týsdagur 11. juli 2017síða 10

Mikudagur 12. juli 2017 · Nr. 80 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ein leygardag í 1965 komu tveir fittir dreingir niðan í Skótahøllina við Havn­ ar­á. Ørindini vóru at lima seg inn í úlavaliðið hjá SSB. Dreingirnir vóru Kjartan og Bjarti Mohr. Teir vóru sera áhugaðir frá fyrsta degi, og gingu upp í skótaarbeiðið við lív og sál. Kjartani dámdi væl hugnaligu løturnar framman fyri eldstaðin í skóta­høllini, tá úlvarnir sungu “enn vit eru nakað smá­ir, men vit skulu royn­ast væl og í brøgdum gerast knáir” og aðrar sangir í skóta­sangbókini. Bøkurnar vóru útseldar, men frá mammu­beiggjanum í Hoy­ vík fekk Kjartan skjótt fatur á eini eldri útgávu, sum hann stoltur vísti fram. Nakrar mánaðir seinri skuldu teir eldru úlvarnir ein vikuskiftistúr til smátt­ una við Leynavatn. Nakrar dag­ar eftir, at úlvarnir høvdu fingið boð­ini um túr­in, kom tann eldhugði Kjart­an og segði, at “babba sigur, at hann koyra okkum norð­ ur”. Sjálvandi tóku vit av tilboðunum, og leyg­ar­dagin eftir koyrdi tann stóri grøni lastbilurin hjá Skipa­smiðjuni frá Skóta­høllini við Havnará. Sjálvur slapp eg ikki upp í lastina. Nei, inn í stýr­húsið, har tann lítli Gunn­ar eisini sat. Túrurin bleiv minni­ ligur. Vit vóru ikki meira enn komin niðan “á Oyggj”, tá Poul fór at greiða frá einum staði fyri og øðrum eftir. Frá reiðtúrum og frá náttúru. Nøvn á fjøllum, dølum og gil­um. Alt festi seg ikki í minnið, men grundarlagið fyri staðarnøvnum í Suður­ streymoy varð lagt henda dagin. Sum skóti gjørdi Kjartan rættiliga vart við seg í Tjaldrinum – tí søguligu patrulj­uni í 1. liði, sum altíð klár­aði seg væl. Sjálvur var eg liðleiðari eitt skifti. Longu tá vísti Kjartan nøkur av teimum jaligu lyndis­eyð­ kenn­um, sum vit minn­ast hann fyri. Hann var frynt­ lig­ur, blíður, áhugaður, savn­ andi, ágrýtin og vísti góðan kapp­ingaranda, hóast eitt sindur smæðin. Nevni skótalívið í hesum hugleiðingum um Kjartan, tí hetta frítíðarítriv leggur so nógv mennandi í beinið hjá teimum ungu. Skótaarbeiðið lærir tey at arbeiða í felag og hjálpast at, mennir sansir, skapar áhuga fyri náttúruni, lærir tey ungu at virða og ferðast í nátturuni, byggir upp verkligar førleikar, sum koma til góða á landi og sjógvi og vinarlag og saman­ hald. Og so lærir skótalívið tey ungu at taka ábyrgd. Ein kanning fyri nøkrum ár­um síðani vísti, at nógv­ ir leiðarar og stjórar inn­an vinnulív, fyrisiting, felags­ arbeiði og skúla høvdu havt sínar fyrstu leiðsluroyndir innan skótaarbeiðið. Seinri í lívinum tók Kjart­ an veruliga ábyrgd – bæði í fótboltsfelagi hans­ara B36 – og innan apoteks­verkið, sum hann myndaði tey seinastu árini sum lands­apotekari. Á hesum øki hevði hann – sum tann sjálv­bjarg­ing­ armaður hann sjálv­andi var – eina hug­sjón um, at før­ oyska apoteks­verkið skuldi gera heilivág at selja og útflyta, so ein inn­tøka fekst burturúr. Ætl­an­in hevur verið ein tungur burður, men stavnhaldið var jaligt, og ein glotti var fyri framm­an. Eitt lyndiseyðkenni hjá Kjartani, kappingarandan, sóu vit eisini, tá hann sum ungur fór at spæla við B36. Hann var á liðnum, sum vann fyrsta og einasta FM- heitið hjá unglingaliðnum, og hann spældi eisini í fremstu deildini. Men tað stóra arbeiðið legði hann í felags­arbeiðið, tá hann var kom­in heimaftur eftir lesn­ aðin – at menna felagið og at fáa reist húsini saman við nógvum góðum kreftum. Sum kassameistari – og for­ maður tað eina árið – var hann við til at byggja B36 upp til tað besta og eitt tað størsta ítróttarfelagið í land­inum. Hetta var ikki løtuverk. Har eru nógvir tímar farnir – á fundum, í tele­fon og á ferðum. Vit – hvítu svørtu – eru honum sera takk­som fyri hetta ar­ beiðið. Í dreingja- og unglinga­ ár­unum lá Skipasmiðjan frammarliga í huganum. -Bleiv tað skipsverkfrøði, ljóð­aði spurningurin, tá vit Kjartan hittust á heysti í 1974 í Århuus. Hann var komin at hyggja eftir svágr­in­um, sum skuldi leika dyst í Århuus. -Nei, túu, tað bleiv pharmasi. Kvøldið sam­an við Kjartani og øðr­um var hugnaligt. Mohr-ættin er ein av reið­ familjunum – rúttar­un­um – í Havnini. Abbin, Kjart­ an, var at síggja á rossa­baki nærum hvønn sunu­dag. Abba­beiggin, Leif, sum so tign­arliga syngur sang­in “Eg saðlaði mær ein hvítan hest móti vári”, var eisini ofta at síggja á rossa­baki. Tað man vera fáur, sum hevur riðið so nógv her í Suðurstreymoy sum pápin, Poul, eins og Høgni, farbróðurin, ofta saðl­aði hestin. Onkuntíð sást Kjartan á baki, men tað var ikki fyrr enn seinri, at Kjartan av álvara varð bitin av hesum áhuganum at ríða – at lata gangaran renna um heiðar, fjøll og dalir. Eitt er at ríða í Føroyum. Eitt annað er at ríða í Ís­ landi. Minnilig er ferðin “Yvir Kjøl” í 2002. Hetta var ein fantastiskur túrur, mint­ist Kjartan afturáftur. Tað sama gera vit onnur. Vit vóru 25 føroyingar og sjey íslendingar – við Gisla sum samskipara og Hreinn sum leiðsøgumanni – ið settu kós úr Hestheimum á Suðurlandinum móti Vind­ heima­melum á Skagafirði á Norðurlandinum. Stórsligin var rossaflotin við 96 ross­ um, sum helt leiðina norð­ ur­eftir í besta veðri í seks dagar. Sól, dust og mýggja­ bitar. Lagið var gott, søgur­ nar vóru mangar, og hvørt kvøld var sangur og gleimur eftir góða døgurðan hjá Ástu-beggu. Onkuntíð inni í fjallakovunum. Onkuntíð uttanfyri í hesi veldugu náttúruni við teimum stóru fløtunum og har einki ljóð er at hoyra. Kjartan og syst­ kynabarnið Mourits settu sín dám á hesar kvøldsetur við gittara og sangi. Ein óminni­ lig ferð. Ferðirnar við tí ediliga gang­aranum eru nú á einum øðrum stað. Eitt er at ferðast á landi. Eitt annað er at njóta frí­ løtur á sjónum. Varð eitt sindur ovfarin, tá eg fyrstu­ ferð møtti Kjartani í fjørð­ in­um. Bókstaviliga. Slóðaði oman gjøgnum fjørðin. Har lá ein annar bátur á kósini. Kjartan sjálvur annar sat við snøri. Steðgaði á. Jú, hetta er veldugt, lat í honum. Síð­ ani sást hann stundum við bátabrúgvarnar – á veg í fjørð­in ella á veg heim við fongi. Veiðimannalyndi var eisini í honum. Hann var fjøl­ broyttur, tíbetur. Saknur er í tí fryntliga eygna­blunkinum, sum eyð­kendi hann, tá okkurt skemti­ligt skuldi sigast ella var sagt. Við norðastu trappu í B36 skýlinum í Gunddadali er somuleiðis saknur í tí trú­ fasta B36-aranum, sum eis­ini trúliga ferðaðist við fremsta liðnum kring landið, líka mikið um tað gekk væl ella minni væl. Góði frændi, hvíl í friði, og takk fyri tað tú gav landi og fólki! Jóhann Nøkur minnisbrot um Kjartan -tann fryntliga, fróða og jaliga havnarmannin NØVN