hósdagur 4. mai 2017síða 4

FRÍGGJADAGUR 5. MAI 2017 SOSIALURIN 52 4 FISKIVINNUSKIPANIN ÁRNI GREGERSEN S jalvdan hevur ein heil sam­gonga arbeitt so nógv í smálutum við eiinum lóg­ar­uppskoti, sum við hes­um. So at siga hvørt einstakt ting­fólk hevur roynt at seta síni egnu fingramerki á semjuna. Hyggja vit eftir hvat er komið burt­urúr higartil, so vísir tað seg, at størstu broytingar í mun til tað, sum landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Høgni Hoy­dal, legði fram, eru hend­ar í við­ur­skift­ un­um hjá uppsjóvarflotanum.. Tær broytingarnar eru komnar eft­ir politiskar telvingar, har serliga tveir mans úr Javnaðarflokkinum, Bjarni Hammer og Kristin Mich­ el­sen, sótu best í talvinum. Teir skák­aðu samgonuleiðsluna til hon mátti leggja kongin og gera, sum teir báðir taktisku telvararnir vildu hava. Broytinganar eru fyrst og fremst antitrust og so greiðaru regl­ur­nar um, hvat skal seljast á upp­boð­ið – bæði av rættindum og veidd­um fiski. Uppsjóvarvinnan og vinnan sum heild hevur onki ynski um, at nakað av rættindunum skal selj­ast yvir eina uppboðssølu, men semj­ an gongur út uppá, at nú verða 25 pros­ent av rættindunum seld á upp­boði. Viðvíkjandi antitrust eru mark­ ini broytt, men tey fara ikki at hava aft­ur­virkandi virknað. Bjarni Hammer, Kristin Mich­el­ sen og Hanna Jensen úr Framsókn kunnu liva við hesum, tí tey rætt­ indi uppsjóvarflotin hevur, er nóg stór – í hvussu so er, sum kvoturnar eru nú. Einasta, sum ørkymlar har er, at tað eru ókendu kvoturnar fyri 2018, sum skulu vera grundarlag undir být­inum. Fjarleiðirnar Greitt er, at suðringarnir hava fing­ið sítt ígjøgnum við upp­sjóv­ ar­skipanini og harvið tryggja flot­ an­um nóg nógv veiðurættindi Hinvegin sær út til, at bæði fjar­ fiska­flotin og heimaflotin fáa tað meira torført í komandi tíðum. Hanus Hansen, reiðari, í Klaks­ vík, er helst tann, sum hig­ar­til hev­ur havt hvassastu við­merk­ ing­ar­nar til semjuna. Hann sigur av­gjørdur, at teirra virksemi fer at minka munandi, tí tað er tað, sum pol­it­iska skipanin vil. Óluva Klettskarð, Tjóðveldi, er ein av teimum, sum stendur aft­ an­fyri semjuna. Hon fær harðar ákoyr­ingar, men hon hevur valt at fylgja floksdisiplinini í Tjóðveldi. Hon skírir útmeldinganar frá Han­usi Hansen fyri spinn. Hon er vitandi um, at hetta kann kosta henni atkvøður, men sigur sjálv, at hon kanska missir frá teimum, sum rópa harðast, men at hon hevur und­irtøku millum mong onnur. Eftir tí, sum Hanus Hansen sig­ ur, so er semjan nú verri enn upp­ runa­liga uppleggið og hetta fer at hava við sær, at JFK noyðist at selja ann­an trolaran, sum roynir í Bar­ ents­havinum. Fyri heimaflotan gav nýggja semj­an onga broyting. Onki bendir á, at nakar í politisku skipanini hev­ur havt áhuga í at berjast fyri tí partinum av fiskivinnuni. Politikkurin Politiskt var tað soleiðis, at Fram­ sókn vildi fara langt og selja nógv á uppboðssølu. Tjóðveldi vildi fara næstan líka langt, meðan Javn­að­ ar­flokkurin helt eftir. Klárt at Javnaðarflokkurin fekk sín vilja við uppsjóvarfiskinum og kann vinna nakað við tí. Hinvegin er heimaflotin framvegis sera ónøgd­ur, tí so skjótt tað fer at ganga bet­ur við botnfiskinum undir Før­ oy­um, so skal tað, sum kemur aft­ ur­at seljast á uppboðssølu. Heimaflotin hevur havt tað ógvu­liga tungt seinnu árini. Fyri at hann skal halda fram, so er neyð­ugt, at fiskastovnarnir koma upp­aftur á eitt støði, har teir tola fiski­skapin og at flotin fara nakað at liva av. Hendir hetta, so sigur semjan, at tað sum fer uppum søguliga lágu tøl­ini skal seljast á uppboðssølu. Hetta rakar hart og heimaflotin finst at, at ongin hevur talað teirra sak. Tað tykist sum hetta bara er góðkent, uttan at politiska skip­ anin hevr givið sær far um av­leið­ ing­arnar. Úrslitið, sum tað liggur í dag áðr­enn vit kenna lógaruppskotini, ger suðuroyartingmennirnar til sig­ur­harrar, men møguliga Javn­ að­arflokkin til tapara, tí onki er gjørt fyri heimaflotan. Fyri landsstýrismannin við fiski­vinnu­málum og Tjóðveldi er tað eitt greitt afturstig, at bert 20 – og ikki 60 prosent – av veidda fisk­inum skal seljast á góðkendari før­oyskari uppboðssølu. Hetta fer at ávirka, hvussu skjótt vit megna at virðisøkja okkara fisk meira. Framsókn er partur av hesum. Tey kunnu vera nøgd við, at hol er komið á uppboðssøluna av rætt­ ind­um, men semjan sum heild er ikki nóg víðgongd. Tað sigur Poul Mich­elsen, formaður, men sigur sam­stundis, at flokkurin stendur við semjuna. Í komandi viku koma uppskotini um nýggju fiskivinnuskipanina í Løg­tingið. GREINING Nógv talvfólk skuldu flytast fyri at samgongan kundi semjast um ein leist fyri nýskipan av fiskivinnuni at koma í gildi 1. januar. TAPARAR OG VINNARAR Í FISKIVINNUSEMJUNI Óluva Klettskarð, Tjóðveldi, valdi at halda floksdisplinina. Sæpurningurin er um tað fer at kosta henni atkvøður til komandi val. Kristin Michelsen og Bjarni Hammer kunnu vera nøgdir Hanus Hansen, reiðari, hevur havt tær hvassastu við­merk­ ingarnar.