hósdagur 18. mai 2017síða 2

Í blaðnum... Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin 19. mai 2017 Jógvan á Lakjuni meinar tað av innasta hjarta, tá hann stríðist sín lívsins bardaga fyri at forða fyri, at fólk av sama kyni skulu sleppa at giftast. Greitt er, at meiriluti er á tingi fyri at loyva fólki av sama kyni at giftast borg­ar­liga. Men í politikki verða nógv knep brúkt, og knep­ið hjá Jógvani á Lakjuni í løtuni er at leggja fót­onglar í vegin – bara upp á onkr­an máta, so málið kortini fer í baklás. Sjálvandi skal skil vera í lógarsmíðinum hjá Løg­ting­i­num. Men tá kærur og und­an­ førsl­ur verða brúktar sum beinleiðis ob­struk­ ti­ón, so er ikki at lata seg trýsta. Av­gerð­in er tik­in, at fólk av sama kyni sleppa at gift­ast borg­ar­liga. Semja er um, at tað ikki skal ger­ ast í kirkju, um kirkjan ikki sjálv ynsk­ir tað. Og tað ger kirkjan ikki – enn í øll­um før­um. Jógvan á Lakjuni koyrir nógv uppá, at nú verð­ur lóggivið inn í kirkjuna. Hví er tað ein trup­ulleiki? Vit hava eina almenna fólka­ kirkju, sum tað almenna rindar. Skal kirkjan lóggeva sjálv, og skal landið góðtaka alt? Tað eru so nógv onnur stríð, sum hava ver­ið um kirkjuna. Og nógvir harðir bard­ ag­ar, verri enn tann, sum Jógvan á Lakjuni royn­ir at føra. Vit kunnu bara taka sum dømi kvinnu­ligar prestar. Sterkar kreftir vóru ímóti tí. Tað eru ikki meira enn 40 ár síð­ani, at vit fingu okkara fyrsta kvinnuliga prest, og tað eru ikki meira enn 70 ár síðani, at Danmark fekk sína fyrstu kvinnu í kraga. Og hevur tað nú skatt kirkjuna so illa? Um maður og maður fara at uppfostra børn, ella kvinnur og kvinnur. Verða børnini verri fyri, enn tey eru í dag? Verða tað fleiri barna­vernd­ar­mál og fleiri miseydnað hjún­ar­ løg fyri tað? Og hví tað? Vit kunnu kjakast um tað til tað ó­end­a­ liga. Jógvan stríðist eitt erligt stríð, eing­in ivi um tað. Men hann hevur nógvar lags­brøður, sum gera sær dælt av støðuni. Menn, sum eru fyri, at fólk av sama kyni skulu sleppa at gifast, men sum ikki ynskja, at tað skal eydnast hjá hesi samgonguni. Slíkt kalla tey at føra politikk ella taktikk – sum tíverri ofta er á sera lagum støði. Men tað at Jógvan á Lakjuni stríðist so hart ímóti, man fáa fleiri at hugsa, at so mugu tey heldur vera fyri. Eitt sind­ur av kon­servatismu kann vera gott. Men tað er ikki neyðugt at vera so stokk­kon­ser­va­tiv­ur, sum Jógvan á Lakjuni fyri tað. – Fáið nú hatta málið avgreitt. Glíði­breyt­ ini megnar tingið ikki at steðga. Og ja. Málið endar fyrr ella seinni eisini í kirkjuni. So taka vit tað stríðið tá. Kirkjan broytist eisini. Samlaði útflutningurin fyrsta árs­ fjórð­ing í ár var 2,2 milliardir krónur. Tað eru 250 milliónir krónur meira enn í fjør Tað eru serliga uppsjóvarsløgini makrelur og sild, sum vit hava útflutt meir av. Hagstovan skrivar, at munurin er ávikavist 405 og 180 milli­ónir krónur í ár, móti 243 og 60 millionum krónum í fjør. Eisini í nøgd er talan um vøkstur av hesum fiskasløgum. Fyri svart­kjaft­in er minni útflutt, bæði í nøgd og virði. Útflutningurin av laksi er vaksin í virði, með­ an nøgdin er minkað nakað. Størsta minkingin er í bólkinum fiska­úr­ drátt­ir, og har er tað ser­liga út­flutn­ing­ur­in av fiska­mjøli, sum er mink­aður. Jógvan ræðist illa at samkynd giftast Vaks í virði – minkaði í nøgd útflutningurin Les eisini blaðið á telefonini Shave shave babyreyv... Høgni Djurhuus baksíðan At finna perfekta brúðarkjólan Brúdleyp síða 16-17 Oddagrein Eirikur Lindenskov blaðstjóri Arbeitt verður nú við at seta eina skipan, har summi kunnu fáa bíligari streym frá Sev um náttina. Hetta hevur fingið fólk at halda, at nú fer tað so at verða bíligari at vaska upp og at vaska klæðir um náttina. Men Hákun Djurhuus, stjóri í Sev, sigur, at tað er ikki hetta, ið liggur í kortunum. Hann sigur, at sum støðan er nú, er ikki heimild í lógini til at hava ymsan prís á streymi, alt eftir hvør tað er sum brúkar hann, ella nær streymurin verður brúktur. Tí verður nú arbeitt við at broyta lógina so at tað fer at bera til at hava ymsar prísir. Tað er eitt arbeiði, tey eru í holt við í Heilsu- og innlendismálaráðnum, og tað er ikki liðugt enn. Tað sum liggur í kortunum hjá Sev er ikki, at øll skulu kunna fáa bíligari streym um náttina, og tískil er heldur ikki ætlanin, at tað skal vera bíligari at vaska klæðir ella at seta uppvaskimaskuna frá um náttina. Hákun Djurhuus sigur, at framleiðslan hjá Sev verður lagað eftir nýtsluni. Um næturnar er minni nýtsla, og tá minkar Sev tilsvarandi um framleiðsluna. Sostatt sparir Sev pengar, tí tey hava onga framleiðslu, sum ikki verður brúkt. Men hann ásannar, at so hvørt vindorka vindur upp á seg verður eisini neyðugt at finna útvegir fyri, hvussu Sev kann sleppa av við streymin, ímeðan hann er til taks, og tá kann ein onnur prísskipan verða upp á tal. Hugsanin er, at tey, sum fáa sær hitapumpu og elbilar, sum skulu fáa bílari streym. – Ætlanin hjá okkum er ikki at verandi nýtsla skal vera bíligari, men tað er tann nýtslan, sum kemur afturat av tí at fólk brúka hitapumpu og elbil, sum skal vera bíligari. Men tað merkir so eisini, at orkan, sum verður brúkt til hitapumpu og elbil má kunna eyðmerkjast og tí mugu tey, sum hava elbil og hitapumpu, eisini fáa sær serstakar málarar til tey. Óvist er, hvat slíkir málarar kosta, og tað eru nógv sløg, men ein prísur upp á 10.000 krónur er nevndur Hákun Djurhuus heldur, at tann gongda leiðin er, at málarin verður tikin við í prísinum, tá ið elbilur ella hitapumpa verður keypt. Tey, sum hava hitapumpu fáa so avsláttur allan sólarkringin av streymunum, pumpan brúkar. Men hvat elbilum viðvíkur ætlar Sev, at tey skulu gera av, nær bilurin verður løddur og tí skal málarin til elbilin kunna teldustýrast av Sev. Tað merkir, at eigarin setir stikkarin í um kvøldið og klokkan sjey um morgunin tryggjar Sev so, at bilurin er løddur, men akkurát nær streymurin fer í hann, ger Sev av, tí tað verður lagað til nýtsluna annars. Í løtuni kostar streymur til vanlig húsarhald 1, 825 krónu fyri hvønn kilowattíma, tá er mvg við. Hákun Djurhuus sigur, at enn er ikki greitt, hvussu stórur avslátturin verður av streymi til hitapumpur og elbilar, men tey hava arbeitt við einum avsláttri upp á eini 37,5 – 50 oyru fyri hvønn kilowatt tíma, ella onkustaðni ímillum 20 og 27 prosent í heilt rundum tølum. Nøkur kunnu vænta sær at fáa bíligari streym