hósdagur 17. august 2017síða 16

FRÍGGJADAGUR 18. AUGUST 2017 SOSIALURIN 95 16 TEMA: Fosturtøka 16 DANJAL AV RANA E in spurnarkanning, sum Lóður hevur framt, vís ir, at ein meiriluti av før oy- ingum ynskir ikki fría fosturtøku í Føroyum, men kort ini ynskja tey flestu, at verandi fost- ur tøku lóg skal broytast. Í kanningini svara 46,2 prosent av teimum spurdu, at núverandi fost ur tøkulóg eigur at broytast, með an 20 prosent siga seg ikki ynskja broyting. 33,8 prosent vita ikki. Seinasta almenna spurn ar- kann ing um fosturtøku gjørdi Gallup fyri Fregnir í 2002. Tá vildu 48 prosent broyta lógina, meðan 35 prosent vildu varðveita hana. Bólk urin av teimum, sum ikki vita ella ikki vilja svara er voksin úr 17 pros ent um upp í 33,8 prosent. Um hugt verður eftir ald urs- býtinum, so sæst, at tað serliga eru tey undir 50 ára aldur, sum ynskja at lógin skal broytast. Millum tey, sum eru 50 ár og eldri, og sum taka støðu til spurningin, eru eisini fleiri, sum ynskja broyting, men tað er nógv javnari býtt. Tá so somu fólk verða spurd, hvussu fosturtøkulógin skal broyt ast, svara 29,1 prosent, at tey ynskja fría fosturtøku í Føroyum, meðan ein meiriluti, 56,1 prosent siga, at fost urtøka skal loyvast einans í ávís um ella serligum førum. 6,5 pro sent av teimum spurdu halda, at fosturtøka eigur at bannast full komiliga. Um samanborið verður við kann ing ina hjá Gallup í 2002, so er undirtøkan fyri fríari fost- ur tøku nógv vaksin, úr 9 pros- ent um í 2002 til 29,1 prosent nú. Sam stundis er undirtøkan fyri at banna fosturtøku minkaður úr 14 prosentum í 2002 til 6,5 pro- sent í nýggju kanningini. Sam- an ber ingin má tó takast við fyri- varni, tí svarmøguleikarnir vóru annarleiðis í kanningini hjá Gall- upi. Tá svaraðu sjey prosent, at tey ynsktu at linka verandi lóggávu, með an 19 prosent søgdu seg vilja herða hana. Nýggja kanningin spyr ikki, um tey mongu, sum einans vilja loyva fosturtøku í ávísum før um, ynskja at herða ella linka lóg gáv una. Um hugt verður eftir ald urs- být inum, so eru tað tey yngstu, tey 15 til 29 ára gomlu, sum eru mest fyri fríari fosturtøku. Har siga 36 pro sent seg ynskja fría fosturtøku, men 54 siga seg ynskja avmarkaða fost ur tøku. Millum tey elstu, tey yvir 60, ynskja 23 prosent sær fría fost ur tøku, meðan 57 prosent siga, at fosturtøka einans skal loyvast í ávís um førum. Lítil munur er millum kynini í spurninginum um fosturtøku. Eitt vet fleiri menn ynskja fría fosturtøku (32,3%) í mun til kvinnur (25,7%), meðan eitt pro- sent stig færri menn ynskja at banna fosturtøku. Veljarin vil loyva fosturtøku Um hugt verður eftir politiska být in um, so sæst, at tað einans er í Tjóðveldi og Framsókn at ein meiri luti av veljarunum ynskja fría fosturtøku. Hjá Framsókn ynskja tríggir av fimm veljarum fría fosturtøku, meðan ongin er fyri einum banni. Hjá Tjóðveldi eru 52 prosent av veljarunum fyri fríari fosturtøku, 43,1 prosent ery fyri fosturtøku undir ávísum um- støð um, meðan 1,3 prosent ynskja eitt bann. Í øllum hinum flokkunum svar- ar meirilutin av veljarunum, at teir stuðla fosturtøku undir ávísum um støðum. Í hinum flokkunum er und irtøkan fyri fríari fosturtøku størst í Javnaðarflokkinum (38%), síð ani Sambandsflokkinum (23%), Fólkaflokkinum (19%) og Sjálv- stýr is flokkinum (9%), meðan eing in, sum hevði valt Miðflokkin, stuðl ar fríari fosturtøku. Stuð ul in fyri einum banni er eisini størst í Miðflokkinum, har ein trið ingur av teimum spurdu Mið floks velj ar- un um siga seg stuðla einum banni. Kanningin vísir tí, at í øllum flokk um er meiriluti fyri at loyva fost ur tøku, men bara í tveimum er meiriluti fyri fríari fosturtøku. Teimum, sum søgdu, at tey ynsktu eina broytta fost ur tøku- lóg gávu, men kortini ikki fría fost urtøku, varð spurningurin eis ini settur, um í hvørjum førum tey halda, at fosturtøka skal vera loyvd. Tá svara 85 prosent, at fost ur- tøka skal vera loyvd, tá vandi er fyri lívi ella heilsu hjá kvinnuni. 75 og 71 prosent siga, at fosturtøka skal vera loyvd, um kvinnan er vorð in við barn orsaka av neyðtøku ella av blóðskemd. 54 prosent siga, at fosturtøka skal vera loyvd, um vandi er fyri lívi ella heilsu hjá barninum. 36 pro sent siga, at fosturtøka skal vera loyvd, um mamman hevur av- bjóðingar við síni sálarligu heilsu. Einans 19 prosent vilja loyva fost- ur tøku, um sannlíkindi eru fyri, at barnið ber brek og einans 17 pro- sent vilja loyva fosturtøku, um sosi al atlit, so sum aldur, inntøka, arb eiðsstøða, familjuviðurskifti og tí líkt møguliga tala fyri. Ein meiriluti av føroyingum ynskir ikki fría fosturtøku, men kortini ynskja tey flestu, at verandi fosturtøkulóg skal broytast FØROYINGAR YNSKJA IKKI FRÍA FOSTUR TØKU