hósdagur 3. august 2017síða 32

FRÍGGJADAGUR 4. AUGUST 2017 SOSIALURIN 89 32 BAKSÍÐAN ÁRNI GREGERSEN Henrik Old – hetta havi eg skrivað til tín at lesa, men eg havi onki ímóti at Hilmar Eliasen eisini lesur við. Skal beinanvegin siga, at hetta hevur onki við Holland at gera og at heldur onki hollendskt orð verður brúkt í hesum stubba. Nei, hetta snýr seg um føroysk viðurskiftir: tænastustøði og okkara máti at skipa hetta evarska lítla samfelagið. Fór við Smyrli í seinastu viku úr Havn suður á Krambatanga við. Eitt frálíkt skip at ferðast við. Í hvussu so er sum eg upplivi tað, tær tríggjar-fýra ferðir um árið eg ferðist til Suðuroyar. Hendan dagin, beint eftir middag, var Smyril seinkaður ein hálvan tíma, men fyri mítt viðkomandi hevði tað ongan týdning. Vit vóru nøkur fólk, sum bíðaðu, men tá ið hann sigldi var alt í fínasta lagi. Gott veður og gott huglag umborð. Vit sótu nøkur saman og tosaðu um, at vit áttu at fáa okkum ein bita á vegnum suður á Krambatanga. Onkur helt vit áttu at bíða eina løtu, tí dagurin fór at verða langur og vit skuldu norðuraftur við leigaðum báti, har vit ikki væntaðu at fáa nakað at eta. Knappliga ljóðar í hátalaranum umborð á Smyrli: Kafeteria á dekk 6 letur aftur um 10 minuttir. Vit hugdu hvør uppá annan og undraðust á, hvat hetta var fyri nakað. Hetta var helst eitt mistak, men fyri at tryggja okkum, at búkurin fekk tað, sum honum tørvaði, fóru vit í kafeteria. Jú tað var rætt, tey stongu um eina løtu. Vit høvdu ikki siglt hálvan vegin og almenna Strandferðslan avgjørdi at lata einastu inntøkukelduna umborð aftur. Hugsa vit tænastustøði, so er hetta langt uttanfyri mark. Í veruleikanum er hetta at halda ferðafólkini umborð á snotuligu ferjuni, Smyril, fyri ta turru rukku. Sæð út frá einum handilsligum sjónarhorni, so kann ein siga, at kafeteria er einsamalt og hevur í veruleikanum ferðafólkini sum gíðslar umborð. Skuldu vit keypa okkurt, so er bert ein veitari. Heldur nakar, at ein privatur handilsmaður hevði valt hesa loysnina. Nei, hann hevði roynt at hála so nógvan pening úr okkara lummum sum møguligt, teir tveir tímarnar vit noyddust at vera umborð á vegnum suður. Men okkara almenna reiðarí, sum hevur til endamáls at tæna borgarunum í Føroyum, hugsar? Lat tey bara sita við turran munn. Tað er ilt at skilja, at slíkt hendir. Eg veit sjálvandi, at Henrik Old og Hilmar Eliasen fara at tosa um sáttmálar og hvílitíð. Tað kann gott vera, men fyri tað fyrsta so eru tit sjálvir við at samráðast um sáttmálar og í øðrum lagi, so eru tit leiðarar, sum skulu skipa arbeiðið innanfyri sáttmálarnar. Handan nemma loysnin við, at so má tað ganga útyvir tey ferðandi, kann als ikki góðtakast Er tað so, so er talan um vánaliga leiðslu. (Skal her leggja afturat, at eg havi fingið at vita frá fleiri, at hetta als ikki er nakað eindømi – hetta hendir ofta – eisini dagin fyri eg fór suður við Smyrli) Eg kom suður og livi eisini við elendigari tænastu, men hetta líkist svartasta ongum. Og tit sum leiðarar skulu ikki siga, at hetta er so smátt, at hetta er ongantíð komið á tykkara borð. Tað passar ikki. Tit hava saman við borgarstjóranum í Havn í summar fylt fjølmiðlarnar við orðagangi um eina rokning fyri havnapengar hjá Ternuni. Spinn rópast slíkt í dag. Eitt reiðarí við almennum pengum í 10-tals milljónum og ein kommuna, sum arbeiðir við eini fíggjarætlan uppá skjótt eina milljard. Gor og gall og “Góða mamma, tað var ikki eg”. 30.000 krónur um árið svarar til 2500 krónur um mánaðin ella 80 krónur um dagin. Hvat billa tit tykkum inn? Hav kafeteria opið umborð á Smyrli allan vegin, sel tveir kyllingar við kips, so er hatta loyst. (NB! Hetta er eitt sindur av grenji, tað veit eg væl. Og legg til merkis, eg fór bara suður við Smyrli. Norðaftur fór eg við leigaðum átti. Og tá ið ein ikki skal gjalda ferðaseðil úr Havn til Suðuroyar, so var hetta ein gratis túrur suður) Ája! Árni Gregersen, journalistur, skrivar BARBARA HOLM – Hetta byrjaði við, at eg ikki kendi meg aftur í filmunum, sum vórðu víst­ur í Føroyum, segði stovnarin Nadia Abraham, sum stendur á odda fyri stóra festivalinum Faroe Island International Minority Film Festi­val, sum fer av bakkastokki 7. sept­ember í ár. – Á ungum árum brúkti eg nógva tíð í biografinum. Har eygleiddi eg vøkru, ljóshærdu damsel-in-distress forelska seg í flotta, sterka mann­in­um. Eftir at hava ferðast runt heimin, byrjaði eg at skilja hesa einsháttaðu áskoðanina av veru­leikanum. Sum queer, rasu­bland­að og sjálvbjargin, var eg ong­antíð umboðað í hesum gomlu film­ un­um, og ei heldur síggi eg stór­ar broytingar í nútíðargilmum. Eg ynski at broyta hetta, og eg trúgvi veruliga, at biografurin er ein pall­ur, hvar tað letur seg gera, skriv­ar Nadia Abraham, í fald­ar­an­um fyri festivalin. Í døgunum 7. - 10. september verð­ur Perlan karmur um eina ógvu­liga fjølbroytta løtu í høv­uðs­stað­num. Tí hesar dagar sleppa áskoðarar at kaga inn í svensk, amerikanska filmin KIKI, sum snýr seg um, hvussu latín-afro­amerikanskur queer ung­dóm­ur í gøtunum í New York trív­ist í hes­um døgum. Hvørjum brenna tey fyri og hvar koma tey sam­an? Vit síggja eisini søguna um Xolani, sum er ein afrikanskur mað­ur, sum stendur á einum vega­móti, tí hann skal velja ímill­ um siðbundna stammulívið og sína egnu sannføring. Hetta eru bara tveir av fleiri altjóða filmum, sum verða vístir hesar dagar. Men tað eru ikki einans mongu film­ar­ nir, sum fara at merkja sjálv­an festivalin. Tí aftrat hesum verða listaframsýningar av ym­isk­um slagið, fleiri altjóða gestir koma til Føroya og hesi skulu lut­taka í pallborðsfundi. Evnið til tann fundin er: At hava við eina heims­kreppu at gera – kvinnur í filmi. Um evnið skriva fyrireikararnir soleiðis: "Vit eru mitt í einari heimskreppu við støð­ugt vaksandi fremm­anda­hatri og homofobia. Litt fólk og samkynd litt fólk eru margi­nali­seraðir minnilutabólkar, sum eru harðast raktir. Hvussu kunnu vit gera okkara í hesum heims­fevn­andi trupulleika? Hvør er okkara ábyrgd sum heimsins borgarar, lista­ fólk, leikstjórar og aktivistar. Hví er hetta umrøðuevni áhugavert í Føroyum?" Les meira um filmfestivalin á fimff.fo Nýggjur føroyskur filmfestivalur til frama fyri ymisleika