týsdagur 5. september 2017síða 8

Mikudagur 6. september 2017 · Nr. 103 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen Nýggj tøl hjá danska Heilsu­data­ stýrinum vísa, at bíðitíðin hjá krabba­meinssjúklingum yvir alt land­ið nú er á sama støði sum fyri nøkrum árum síðan. Hetta halda tey í Kræftens Be­ kæmpelse í Danmark lítið um, og tey taka hetta sum eitt vónbrot. Eftir nøkur ár, har bíðitíðin hevur verið nøkulunda støðug og nakað styttri enn áður, er støðan nú hin sama, sum fyri fýra árum síðan. Dapur lesnaður Bara seinastu tríggjar mánað­ir­ nar eru út við 2000 krabba­meins­ sjúklingar kring um Danmark ikki viðgjørdir til tíðina. Í tríggjar mánaðir – frá fyrsta fjórðingsári av 2017 til næsta fjórð­ ingsár av 2017 – er talið av sjúk­ lingum, sum eru viðgjørdir til tíð­ ina, minkað úr 84 niður í 77 pro­sent. – Hetta er dapur lesnaður, og tað eru rættiliga nógv menniskju, sum hetta viðkemur og rakar. Slakar 2000 familjur hava verið noyddar at bíða ov leingi eftir einari kanska lívsneyðugari viðgerð. Eg kann ikki leggja nóg stóran dent á, hvussu týdningarmikið tað er, at rættað verður upp á hetta álvarsama brek í heilsuskipanini, sigur stjórin í Kræftens Bekæmpelse, Leif Vester­ gaard Pedersen. Hann heldur tað vera merkis­ vert, at Region Syddanmark, sum einasta økið í landinum, stendur seg væl í kanningini. Í hinum endanum liggur Region Midtjylland, sum frá at liggja í oddinum, nú liggur heilt í botninum. – At Region Syddanmark klárar seg munandi betri enn onnur øki, vísir væl, at tað saktans kann lata seg gera. Tað er ein greið leiðsluuppgáva at fáa rættað upp á viðurskiftini í øllum hinum økjunum. Vit síggja í stóran mun fram til eina gerðarætlan, sum má koma eftir hesi skelkandi tøl, sigur stjórin. Álvarsligar avleiðingar Bíðitíðin hjá fólki við krabbameini kann fáa álvarsligar fylgjur fyri sjúklingarnar, og fyri eini tíð síðan bar eitt av stóru donsku bløðunum tíðindini um, at Allan Riise, sum ikki fekk sína viðgerð til tíðina, av hesi orsøk doyði av krabbameini í brisinum. Men, Allan Riise er ikki hin ein­ asti sjúklingurin, sum ikki hevur fingið viðgerð til tíðina. Tølini vísa, at tað bert er ein slakur helmingur av sjúklingunum við krabbameini í brisinum, sum fáa viðgerð til tíðina. Hetta eru teir sjúklingar, sum eru knýttir at Region Hovedstaden í øðrum fjórðingsári í ár. Tølini vísa eisini, at í øðrum fjórðingsári í 2017 vóru tað bert umleið helmingurin av kvinnunum við bróstkrabba, sum fingu viðgerð til tíðina í sama øki. Júst bíðitíðin hongur neyvt sam­ an við, hvussu álvarsliga krabba­ mein kann mennast. Hetta framgongur av einari nýggjari stórari altjóða kanning, sum Almen Praksis (FEAP) á Aar­ hus Universiteti hevur staðið á odda fyri. Kanningin vísir týðiliga, at hvør dagur »telur«, tá ræður at lekja krabbamein. – Viðurskiftini eru ógvuliga nívandi. Allan Riise setti nevniliga andlit á teir mongu sjúkingar, sum ikki koma í viðgerð til tíð­ ina. Sjúkugongdin, sum hann var ígjøgnum, vísir ultimativu av­ leiðingarnar av longu bíðitíðini, sigur Leif Vestergaard Pedersen. Landsumfevnandi samstarv Sambært Kræftens Bekæmpelse staðfesta vánaligu tølini í kann­ ingini, at tørvur er á initiativunum, sum heilsumálaráðharrin, Ellen Trane Nørby, legði út við herfyri, og í Kræftens Bekæmpelse vænta tey skjót og effektiv tiltøk til tess at bøta um støðuna. Tølini vísa eisini, at tvær av trim­um kvinnum við lívmóður­ krabba ikki fáa viðgerð til tíðina í Region Midtjylland. Her er betri vorðið hjá Region Høvedstaden, har fýra av hvørjum fimm kvinnum við lívmóðurkrabba fáa viðgerð til tíðina. – Tað er alt ov stórur munur í ymisku økjunum, og her hevur heilsu­málaráðharrin sett í verk við­ gerðarsamstarv tvørtur um økis­ mørkini, sum stórur tørvur er á. Tað kann ikki vera rætt, at bíðitíðin hjá krabbameinssjúklingum er tengd at, hvar í landinum við­kom­ andi av tilvild býr. Neyðugt er við samstarvi um økismørkini, og sjúkrahúsleiðslurnar eru noyddar at hjálpa deildunum, soleiðis at støð­an kann betrast. Leif Vestergaard Pedersen sigur, at krabbameinsfelagið setir sínar vónir til, at viðurskiftini verða tikin í størsta álvara, og at trupul­ leikarnir við bíðitíðini verða loystir ógvuliga skjótt. – Vit skulu minnast til, at tað er eitt menniskja og ein familja aftan fyri hvørt einasta tal í hagtølunum, leggur stjórin í Kræftens Bekæmp­ else aftrat. Kelda: www.cancer.dk Tað eru skelkandi úrslit, sum koma fram í nýggjari uppgerð yvir bíðitíðir hjá krabbameinssjúklingum í Danmark. – Hvør dagur telur, tá ræður um at lekja krabbamein, sigur stjórin í Kræftens Bekæmpelse HEILSA Sjúklingar við krabbameini fáa ikki viðgerðina til tíðina Slakar 2000 familjur hava verið noyddar at bíða ov leingi eftir einari kanska lívsneyðugari viðgerð móti krabbameini – Vit skulu minnast til, at tað er eitt menniskja og ein familja aftan fyri hvørt einasta tal í hagtølunum, sigur stjórin í Kræftens Bekæmpelse