløskum. Tað var ógjørligt hjá bil­ um, ið komu á staðið, at sleppa framvið. Ein kvinna, sum sat í einum persónbili, tá ið Sámal kom niðan á vegin, hevði telefon og fekt ringt eftir hjálp. Áðrenn Sámal fór avstað í sjúkrabilinum, skuldi hann blása í ballón at vita, um hann heðvi drukkið. Hann luktaði av góðum grundum illa av øli, men har var tó einki at msiteinkja hann fyri, tí har var null promilla. Hann var síðani koyrdur til Havnar á Landssjúkrahúsið. Hóast hann slapp merkiliga væl, fekk hann kortini hol á høvdið og breytt eitt bein í skøvnin- ginum. Skelk fekk hann ongan av álvarsomu vanlukkuni. Hann heldur tað kemst av, at hann misti vitið, tá ið bilurin fór útav og minnist tí einki. Tíggju mánaðir eftir óhugnaligu hendingina, hon­um var fyri inni undir Valaknúkum, var hann aftur fyri óhappi í januarmánaði í 1996. Hann var á veg gjøgnum Sundalagið inn á Strendur eftir fiski. Hesaferð var bilurin tómur, og vindurin var nógvur. Eftir landsvegnum í Hvalvíksoyrini kunnu hvirlurnar rykkja harðliga í bilarnar. Komin yvir um rørportrið við Streymnes er okkurt heilt óvanliga løgið við blinum. Hann hyggur í speglið høgrumegin og sær tá, at øll høgra síðan á trail­ aranum verður lyft uppfrá. Síðan er eitt øgiligt brak. Bilurin bresti vinstru síðu í vegin og fór akandi nógvar metrar frameftir. Alt hendi so brád­liga, at tað eydnaðist ikki Sámali at fáa harra­dømi á bilinum aftur. Rúturin brotnaði, og andlitið tók í tað harða asfaltið, so tað skurslaðist illa. Moldrokið var øgiligt og stóð um allan bilin. Tá ið tralarin einaferð steðgaði og lá mest sum halvur úti av vegnum, sat hann fastur inn i í húsinum, tí róður­stamman var trýst inn móti knænum, so at beinið sat fast millum hana og kantin á setrinum. Bilurin lá á liðini, so hann mátti styðja seg við arminum móti hurðini. Har lá hann sera illa, tí húsið lá niðri í moldini, og har var eisini sera vátt. Sámal lá umleið ein tíma í bilinum, áðrenn hann var skorin leysur. Portørarnir høvdu ill­ gruna um, at knæið var brotið og máttu tí klippa klæðini av honum fyri at vissa seg um tað. So var ikki, tíbetur. Ein stór blóðsamling sást í vinstra beini aftan fyri knæið. Sámal hevði onga pínu, meðan hann sat fastur. Men tá ið teir høvdu skorið hann leysan, og blóðið aftur slapp at renna, fekk hann øgiliga nógva pínu. Av hesi blóðsamlig hava staðist trupulleikar til dagin í dag, tá hon ofta hevur verið atvoldin til nógva pínu, serliga tá ið kalt er í veðrinum. Sámal var koyrdur á Landssjúkrahúsið. Øll vinsta síða á andlitinum var bæði blá og hovin, somuleiðis beinið, ið sá alt annað enn vakurt út. Kona Sámal sá trailaran koyra fram við húsum teirra í Kollafirði. Ikki so langt eftir hetta, sá hon bæði løgreglubil og sjúkrabil fara norður­ eftir. Hon ringdi til eina konu, sum eisini starv­ aðist á Strandferðsluni og segði: »Tað er púra vist, at nú er aftur okkurt hent við Sámali«. Og so var. Hon hevur helst kent tað sera løgið, at stjórin á Strandferðsluni aftur skuldi ringja til hennara innan fyri minni enn eitt ár og boða frá, at maðurin einaferð aftuarat var farin útav við trailara Men hon fekk samstundis at vita, at Sámal hevði tað gott eftir umstøðunum. Hevði hendignin undir Valaknúkum lítla sálarliga ávirkan á Sámal, so hevði tilburðirn við Streymnes tað so mikið meir. Hann gjørdist sera illa við, og skelkurin situr í heinum enn. Hann gavst to ikki at koyra hjá Strandferðsluni eftir at vera komin fyri seg aftur, men sum hann tekur til: – Tað gjørdist ongantíð aftur tað sama at koyra trailara. Hann fekk størri virðing fyri hvirlunum, og hann var meira varin at koyra í ringum veðiri. Seinni gavst Sámal at koyra trailara og fór inn í pakkhúsið at arbeiða. Hann heldur seg hava verið sera hepnan at vera sloppin heilskapaður burtur úr tveimum so álvarsomum vanlukkum, men leggur afturat, at ein hægri magt man hava hildið hondina yvir sær. Slapp heilskapaður undan tveimum vanlukkum Við loyvi frá forlagnum Føroya Met úr bókini »Skakandi tilburðir VII«, 2012, sum fæst í bókahandlum kring landið. 1995: Komin yvir um rørportrið, varnast hann, at okkurt er heilt galið við bilinum. Hann hyggur í speglið høgrumegin og sær tá, at høgra síða á trailaranum verður lyft upp frá. Bilurin brast vinstru síðu í vegin og for akandi eftir liðini fleiri metrar frameftir, rúturin brotnaði og andlitið tók í tað harða asfaltið og skurslaði tað illa Sámal Richmond, ættaður úr Kollafirði, kennir alt til, hvørjar náttúrumegir valda á føroysku vegunum Tá fullfermdur bilur við øli nærkast Valaknúkum hendir óhappið. Skalvalop rakar bilin, og hann bóltar oman av vegnum 10 mánaðir eftir fyrru hendingina blívur Sámal aftur raktur av óhappi. Hesu ferð nærhendis Streymnesi, tá hvirla tók bilin niðan av vegnum. Mynd úr Sosialinum 1996