mánadagur 28. august 2017síða 2

Mánadagur 28. august 2017 · Nr. 99 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo tíðindi síða 9 Bíða í tvey ár eftir svari tíðindi Síða 7 Landið vil ikki rinda fo­r­ skúlar Pauli Ellefesen var forherðaður. Ed­ mund Joensen var ein taktikari. Kaj Leo Holm Johannesen var í so góð­ var­in, men altíð lætt­hug­að­ur. Ymsir hava teir verið, sam­hands­høvd­ing­ ar­nir. Men tann nýggi sambands­høvd­ ing­in minn­ir meira um teir gomlu, tvøru sam­bands­menninar. At vit siga »tvør­ir« er kanska stigbent av at vera sera kon­serva­tivur ella sera aftur­hald­andi. Tað kann viðhvørt verða ein dygd, men sanniliga eisini ein last. Tað var gamalt, at Sam­bands­ flokk­u­r­in óttaðist fram­stig, sum kundu bera á sjálv­bjargnisleið. Eina­ferð var tað føroyska málið – og í 1920-unum og nøk­ur ár framm­an­ und­an var harð­ligt kjak um ta væl­ sign­aðu grein 7, sum álegði lær­ar­um í før­oyska fólkaskúlanum at und­ir­ vísa á donsk­um. Sjálvsstýrisflokkurin vann fyri fyrstu ferð meirluta á tingi í 1918 – tá kvinnur fyri fyrstu ferð sluppu at velja til løgtingið. Tá samtykti løg­ ting­ið, at undirvísingarmálið skuldi vera føroyskt. Men tað batti lít­ið, hóast løgtingið samtykti tað fleiri ferðir. Men á valinum í 1924 var Sam­ bands­flokk­ur­in aftur størstur. Tá hevði nýggja stjórnin hjá Staun­ingi fingið eina ráðkvinnu í skúlamálum, Nina Bang, sum var fyrsti kvinnuligi »ráðharri« í heim­i­num. Ein søga er um, at hon undraðist á hetta løgna fyribrigdið í Føroyum, har lærarar í før­oyskum skúlum ikki skuldu sluppu at undvísa á føroyskum – á móð­ir­máli­num. Tí kom skriv frá henni til tingið hes­um viðvíkjandi, sum var lagt fram á ólavsøku í 1924. Málið varð viðgjørt í nevnd, har meiri­lutin, Sambandsflokkurin, mælti til at fella uppskotið, tí tað var komin politikkur í málið. Flokkurin ótt­aðst, at føroyingar fóru at byrgja seg inni ment­an­ar­liga, um føroyskt skuldi nýtast í skúlu­num. Á sama hátt sum við stjórn­ar­ skip­an­ini, metti Sambandsflokkrin at »pol­itikkur« var komin í. Og tað merkir á sambands-máli, at ein á­vís­ ur vandi er fyri, at hetta fer at bera á sjálvbjargnisleið. Altso um lærarar og børn fóru at tosa føroyskt saman, so var vandi fyri loysing. Sjálvt um Løkke og øll tann danska pol­it­iska skip­an­in ong­an trup­ul­leika síggja í, at føroyingar fáa sær sína egnu stjórnarskipan, so sær Bárð­ur vandan í, at føroyingar so kunnu – púra demokratiskt, um so var – avgera at loysa Føroyar frá Dan­mark. Eitt er, at føroyskt sum skúla­ mál var vandin í 1924. Men væl­ sign­aði Bárður. Tú hevur sum fá­ur pol­it­ik­ari sveim­að í høgtflúgvandi ævintýrætlanum. Hví so tvørur nú í hes­um meinaleysa máli, sum sjálvt Løkke ong­an trup­ulleika sær í? tvørur sum teir gomlu Eftir sjey ár við nega­tiv­ari eg­in­ ogn eru reyð tøl aft­ur at síggja hjá Sp/F 14 Felagið hjá gomlu skipa­ smiðju­eigar­u­num í Havn, Mohr-fam­iljuni, hevur havt blóð­reyð tøl á botnlinjuni í fleiri ár. Sp/F 14 eitur felagið, sum fyrr æt P/F Tórshavnar Skip­ a­smiðja og sum átti Tórs­ havn­ar Skipasmiðju, Skála Skip­a­smiðju og nógv ann­að vinn­u­virksemi. Fyri nøkrum árum síð­ani seldi felagið alt skipa­smiðju- og vinnu­virksemi og gjørdist eitt íløgufelag í staðin. Men illa gekst. Felagið hevði stór tap. Tað størsta var í 2008, tá felagið hevði hall upp á 528 milliónir krón­ ur. Fleiri stór tap komu aft­ ur­at so­leiðis, at felagið í 2011 hevði eina negativa eginogn upp á 123 milliónir krónur – og fel­agið hevði tilsvarandi stóra skuld. Síðani 2012 hev­ ur at kalla einki virksemi ver­ið í fel­ag­num. Skuldin var nú komin nið­ur á 116 milliónir krónur. Men árið í fjør var – í øllum før­um á papp­ír­i­num – eitt gott ár hjá parta­fel­ag­ num, tí tá eft­ir­gav pen­inga­ stovn­ur­in alla skuld­ina hjá fel­ag­num. Í leiðslufrágreiðingini í rokn­skap­i­num fyri 2016 skriv­ar fel­agið soleiðis: »Felagið hevur ikki havt nak­að virksemi í 2016, og gev­ur raksturin tískil hall upp á 27.000 krónur. Í ári­ num hevur felagið gjørt av­ talu við peningastovn fel­ ags­ins um skuldina, sum er nið­ur­skrivað við 116 mill­i­ón­ um krónum. Enn er ikki greitt, nær fel­ ag­ið fer undir inn­tøku­skap­ andi virksemi aftur, og tís­kil kann eitt hall væntast kom­ andi ár«, skrivar felagið. Fingu 116 milliónir frá bankanum Nr. Felag úrslit 1 Bakkafrost P/f 1.338.887 2 BankNordik P/f 221.874 3 Varðin P/f 213.914 4 Marine Harvest Faroes P/f 209.984 5 Betri P/f 197.162 6 Luna P/f 192.266 7 Kerið Sp/f 164.588 8 14 Sp/f 116.001 9 frá 5. juni 1992 P/f 102.470 10 SEV L/f 92.754 Bárður er tvørur og hevur sveimað hægri enn veruleikin Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Her síggjast tey 10 høvupsfeløgini, sum sambært teimum rokn­skapum, sum higartil eru almannakunngjørdir á vinnu­ vitan.biz, góðu bestu úrslitini. Sp/F 14 er á 8. plássi Tað var ein óvanliga stórur skari savnaður, tá ið trú­ boð­ar­in og sálmaskaldið, rit­høv­und­ur­in og bóka­mað­ ur­in Zacharias Zachar­ias­sen í Norðragøtu í gjár fór til gravar. Jarðarferðin var úr Fila­ delfia, sum var samkoman hjá Zach­ariasi. Tað mundi vera rokn­að við nógvum fólki, tí tað var soleiðis fyri­skip­að, at tað bar til um­framt í sali­num í erva og í neðra í Fila­delfia eisini at sita í Gøtu kirkju. Tað var fullsett í kirkjuni, og í kirkjukjallaranum var eis­ ini væl av fólki. Stór­skíggj­ar vóru settir upp í kirkj­uni. Mett verður, at tað vóru væl omanfyri túsund fólk til jarð­ar­ferðina í góðveðrinum seinn­a­partin leygardagin. Kanska eini 1200-1400. Jógv­an Zach­ar­i­assen, sam­komu­leið­ ari í Lívdini í Hoy­vík, tosaði yvir pápa sín. Vin­mað­ur­in frá ung­dóms­ár­u­num av, Eyðun Elttør úr Klaks­vík, legði fyri, og ein av sam­verk­a­monn­u­ num, Símun Pætur á Tork­ ils­heyggi, trúboðari á Nesi, end­aði á grøvini. Serligt við jarðarferðini var, at Zacharias hevur yrkt ella um­sett allar sangirnar, sum vóru sungnir. Eisini tann, sum sangkórið í Siloa í Fugla­firði undir leiðslu av Eyðuni á Lakjuni sang: Tað finst ein vón, sum brennur djúpt í mær, hon veitir megi mitt í sorg og sút. Ein bjartan dýrdarglotta trúareygað sær, sum rekur ivan út. Í Kristusi mín synd er bøtt, hann kemur aftur, kemur skjótt. Mín djúpi longsil og mín hjartans trá er tær at vera hjá! Stórur skari til jarðarferð