týsdagur 16. mai 2017síða 16

Mikudagur 17. mai 2017 · Nr. 57 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 KJAK Nevndin í Ljósmøðrafelag Føroya Altjóða ljósmøðradagur var 5. mai, og 12. mai var al­tjóða dag­urin hjá sjúkra­røkt­ar­ frøð­ingum. Tillukku allar ljósmøður og sjúkra­røktarfrøðingar, og eitt herða­klapp til allar aðrar fak­bólk­ar, ið dagliga arbeiða í før­oyska heilsu­verk­inum. Hvønn dag og hvønn tíma í sam­døgr­inum stríð­ast tit við eld­huga, um­sorg­an og fak­ligu før­leik­um tykkara, at gera tað besta fyri allar før­oy­ing­ar. Og júst fakligi ser­kunn­ leik­in, eig­ur at vera grund­ar­ stein­urin und­ir skipanini av før­oyska heilsu­verk­inum. Siðvenjan hevur eisini ver­ið, at besta fakliga leiðsla verð­ur sett, at leiða sítt ser­ øki. Eitt nú er fysio­tera­peut­ ur leið­ari á fysio­tera­pi­deild­ ini, og á rann­sókn­ar­stov­uni er bio­ana­lyt­ik­ari leið­ari. Inn­an sjúkra­røkt er út­búgv­ ingin bygd soleiðis upp, at holl grund­út­búgv­ing sum sjúkra­røkt­ar­frøð­ing­ur er grund­ar­lag fyri ym­isk­ar eft­ ir­út­búgv­ing­ar, ið geva ser­ før­leik­ar innan ymsar ser­ grein­ar. Tí hev­ur tað verið ein sjálvfylgja, at tann við bestu útbúgving innan við­ kom­andi sergrein verður sett­ur at leiða arbeiðið. T.d. er leið­ar­in á Gigni ser­út­búgv­in heilsu­frøð­ing­ur. Á skurð­ deild­ini á Lands­sjúkra­hús­in­ um eru tvær ser­grein­ar inn­ an sjúkrarøkt – bæði skurð og anæ­stesi. Hóast báðar grein­ar eru sjúkra­røkt­ar­ fak­ligar, mugu tveir leið­ar­ar til at leiða arbeiðið – ein við ser­út­búgving innan skurð og ein við serútbúgving innan anæ­stesi. Mett verður ikki, at út­ búgving sum sjúkra­røkt­ar­ frøð­ingur er nóg mik­ið at leiða sergreinarnar, og tí er ein leiðari við viðkomandi ser­út­búgv­ing settur at leiða hvørt ser­øk­ið, hóast tað er sama deild. Barnakonuøkið er ser­ grein hjá ljósmøðrunum – tvs. bæði við­gonga, føðing og barsil. (Hetta kann lætt­ liga kannast nærri á heima­ síð­um hjá lærustovnum og galdandi lóg­gávu). Tað merk­ir ikki, at sjúkra­røkt­ar­ frø­ð­ingar ikki kunnu arbeiða á bars­ilsøkinum, men at tann við ser­út­búgving sjálvandi eig­ur at leiða arbeiðið.   Tá leiðslan á Lands­sjúkra­ hús­inum tekur leiðsluna av bars­ils­øk­inum frá ljós­ møðr­um og setir leið­ara við grundútbúving innan sjúkra­røkt, gera tey greitt brot á hesa siðvenju, og tað er als ikki fak­ligt grundað. Tí er tað ørkymlandi og hug­stoytt at forkvinnan hjá sjúkra­røkt­ar­frøð­ing­unum tek­ur undir við av­gerð­ini og bein­leiðis pá­stend­ur, at av­ gerð­in er í lagi. Bars­ils­tíðin krev­ur góða røkt, men eis­ini sera nógv annað, ið krevur ser­út­búgv­ing. Ikki er sannlíkt, at for­ kvinnan hevði skilt og góð­ tik­ið, at ein sjúkra­røkt­ar­frøð­ ing­ur utt­an eftirútbúgv­ing sum heilsufrøðingur, varð sett­ur sum leiðari fyri Gigni. Ella at ein ljósmóðir fekk hetta leiðarastarv. At leiðslan á Lands­ sjúkra­hús­in­um brýtur hesa sið­venju – at tann við ser­ út­búgving hev­ur leiðsluna á einum serøki – hava all­ ar ljós­møðurnar á Lands­ sjúkra­hús­in­um gjørt vart við og mótmælt, bæði inn­ an­hýs­is og í Heilsu- og inn­ lend­is­málaráðnum, uttan úr­slit. Tí valdu tær at senda eina kæru um m.a. hesi við­ ur­skift­ini. Ein kæra, ið er fak­ liga grundgivin, um ein les­ur við­merkingarnar til kæru­ punkt­ini. Serliga hugstoytt og óskilj­andi er tað tí, at for­ kvinn­an hjá sjúkra­røkt­ar­ frøð­ingunum hartar ljós­ møð­ur­nar fyri m.a. at “rópa harð­ast”, ongan vilja hava til at fáa arbeiðið at virka, og krev­ur starvs­rætt­ar­lig tiltøk. Sigur hon veruliga, at starvs­fólk ikki mugu gera vart við um­støð­ur, ið ikki kunnu góð­tak­ast? Mein­ar hon, at ógrund­að­ar leiðslu­av­ gerðir (og jú, tær eru ógrund­ aðar, um leist­ur­in frá­greidd­ ur omanfyri er gald­andi) ikki skulu mótmælast – og um tað verður gjørt, so skulu starvs­rætt­arlig tiltøk gerast? Meinar hon í fullum álv­ ara, at starvs­fólk ikki mugu rópa hart og eiga at fáa ávar­ ing ella verða upp­søgd, um tey gera tað? Ein googleleiting kann skjótt vísa, hvør hevur rópt hart um við­ur­skiftini hjá lim­um sínum í al­mennu fjøl­ miðl­unum, og tað eru ikki ljos­møður. Hetta merkir sjálv­andi ikki, at vit ikki stuðla slík­um rópum, tí tað er júst tað, ið er neyð­ugt, tá órími­ligar avgerðir og við­ ferð fer fram frá leiðslum og øðr­um, ið hava avgerðarrætt og makt. Ljós­møð­urnar áttu all­ar­helst at rópt hart nógv fyrr og nógv oftari. At ein fakfelagsleiðari skal hótta og brúka slíkar grund­gev­ingar mót­veg­is øðr­um fak­bólki er tí sera ør­ kyml­andi, og sigur ikki frá góð­um grund­leggjandi fak­fe­ lags­hugburði, um samanhald og um at verja rætt­in at mót­ mæla, uttan vanda fyri ávar­ ing ella uppsøgn. Uppáhaldið um, at ljos­ møð­urnar ong­an vilja hava til at fáa arbeiðið at virka, er eis­ini sera hugstoytt. Veru­ leik­in er, at ljósmøðurnar í nógv ár hava arbeitt lið um lið við hin­ar starvsbólkarnar á føði­deild­ini við einari trý­ býtt­ari deild­ar­leiðslu, og ljós­ møð­urnar hava ikki kravt nakra broyting, hóast av­ bjóð­ing­ar og hóast hetta er ser­økið hjá ljós­møðrum. Ljósmøðurnar eru als ikki ímóti broyt­ing­um, men broyt­ingar skulu verða grund­aðar og til fyrimun fyri brúk­aran. Ljósmøðurnar høvdu heldur sæð at neona­tal­stov­ an, (ið er ein stova fyri ov tíðliga fødd og sjúk pinku­ børn) bleiv flutt av føði­ deild­ini og at leiðslan á Lands­sjúkra­húsinum hevði valgt, at givið hesum ser­øki nøkt­andi umstøður. Ístað­ in hevur leiðsl­an á Lands­ sjukra­húsinum býtt gomlu føði­deildina upp í eina burð­a­r­deild fyri seg og eina neona­tal- og barsilsdeild fyri seg. Slík sam­an­sett deild finst onga aðra staðni, og er als ikki ein heppin sam­an­set­ ing, hvørki fyri sjúka og sár­ bæra nýføðingin og sperdu fam­ilj­ur teirra, ei heldur fyri bars­ils­konurnar og børn teirra. Heldur enn at brúka óneyð­ug­ar skatta­krónur upp á løgna upp­být­ing, har ser­øk­ið verð­ur tikið frá ljós­ møðr­un­um, átti hesin pen­ ing­ur at verið givin sperda neona­tal­øk­in­um, brúk­ar­an­ um at frama. Tí mótmæla ljós­møð­ur­ nar, og vóna veruliga, at við­ kom­andi fak­feløg skilja og stuðla, heldur enn at hótta og nið­ur­gera tær í stríð­num, at tryggja serøki teirra og besta til­boðið til barnakonurnar í Før­oy­um. 15. mai 2017 Um at rópa hart og virða fakligheit Føroya Myndakalendari Sosialurin gevur á hvørjum árið út Føroya Myndakalendara, sum flest øll heim í Føroyum hava hangandi heima. Vit bjóða tykkum at keypa Føroya Myndakalendara við tykkara búmerki á. kalendarin er í brævbjálva, soleiðis at hann kann sendast til vinir og kenningar. ein góð gáva til starvsfólk, veitarar og vinir kring heimin. Her eru nøkur prísdømir 10 eint.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kr 1.037,50 20 eint.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kr 1.825,00 30 eint.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kr 2.612,50 50 eint.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kr 4.187,50 100 eint.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . kr 8.125,00 200 eint.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . kr 16.000,00 Sosialurin ynskir gott samstarv í framtíðini Bílegg kalendarin á tel. 341800 ella á mail til bokhald@sos.fo