hósdagur 1. juni 2017síða 32

FRÍGGJADAGUR 2. JUNI 2017 SOSIALURIN 64 32 BAKSÍÐAN MYND: HEINESEN MYNDIR Grønt/gult undir brúnt/grátt Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ virðislønina 2012 H on er við at hvørva, trøð­in vestanfyri. Minni enn helvt­in er eft­ir. Út­ sýn­ið úr stov­uni í skjótt 29 ár. Tað, sum var grønt leingi, í øldir iva­leyst, verð­ur nú so við og við grátt og brúnt. Grátt og brúnt so hvørt sum tann stóra, gula mask­in­an grevur seg gjøgnum tað grøna, og hvítir last­ bilar koyra eina lassið fyri og ann­ að eftir at gráum gróti til vegin og grund­stykkini á trøðni, sum skjótt var. Nakað er tó eftir av henni enn. Út­ synningsfimtingurin er sólju­gulur. Eg skrivi um trøðna mill­um mín og Vill­ing­ar­dals­vegin. Enn ein trøð í Havn hvørv­ur undir fram­stig­inum. Eg átti sjálvandi at mót­mælt og savna und­ir­skriftir. Tað høvdu onn­ur gjørt í teirri nøgdu tjóð­ ini. Har rennur ein á gjøgnum trøðna. Á, gamaní, nakað nógv gjørt av. Kanska løkur er rætt­ari orð­ið. Men hann renn­ur. Har var eitt gamalt grót­hús, sum ikki er har long­ur. Tað er helst far­ið sum ífylla í vegin mitt gjøgn­um trøðna. Har var eisini eitt fjósskapilisi við køsti í kjallaranum. Hoyrdur eri eg iva­leyst, óbein­ leið­is, tá byggi­sam­tykt­in varð broytt. Tá bar til at kæra. Men tað gjørdi eg ikki. Og eg mót­mæli held­ur ikki nú. Savni onga und­ir­skrift, held­ ur ikki mína egnu. Tí eg haldi tað vera spennandi at síggja, hvat fer at henda har vest­uri á trøðni, sum var. Hvussu fara hús­ini at vera, tvíhús, raðhús ella set­hús? Útsýnið hjá teimum verður gott út á fjørðin teir dagar, sýnið er gott. Spenn­andi at fylgja við úr stovu­ vind­eyganum, á fremsta beinki. Tað var tað eisini, tá geitir spældu á trøðni. Beistaðust og hildu skans­ an á steinunum. Nógv stutt­lig­ari djór enn seyður, geitirnar. Nú eru nøk­ur ár, síðani tær fóru. Har vóru gæs við ungum hvørt vár, nøkur pør, hvørt við sínari tunnu at verpa í. Og steggin gekk ótol­in og bíðaði uttanfyri, hugdi inn, tá nærkaðist ella hann hoyrdi okk­ urt innan úr myrkrinum. Ansaði eis­ini væl eftir, at eingin kom ov nær. Ræddist ongan. Fór físandi eft­ir rossunum, sum gingu har og filo­sof­er­aðu. Har vóru dunnur í tí lítla hylinum, sum ikki enn er farin undir grátt. Har eru enn nógvir fuglar av teim­ um vanligu sløgunum á okkara leið­ um, kráka, likka og stari. Har stóðu eisini bilvrak. Tey pynt­ aðu ikki. Leingi hýsti trøðin mill­um annað nøkrum skaddum bil­um av tí betra týska slagnum, Audi og BMW. Vónandi fer tann nýggi býl­ing­u­ rin at taka nakað at tráa út­synn­ing­ inum, sum alt ov ofta kemur brest­ andi oman av reyninum. Ella ger hann smogur, sum mið­ savn­ar og styrkir hvirlurnar, áðrenn tær koma til mín styrktar. Batarnir, ella vandarnir, eru har. Hvønn dag, eg komi heim frá arb­ eiði, eri eg spentur at síggja, hvat nú er hent á trøðni, sum skjótt var. Nak­að er eftir av henni enn, sóljugul og gras­grøn. Tvær smágentur vóru í sólju­hav­ in­um í nakrar tímar leygarkvøldið og aftur sunnudagin. Tær vildu bjarga nøkrum sóljum, áðrenn mask­in­ur­nar herjaðu á aftur mána­ morg­un. Mintist gamla sangin um sólju­ gent­una. ”Hon sóljutyssi í hondum hev­ur/tann fyrsta heilsan frá várs­ ins tíð”. Nei, romantikkur nyttar lítíð her, hó­ast hann verður nógv brúktur, mill­um annað, tá áir, sum eingin ann­ars visti um, skulu verjast. Vænti tó, at løkurin gjøgnum granna­trøðna fær frið. Nú fer so enn ein grønur blettur í Havn­ini, eitt andarhol, undir asfalt og betong. Tey tosa og tosa og skriva og skriva annars um einar grønar Før­oy­ar. Ná, løgtingið gav loksins sam­ kynd­um rættindi, vit onnur hava. Rætt­in at tjóðra seg við hjúnabandi. Tillukku, tillukku við rættinum at skerja frælsið. ÁRNI GREGERSEN Í Føroyum fegnast vit um, at útlendsk ferðafólk nú halda, at Føroyar er eitt spennandi ferðamál. Tey leita higar í størri og størri tali. Skulu vit framvegis átaka okkum at bjóða okkara land fram sum ferðamannaland, so er eisini neyðugt at vit veita teimum sum koma higar dygga tænastu. Tað skal gera, at tey sum vitja her fortelja øðrum um upplivingarnar í Føroyum og hvussu góð tænastan er í fjarskotna oyggjalandinum har norðuri millum Skotland, Ísland og Noreg. Spurningurin er bara um vit eru før fyri at veita slíkar tænastur. Jú, sjálvandi eru vit ta,ð vilja tey flestu siga og serliga tey sum arbeiða í ferðavinnuni. Eg havi ein pástand. Hann er, at vit als ikki eru ein tjóð, sum veitir tænastur. Vit eru hionvegin ein tjóð við krakkaveldi og smáum kongaríkjum, sum oftast royna at sleppa sær undan at taka ábyrgd og royna at sleppa undan at gera ov nógv. Lat meg undirstrika, at tað sjálvandi finnast undantøk, sum gera mín pástand til skammar. “Ikke desto mindre” hava vit bygt eitt samfelag upp, har flestu fólk royna at sleppa sum lættast ígjøgnum við at forða, obstruera, tað sum politiski myndugleikin roynir at gera. Tak til dømis tosið um rúmliga samfelagið, sum henda smgongan rooynir at gera til eitt slogan. Tankin er góður, men veruleikin hinumegin skrankarnar, har vanlig fólk møta almenna myndugleikanum, er ein heilt annar. Meylsamskifti við “cover my ass” meylum er meira reglan enn undantakið. Havi hoyrt um ógvuslig dømir í seinastuni. Um ein drong, sum kom illa fyri og gjørdist heilaskaddur. Hjálpin og tænastuveitingin mótvegis drongi og foreldrum er undir alt lágmark og foreldrini eru nú so hart kroyst, at tey umhugsa at flyta av landinum. Hitt dømi er um ein, sum er raktur av sjúku, sum ger viðkomandi blindan um nøkur ár. Bæði skúli, sjóndepil og aðrir almennir mynduleikar vísa viðkomandi frá sær, heldur enn at fyrireika viðkomandi til tíðina, sum blindur. Hetta er ein partur av almennu skipanini. Kann heldur ikki lata vera við at nevna stóra politiska gjøgnumbrotið, tá ið kommunurnar fingu ábyrgdina av teimum gomlu. Ája! Árni Gregersen, journalistur, skrivar Høgni Djurhuus