týsdagur 5. september 2017síða 2

Mikudagur 6. september 2017 · Nr. 103 mikudagsblaðið Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Tað er einki at ivast í, at skilabesti hátt­ur­in at knýta Føroyar saman er at gera fast samband millum oyggj­ ar­nar – og millum so nógvar oyggj­ar, sum til ber. Tí er verkætlanin um ein tunnil til Suð­ur­oyar als ikki so óverulig, sum hon kann tykjast í fyrstu syftu. Gamaní eru tað nógvir peng­ar at brúka yvir tríggjar milliardir krón­ur til eina slíka farleið. Men hin­vegin, hetta verður ikki framt í dag ella í morgin, so vit hava tíðina at fyri­ reika okkum, og tað eiga vit at gera. Vit kunnu bara taka fasta sam­ band um Vestmannasund sum dømi. Fyrsta veruliga uppskotið um fast samband varð lagt fram á ting í september í 1978, tá løg­tings­menn­ inir í Vága valdømi, javn­að­ar­mað­ur­ in Haldor Hansen og og fólka­floks­ mað­urin Vilhelm Niel­sen løgdu fram uppskot til sam­tykt­ar um heingi­ brúgv um Vest­manna­sund. Hetta var ikki tikið í serliga stór­ um álvara, og uppskotið varð felt. Ting­menn kallaðu tað eitt fanta­ si­pro­sjekt, og Kjartan Mohr helt fyri, at upp­skot­ið var »full­komi­liga ó­real­list­iskt«. Men tó. Har birtist ein neisti, sum eini 6-8 ár seinni festi aftur í kjak­ið um fast sam­band, ta ferðina um ein und­ir­sjóv­ar­tunn­il. Hetta var nógvum hildið at vera óða­mannaverk. Og stór var øs­ing­in, tá farið varð undir verkætlanina í 1988. Men hon steðgaði tó aftur ár­ ið eftir, tá kreppan av álvara fór at merkj­ast, og landið skuldi spara. Í nítárunum varð verkætlanin um fasta sambandið um Vest­ manna­sund mangan nýtt sum ræðu­ mynd upp á ørskapin, sum pol­it­ik­ arar kunnu finna uppá. Men seinast í nítiárunum varð tó farið í gongd aftur, og 10. des­em­ber í 2002 var koyrandi undir Vest­manna­ sundi. Trý ár seinni var eisini koyr­ andi um Leirvíksfjørð – og tær verk­ ætl­an­ir­nar eru sera væl eydnaðar, og eing­in nevnir tann ørskap, sum varð so nógv frammi, áðrenn verk­ ætl­an­ir­nar vóru framdar. Á sama hátt er tað við sam­band­ i­num til Surðuroyar. Tað er ein sera stór verkætlan, nógvar ferðir størri enn hinar – og helst størri enn allar tunnilsverkætlanir í Før­oy­um tilsamans. Tað er einki at ivast í, at vit fáa eitt nógv betri land at búgva í, tá allar meginoyggjarnar eru bundn­ar sam­an, og tá fólk kunnu ferðast frítt millum øll øki í landinum. Og vit kunnu staðfesta, at tað sum fyri Kjartan Mohr mong onn­ur var »fullkomliga órealistiskt« í 1978, tað er í dag ein sjálvfylgja. Tí er tað bara ein spurningur um tíð, nær koyrandi verður til Suðuroyar Bara ein spurningur um tíð nær koyrandi er til Suðuroyar ómøguligt verður møguligt Ed­ mund sær sjálvum líkur Jóannes Eidesgaard Kjak síða 16 Menn av Mars kvinn­ur av Venus Bergunn kass Kjak Síða 16 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Johan Mortensen FNÚ skal hava stóra tøkk fyri s a m ­k o m ­ una í Perl­ uni har sera á­hug­a­verdi og hug­tak­ andi ís­lendski um­hvørv­ is-akt­i­vist­ur­in og skaldið Andri Snær Magn­a­son legði fram. Tað var sera ræð­ andi at hoyra hvussu stórt árin íslendski al­u­min­i­ums­ idnaðurin hevur á ís­lendsku náttúruna og hvar ætlanin við enn fleiri al­u­mini­ums­ virkjum vildi tikið megin­ partin av íslendsku áu­num ! Rávøruna til alu­min­i­um fær franska felagið – sum eigur virkini í Islandi – ur fá­tæka Jamaica. Felagið hevur ikki enn rindað nakran skatt í Íslandi hóast tað livir av tilfeinginum hjá øllum ís­ lend­arum. Til alla lukku eru hesar ætlanir um fleiri virkir tálm­að­ar. Andri gjørdi vart við hvussu ófatuliga nógvar alu­min­i­um­dósir verða burturbeindar á hvørj­um ári til onga nyttu og hann gjørdi vart við hesa ó­hugna­ligu ringrás við at ræna Jamaica og Islendsku nátt­úru­na. Tað hevur verið tosað nógv um ein elkaðal ur Ís­ landi til Europa via Føroyar. Til alla lukku er eisini henda ætlan støðgað. Varð hon veru­leiki vildi flestu áir í Ís­ landi verið tikn­ar til byrg­ing­ ar at framleiða hesa orku. Stuttligt var at hoyra Andri siga frá ommu sínari, sum var fyrsta kvinn­an í Ís­ landi, sum hevði flúgviprógv, og hon gjørdi m.a. nógvar kanningar av Vatnajøkuli. Hann segði frá gubbanum, sum frá barsbeini av var hug­ tik­in av krokodillum. Gubb­in gjørdist ein av heims­ins før­ andi krokodillu-ser­frøð­ing­ um og var við at bjarga kro­ ku­dillu­stovn­inum í Am­a­zon ánni. Andri vil við hes­um dømun vísa á, at hev­ur tú eina visión og eina sann­før­ ing, so ber tað tær til at gera hana til veruleika um tu per­són­liga torir. Saman við Andri hava vit føroyingar felags visiónina um at bjarga og verja íslendsku og før­oysku náttúruni móti eir­ ind­ar­leys­ari og destruktivari kapi­tal­ismu. Andri nevndi eisini sam­ starv­ið við Orra Vigfusson sála, før­oy­a­vin­in og maðurin sum bjarg­aði laksinum í ís­ lendsku áunum. So varð orðið frítt, og Andri var spurdur, hvat hann helt um Før­oyar og okk­ara nátt­úru­vernd. Hann segði, hvussu djúpt skelkaður hann var at síggja, hvussu gýt­ing­ar­áin og umhvørvi hjá sjós­íl­um uppi á Sundi í hes­ um tím­um veður oyðilagt! Oyði­lagt av fólki sum vit hava valt til at verja Havnina og okk­ara umhvørvi. Skomm­in er okkara! FNÚ og Bónus skaldið Fyri fyrstu ferð nakrantíð tekur ein fyrrverandi løgmaður sæti í Tórshavnar býráð Tað verður í annaðkvøld. Fyrsta málið á skránni hjá býráðnum er, at Ann­finn Brekk­stein hevur biðið um farloyvi, og vara­mað­ur hjá einsamalla sam­bands­mann­ inum í Tórshavnar bý­ráð, er Kaj Leo Holm Jo­hann­e­sen, løgtingsmaður og fyrr­ver­ andi løgnaður. Klókir eygleiðarar vóru ikki í iva um, at Kaj Leo Holm Jo­hanne­sen fór at vera greið­ur topp­skorari hjá Sam­ bands­flokkinum, tá hann boðaði frá, at hann fór at stilla upp á býráðsvalinum í fjør. Men tá av tornaði sat fyrrverandi løgmaður eftir ið ongum. Tí einsamallir sambandsmaðurin í býráðnum tvey tey seinastu skeiðini, Annfinn Brekkstein, fekk tríggjar atkvøður fleiri enn fyrrverandi løgmaður. Kaj Leo Holm Johannesen hevur tó sitið í býráðnum áður, frá 1997 til 2000. Hann var valdur á valinum í 1996, tá Lisbeth Petersen varð koppað av trúnuni sum borgarstjóri, tá Javnaðarflokkurin kastaði saman við Fólkaflokkinum og Tjóðveldisflokkinum og valdi Leiv Hansen til borgarstjóra. Fyrrverandi løgmaður í býráðið Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Forsíðan á Sosialinum 16. oktober 1986